Buğday Ekili Alanlarda Agregat Stabilitesine Etki Eden Faktörlerin Belirlenmesi

İlknur Gümüş; Cevdet Şeker; Hamza Negiş; Hasan Hüseyin Özaytekin; Emel Karaarslan; Ümmühan Çetin

doi:10.17100/nevbiltek.210996

Buğday Ekili Alanlarda Agregat Stabilitesine Etki Eden Faktörlerin Belirlenmesi

Öz

Agregat stabilitesi değeri; toprakların yapısal gelişiminde etkili olan bir indikatördür. Topraklar yapısal olarak farklılıklar göstermektedir ve bu yapısal farklılıklar çeşitli faktörler ile uyarılmaktadır. Toprak kil çeşitliliği ve miktarları, CaCO₃ içerikleri, katyon değişim kapasitesi, kolloidal demir ve alüminyum oksitler, mikroorganizmalar, ıslanma-kuruma, donma-çözülme ve toprak işleme, toprak yapısının oluşmasında başlıca faktörlerdir. Toprakların yapısal oluşumunda bu faktörlerin etkileri birbirinden oldukça farklıdır.Yapılan bu çalışmanın amacı; Konya ili Çumra ilçesinde Alibey serisi olarak tanımlanmış toprakların agregat stabiliteleri ile buna etki eden faktörler arasındaki ilişkiyi açıklamaktır. Bu amaçla 0-20 cm derinlikten alınan 27 adet toprak örneği çeşitli fiziksel ve kimyasal analizlere tabi tutulmuş ve bulunan sonuçlar istatistiki olarak değerlendirilmiştir. Toprakların tekstürü kil (C), killi tın (CL) ve kumlu killi tın (SCL) sınıfında yer almakta, agregat stabilitesi değerleri ise %5,91 ile %41,40 arasında değişmektedir. Çalışma alanı topraklarının agregat stabilitesi ile tekstür, organik madde, kireç, Ca, Mg, Na ve K değerleri arasında istatistiksel olarak önemli ilişkiler bulunmuştur. Söz konusu topraklarda agregasyonu artırmak için toprak üzerinde mekanizasyon faaliyetlerin minimum düzeyle sınırlandırılması, organik madde miktarının arttırılması ve toprak agregasyonuna olumsuz etkisi olabilecek her türlü faaliyetin azaltılması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Agregat stabilitesi, buğday, toprak özellikleri

Kaynakça

Akalan, İ., 1973. Toprak Fiziği. A.Ü.Z.F. Ders Kitabı No. 172. Ankara.
Six, J., Elliot, E.T., Paustian, K., 2000. Soil Structure and Soil Organic Matter: A Normalized Stability Index and The Effect of Mineralogy. Soil Sci. Soc. Am. J. 64, 1042-1049.
Özbek, H, Kaya, Z., Gök, M. ve Kaptan, H. 1999. Toprak Bilimi. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ders Kitapları Yayınları, 73:A-16, 574-575, Adana.
Coote, D.R., C.A. Malcom-McGovern, G.J. Wall, W.T. Dickenson and R.P. Rudra, 1988. Seasonal Variation of Erodibility Indices Based on Scholar Strength and Aggregate Stability in Some Ontario Soils. J. Soil Sci., 68: 405-416.
www.kop.gov.tr (KOP, Tarım Eylem Planı) [6] www.tuik.gov.tr
Kemper, W.D., Rosenau, R.C. 1986. Aggregate Stability and Size Distribution, In A. Klute et al., Methods of Soil Analysis, part 1, Physical and Minerological Methods, pp.425-442, 2d ed. Agronomy Monograph 9, Soil Science Society of America, Madison.
Gugino, B.K, Idowu O.J, Schindelbeck R.R., Van Es H.M., Wolfe D.W., Moebius-Clune, B.N., Thies J.E., and Abawi G.S. 2009. Cornell Soil Health Assessment Training Manual, Second Edition,Cornell University, Geneva, New York.
Day, P.R., 1965. Particle Fractionation and Particle-Size Analysis. In: Methods of Soil Analysis, Part I, (Ed Black, C.A.), pp. 545-566. American Society of Agronomy, Madison, WI.Hillel, 1982. Introduction to Soil Physics. 2nd ed. Acedemic Pres, San Diego, CA.

