Diyarbakır Kentindeki Parklarda Kullanıcı Memnuniyetinin Değerlendirilmesi

Esra Aydın; Canan Koç

doi:10.17100/nevbiltek.1588997

Diyarbakır Kentindeki Parklarda Kullanıcı Memnuniyetinin Değerlendirilmesi

Öz

Parklar, kullanıcıların betonlaşan alanlardan kaçmaları için mekânlar oluşturarak toplumun yaşam kalitesinin artmasında önemli rol oynamaktadır. Parkların konumu, erişebilirliği ve sundukları aktiviteler kullanıcı tercihlerini etkilemektedir. Dolayısıyla, parkların kullanıcı talepleri doğrultusunda doğru tasarlanması sağlıklı ve sürdürülebilir kentler için önem arz etmektedir. Parklar, doğa ile insan arasında uyumu sağlamaları, rekreasyon ve eğlenmeye olanak vermeleri açısından kente sayısız katkılar sağlamaktadır. Çalışmada, Diyarbakır kentinde bulunan 15 Temmuz Şehitler Parkı, Göletli Park ve Park 75 örnekleminde parkların kullanıcı memnuniyeti açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Parkların seçiminde konum, büyüklük ve peyzaj ögeleri etkili olmuştur. Parklardaki kullanıcı memnuniyet düzeyini belirlemek için anket uygulanmıştır. Parklarda otoparkların, aydınlatma ve rekreasyon faaliyetlerinin yetersiz olduğu, özellikle Göletli Park ve Park 75’in akşam kullanım için uygun olmadığı belirtilmiştir. Parklarda çeşme ve havuz gibi öğeler bulunmasına rağmen bunların sayısının yetersiz olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların parklara çeşitli amaçlarla geldikleri görülmüş, 15 Temmuz Şehitler Parkı’na çocuklar için gelen katılımcıların memnuniyetlerinin daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda, kullanıcıların memnuniyet düzeylerinin artırılması için parklarda ağaçlandırmanın yapılması, güvenliğin sağlanması, bakım ve onarımların gerçekleştirilmesi, aydınlatma ve oturma birimleri gibi kent mobilyalarının yeterli sayıda ve uygun yerlerde konumlandırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

[1] Gürbüz, H., Yılmaz, V., “Eskişehir rekreasyon alanlarından Kentpark’ın kullanım tercihini etkileyen faktörlerin araştırılması” Researcher, 5(2): 187–200, 2017
[2] Farkas, J. Z., Hoyk, E., De Morais, M. B., Csomós, G., “A systematic review of urban green space research over the last 30 years: A bibliometric analysis” Heliyon, 9(2), 2023
[3] Doğan, E. N., Güngör, S., “Ankara Göksu parkının kullanan kişiler tarafından alan yeterliliğinin tespit edilmesi ve değerlendirilmesi” Turkish Journal of Agriculture-Food Science and Technology, 10, 2821-2826, 2022
[4] Reyes-Riveros, R., Altamirano, A., De La Barrera, F., Rozas-Vásquez, D., Vieli, L., Meli, P., “Linking public urban green spaces and human well-being: A systematic review” Urban Forestry and Urban Greening, 61,127105, 2021
[5] Karadeniz, Z., “Peyzaj Tasarım Kriterleri Açısından Samsun Kent Parklarının İncelenmesi”. Ordu Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü.Yüksek Lisans Tezi, Ordu, 2019
[6] Palliwoda, J., Priess, J. A., “What do people value in urban green? Linking characteristics of urban green spaces to users' perceptions of nature benefits, disturbances, and disservices” Ecology and Society, 26(1), 2021
[7] Onsekiz, D., Emür, S. H., “Kent parklarında kullanıcı tercihleri ve değerlendirme ölçütlerinin belirlenmesi” Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(24), 69-105, 2008
[8] Wan, C., Shen, G. Q., Choi, S., “Underlying relationships between public urban green spaces and social cohesion: A systematic literature review” City, Culture and Society, 24, 100383, 2021

[9] Vargas-Hernández, J. G., Pallagst, K., Zdunek-Wielgołaska, J., “Urban Green Spaces as a Component of an Ecosystem” Cham: Springer International Publishing, Sustainable Development and Environmental Stewardship: Global Initiatives Towards Engaged Sustainability, 165-198, 2023
[10] Şengül, S., Ender Altay, E., “Rekreasyon alanlarında peyzaj tasarım önerilerinin geliştirilmesi: Bursa Ayvalı çevresi” Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 38(1), 179-202, 2024
[11] Alkan, Y. “Kent parklarının kullanıcı memnuniyeti açısından irdelenmesi: Çanakkale örneği” Kent Akademisi, 12 (39),519-530, 2019
[12] Vural, H., “Bingöl halkının yeşil alan kullanımı ve kent parkları yeterliliklerinin değerlendirilmesi” Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 22(1), 79-90, 2020
[13]. Gürer, N., Uğurlar A., “Kent parklarında kullanıcı memnuniyeti: Ankara Kuğulu Park örneği” Megaron, 12 (3), 443-459, 2017
[14] Soydan, O., “Kent parklarının kullanıcı memnuniyetinin Niğde örneğinde incelenmesi” Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, (20), 712-722, 2020
[15] Nüfusune, “Türkiye nüfusu, il, ilçe, mahalle, köy nüfusları” https://www.nufusune.com/diyarbakir-nufusu (Erişim Tarihi: 23.05.2024), 2024
[16] Sıvalıoğlu, P., Berköz, L., “Relationship between place attachment and user satisfaction at some national parks in Turkey” ITU J Faculty Arch, 13(1), 171-181, 2016
[17]. Zamanis, A., Ayhan Selçuk, İ., Karataş, N., “Karşıyaka ilçesi yeşil alanlarının kullanıcı profili ile birlikte değerlendirilmesi” Planarch - Design and Planning Research, 8(1), 93- 102, 2024
[18] Bekar, M., Gülpınar Sekban, D. Ü., “Kullanıcı memnuniyeti açısından Trabzon sahil kıyısının değerlendirilmesi” Uluslararası Bilimsel Araştırmalar Dergisi (IBAD), 3(2), 563-576, 2018
[19] Korkut, C., Gültekin, P., Özdede, S., “İstanbul Maltepe-Kartal kıyı şeridi örneğinde rekreasyonel kullanıcı memnuniyetinin belirlenmesi ve rekreasyon olanaklarının değerlendirilmesi” Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, 17(2), 330-350, 2021
[20] Güreşçioğlu, S., Demir, Z., “Düzce Melensu parkının kullanıcı memnuniyeti açısından değerlendirilmesi” Safran Kültür Ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(1), 38-51, 2019
[21] Koçan, N., Metin, N., “Fetihpaşa Korusu’nun peyzaj tasarımı ve kullanıcı memnuniyeti üzerine bir değerlendirme” Nevşehir Bilim Ve Teknoloji Dergisi, 9(2), 164-174, 2020
[22] Beyli, K. N., Yeşil, M., “Ordu (Altınordu) kenti parklarının kullanıcı memnuniyeti açısından irdelenmesi” Akademik Ziraat Dergisi, 8(2), 243-250, 2019
[23] Atabeyoğlu, Ö., Ayhan, A., “Giresun kenti parklarında kullanıcı memnuniyeti” Kent Akademisi, 13(2), 305-314, 2020
[24] Koçan, N., Metin, N., “Küçük Çamlıca Korusu’nun peyzaj tasarımı ve kullanıcı memnuniyeti üzerine bir değerlendirme” Ordu Üniversitesi Bilim Ve Teknoloji Dergisi, 10(1), 46-56, 2020
[25] Kahya, C.,Yerli, Ö., “Kentsel açık mekanlarda kullanıcı memnuniyeti değerlendirmesi:Adapazarı kent park örneği” Duzce University Journal of Science and Technology, 6(4), 765-778, 2018 Alkan, Y., “Kent parklarının kullanıcı memnuniyeti açısından irdelenmesi: Çanakkale örneği” Kent Akademisi, 12(3), 519-530, 2019
[26] Alkan, Y., “Kent parklarının kullanıcı memnuniyeti açısından irdelenmesi: Çanakkale örneği” Kent Akademisi, 12(3), 519-530, 2019
[27] Pouya, S., Topaloğlu, B., “Kullanım sonrası değerlendirme metodu, Filyos sahil parkı örneği” Kent Akademisi, 14(1), 20-28, 2021
[28] Pouya, S., Sekman, B., “Kullanım sürecinde değerlendirilmesi, Malatya kent meydanları örneği” Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 17(2), 189-197, 2020
[29] Dindar, D., Yardımcı, Y., Şenkal Sezer, F., “Covid 19 pandemisi sonrası parkların kullanıcı memnuniyeti açısından değerlendirilmesi: Bursa / Nilüfer Örneği” KARESI Journal of Architecture, 2(1),1-16, 2023
[30] Shaaban, K., Shakeel, K., Rashidi,T.H., Kim, I., “Measuring users’ satisfaction of the road network using structural equation modeling” International Journal of Sustainable Transportation, 16 (9), 792-803, 2022
[31] Zhao, Y., Berg. P. E.W. , Ossokina, I.V., Arentze, T.A., “How do urban parks, neighborhood open spaces, and private gardens relate to individuals’ subjective well-being: Results of a structural equation model”, Sustainable Cities and Society, 101, 105094, 2024
[32] Roberts, H., Kellar, I., Conner, M., Gidlow, C., Kelly, B., Nieuwenhuijsen, M., McEachan, R., “Associations between park features, park satisfaction and park use in a multi-ethnic deprived urban area” Urban Forestry & Urban Greening, 46, 126485, 2019
[33] Maniruzzaman, K.M., Alqahtany, A., Abou-Korin,A., Al-Shihri, F., “An analysis of residents’ satisfaction with attributes of urban parks in Dammam city”, Saudi Arabia” Ain Shams Engineering Journal, 12(3), 3365-3374, 2021
[34] Ojeda-Revah, L., Bojorquez, I., Osuna, J.C. “How the legal framework for urban parks design affects user satisfaction in a Latin American city” Cities, 69,12-19, 2017
[35] SPSS Yardımı İstatistik Merkezi, “ANOVA testi nedir? (varyans analizi)” https://www.spssyardimi.com/anova-nedir/?ysclid=m4ciqbjtdp339999842 (Erişim Tarihi: 06.12. 2024), 2024
[36] Biçen, A., Vural, S., “Kent ve konut üzerine betimsel analiz: Diyarbakır örneği”, Kent Akademisi Dergisi, 16(3),1639-1665, 2023
[37] Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Arşivi, 2016
[38] Google Earth, https://www.google.com.jm/earth/ (Erişim Tarihi: 12.12. 2024), 2024
[39] Demir Kayan, H., Biçen, A., “Diyarbakır kent merkezinin aktif açık-yeşil alanlarının yeterliliğine yönelik bir değerlendirme” GRID - Architecture Planning and Design Journal, 6(2), 411-441, 2023
[40] Milliyet, “Asgari ücret 2024 - brüt ve net asgari ücret zam sonrası ne kadar oldu? Geçmiş yıllara ait asgari ücret miktarı” https://www.milliyet.com.tr/ekonomi/asgari-ucret-2024-brut-ve-net-asgari-ucret-zam-sonrasine-kadar-oldu-gecmis-yillara-ait-asgari-ucret-miktari-6702221 (Erişim Tarihi: 16.12.2024),2024