LECO Corporation. 2003. Truspec carbon/nitrogen determinator. Leco Corporation 3000. Lakeview Avenue, St Joseph, M1 49085-2396, USA.
U.S.Salinity Lab.Staff (1954). Diagnosis and İmprovement of Saline and Alkali Soils. U.S. Goverment Handbook No: 60, Printing Office, Washington.
Minitab, 1995. Minitab Reference Manuel (Relase 7.1) Minitab Inc. State Coll. PA, 16801, USA.
Anapalı, Ö. 1994. Iğdır Ovası Tuzlu-Sodyumlu Topraklarında Bazı Fiziksel ve Kimyasal Özelliklerin Agregasyon Üzerine Etkileri. Atatürk Ü. Zir. Fak. Der. 25 (3), 436-444.
Wagner, S., Cattle, S.R., Scholten, T. and Felix-Henningsen, P., 2000. Observing the Evolution of Soil Aggregates From Mixtures of Sand, Clay and Organic Matter In Soil. New Zealand Society of Soil Science. 3: 217-218.
Anonymous. 2003. Soil Quality Test Kit. Section II. Bacground&Interpetive for Individual Tests. Page 2. http://sois.usda.gov/sqi/files/section2.pdf.
Hillel, D., 1982. Introduction to Soil Physics. 2nd ed. Acedemic Pres, San Diego, CA.
Shepherd, M.A., Harrison, R. and Webb, J., 2002. Managing Soil Organic Matter Implications for Soil Structure on Organic farms. Soil Use and Management 18: 284-292. Singh, J. and Kansal, B.D., 1985.
Özbek, H, Kaya, Z., Gök, M. ve Kaptan, H. 1999. Toprak Bilimi. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ders Kitapları Yayınları, 73:A-16, 574-575, Adana.
Sönmez, K., 1980. Atatürk Üniversitesi Elazığ Çiftliğinde Toprakların Bazı Fiziksel ve Kimyasal Özelliklerin Agregasyon Üzerine Tesirleri İle İlgili Araştırmalar. Atatürk Üniv. Yay. No: 531, Ziraat Fakültesi Yayını No: 243.
Canpolat, M.Y., 1990. Iğdır Yöresi Topraklarında Kaymak Sertliği (Kırılma Değeri) İle İlgili Araştırmalar. Doktora Tezi, Atatürk Üniv. Ziraat Fak., Erzurum.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

İlknur Gümüş

Cevdet Şeker Bu kişi benim

Hamza Negiş Bu kişi benim

Hasan Hüseyin Özaytekin Bu kişi benim

Emel Karaarslan Bu kişi benim

Ümmühan Çetin Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

5 Nisan 2016

Gönderilme Tarihi

2 Temmuz 2015

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2016 Cilt: 5

DOI

https://doi.org/10.17100/nevbiltek.210996

IZ

https://izlik.org/JA78XL82HA

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Gümüş, İ., Şeker, C., Negiş, H., Özaytekin, H. H., Karaarslan, E., & Çetin, Ü. (2016). Buğday Ekili Alanlarda Agregat Stabilitesine Etki Eden Faktörlerin Belirlenmesi. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi, 5, 236-242. https://doi.org/10.17100/nevbiltek.210996

AMA

1.Gümüş İ, Şeker C, Negiş H, Özaytekin HH, Karaarslan E, Çetin Ü. Buğday Ekili Alanlarda Agregat Stabilitesine Etki Eden Faktörlerin Belirlenmesi. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi. 2016;5:236-242. doi:10.17100/nevbiltek.210996

Chicago

Gümüş, İlknur, Cevdet Şeker, Hamza Negiş, Hasan Hüseyin Özaytekin, Emel Karaarslan, ve Ümmühan Çetin. 2016. “Buğday Ekili Alanlarda Agregat Stabilitesine Etki Eden Faktörlerin Belirlenmesi”. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi 5 (Nisan): 236-42. https://doi.org/10.17100/nevbiltek.210996.

EndNote

Gümüş İ, Şeker C, Negiş H, Özaytekin HH, Karaarslan E, Çetin Ü (01 Nisan 2016) Buğday Ekili Alanlarda Agregat Stabilitesine Etki Eden Faktörlerin Belirlenmesi. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi 5 236–242.

IEEE

[1]İ. Gümüş, C. Şeker, H. Negiş, H. H. Özaytekin, E. Karaarslan, ve Ü. Çetin, “Buğday Ekili Alanlarda Agregat Stabilitesine Etki Eden Faktörlerin Belirlenmesi”, Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi, c. 5, ss. 236–242, Nis. 2016, doi: 10.17100/nevbiltek.210996.

ISNAD

Gümüş, İlknur - Şeker, Cevdet - Negiş, Hamza - Özaytekin, Hasan Hüseyin - Karaarslan, Emel - Çetin, Ümmühan. “Buğday Ekili Alanlarda Agregat Stabilitesine Etki Eden Faktörlerin Belirlenmesi”. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi 5 (01 Nisan 2016): 236-242. https://doi.org/10.17100/nevbiltek.210996.

JAMA

1.Gümüş İ, Şeker C, Negiş H, Özaytekin HH, Karaarslan E, Çetin Ü. Buğday Ekili Alanlarda Agregat Stabilitesine Etki Eden Faktörlerin Belirlenmesi. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi. 2016;5:236–242.

MLA

Gümüş, İlknur, vd. “Buğday Ekili Alanlarda Agregat Stabilitesine Etki Eden Faktörlerin Belirlenmesi”. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi, c. 5, Nisan 2016, ss. 236-42, doi:10.17100/nevbiltek.210996.

Vancouver

1.İlknur Gümüş, Cevdet Şeker, Hamza Negiş, Hasan Hüseyin Özaytekin, Emel Karaarslan, Ümmühan Çetin. Buğday Ekili Alanlarda Agregat Stabilitesine Etki Eden Faktörlerin Belirlenmesi. Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi. 01 Nisan 2016;5:236-42. doi:10.17100/nevbiltek.210996