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çevresel Biyoteknoloji (Diğer), Çevre Mühendisliği (Diğer), Planlamada Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Esra Aydın
0000-0002-7508-8014
Türkiye

Canan Koç ^*
0000-0003-0992-2290
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

21 Kasım 2024

Kabul Tarihi

21 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 13 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.17100/nevbiltek.1588997

IZ

https://izlik.org/JA84RA98BJ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Aydın, E., & Koç, C. (2024). Diyarbakır Kentindeki Parklarda Kullanıcı Memnuniyetinin Değerlendirilmesi. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi, 13(2), 11-25. https://doi.org/10.17100/nevbiltek.1588997

AMA

1.Aydın E, Koç C. Diyarbakır Kentindeki Parklarda Kullanıcı Memnuniyetinin Değerlendirilmesi. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi. 2024;13(2):11-25. doi:10.17100/nevbiltek.1588997

Chicago

Aydın, Esra, ve Canan Koç. 2024. “Diyarbakır Kentindeki Parklarda Kullanıcı Memnuniyetinin Değerlendirilmesi”. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi 13 (2): 11-25. https://doi.org/10.17100/nevbiltek.1588997.

EndNote

Aydın E, Koç C (01 Aralık 2024) Diyarbakır Kentindeki Parklarda Kullanıcı Memnuniyetinin Değerlendirilmesi. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi 13 2 11–25.

IEEE

[1]E. Aydın ve C. Koç, “Diyarbakır Kentindeki Parklarda Kullanıcı Memnuniyetinin Değerlendirilmesi”, Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi, c. 13, sy 2, ss. 11–25, Ara. 2024, doi: 10.17100/nevbiltek.1588997.

ISNAD

Aydın, Esra - Koç, Canan. “Diyarbakır Kentindeki Parklarda Kullanıcı Memnuniyetinin Değerlendirilmesi”. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi 13/2 (01 Aralık 2024): 11-25. https://doi.org/10.17100/nevbiltek.1588997.

JAMA

1.Aydın E, Koç C. Diyarbakır Kentindeki Parklarda Kullanıcı Memnuniyetinin Değerlendirilmesi. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi. 2024;13:11–25.

MLA

Aydın, Esra, ve Canan Koç. “Diyarbakır Kentindeki Parklarda Kullanıcı Memnuniyetinin Değerlendirilmesi”. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi, c. 13, sy 2, Aralık 2024, ss. 11-25, doi:10.17100/nevbiltek.1588997.

Vancouver

1.Esra Aydın, Canan Koç. Diyarbakır Kentindeki Parklarda Kullanıcı Memnuniyetinin Değerlendirilmesi. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi. 01 Aralık 2024;13(2):11-25. doi:10.17100/nevbiltek.1588997

Cited By

TOPLU KONUTLARIN KENT KİMLİĞİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: DİYARBAKIR ÖRNEĞİ

Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi

https://doi.org/10.29029/busbed.1578932

User satisfaction-based landscape planning in historical city centers: Bursa-Turkey

Humanities and Social Sciences Communications

https://doi.org/10.1057/s41599-025-05967-6