Interdisciplinary perspective on “cyber security” education in Türkiye: A research in terms of accounting and banking departments

Öz

The threat of cyber attacks on data security has made cyber security important. First of all, associate, bachelor and graduate education programs opened under the name of “cyber security” in 208 universities in Turkey were examined. It has been determined that cyber security training/education is positioned in the field of engineering and natural science. Considering that cyber security is an interdisciplinary subject, the aim of this study is to determine the status of cyber security training in accounting and banking (bachelor) education in the field of social sciences. Content analysis method was used in the study. The curricula of 15 programs in accounting and 43 programs in banking were investigated in terms of cyber security and cyber security-related courses. There are no cyber security and cyber security-related courses in 6 accounting programs and 18 banking programs. Istanbul Aydın University is the only university that offers education under the name of “cyber security” as a course in the curricula of universities that provide accounting education. Erzincan Binali Yıldırım University and Istanbul Nisantasi University offer “cyber security” training as a course in the banking curricula. The richest curricula in terms of cyber security-related courses are at Baskent University among accounting programs and Istanbul Gelisim University among banking programs. In accounting and banking education curricula, cyber security is generally addressed at awareness-raising level.

Anahtar Kelimeler

• Cyber Security
• Cyber Security Law
• Accounting Education
• Banking Education

Türkiye’de “siber güvenlik” eğitimine disiplinler arası bakış: Muhasebe ve bankacılık bölümleri açısından bir araştırma

Öz

Veri güvenliğine yönelik siber saldırı tehdidi, siber güvenliği önemli hâle getirmiştir. Bu nedenle, öncelikle Türkiye’deki 208 üniversitede “siber güvenlik” adı altında açılan, ön lisans, lisans ve lisansüstü eğitim programları incelenmiştir. Siber güvenlik eğitimlerinin mühendislik (fen bilimleri) alanında konumlandırıldığı belirlenmiştir. Siber güvenliğin disiplinler arası bir konu olması nedeniyle, bu çalışmanın amacı, sosyal bilimler alanında muhasebe ve bankacılık (lisans) eğitiminde siber güvenlik eğitiminin durumunu belirlemektir. Çalışmada içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Muhasebe alanında 15, bankacılık alanında 43 programın müfredatı siber güvenlik ve siber güvenlikle ilgili dersler açısından incelenmiştir. Muhasebe programlarının 6’sında, bankacılık programlarının 18’inde siber güvenlik ve siber güvenlikle ilişkili ders bulunmamaktadır. Muhasebe müfredatlarında “siber güvenlik” adı altında ders açan tek üniversite İstanbul Aydın Üniversitesi’dir. Bankacılık müfredatlarında “siber güvenlik” adı altında ders açan üniversiteler Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi ve İstanbul Nişantaşı Üniversitesi’dir. Siber güvenlikle ilişkili dersler açısından en zengin müfredat muhasebe programları arasında Başkent Üniversitesi’nde ve bankacılık programları arasında İstanbul Gelişim Üniversitesi’ndedir. Muhasebe ve bankacılık eğitim müfredatlarında siber güvenlik konusu genellikle farkındalık oluşturacak düzeyde ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Siber Güvenlik
• Siber Hukuk
• Muhasebe Eğitimi
• Bankacılık Eğitimi

Kaynakça

1. Aksoğan, M., Bayer, H., Gülada, M.O., & Çelik, E. (2018). İletişim Fakültesi Öğrencilerinin Siber Güvenlik Farkındalığı: İnönü Üniversitesi Örneği. Kesit Akademi Dergisi, (13), 271-288. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kesitakademi/issue/59829/864303
2. Avcı, Ü., & Oruç, O. (2020). Üniversite Öğrencilerinin Kişisel Siber Güvenlik Davranışları ve Bilgi Güvenliği Farkındalıklarının İncelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(1), 284-303. https://doi.org/10.17679/inuefd.526390
3. Baz, F.Ç., & Uludağ, K. (2023). Siber Güvenlik Konusunda Bilgi İşlem Yönetici ve Çalışanlarının Farkındalıkları. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 6(Ek Sayı), 402-414. https://doi.org/10.47495/okufbed.1233526
4. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi (2024). Temel Bilgi Teknolojisi Kullanımı. https://ebs.bilecik.edu.tr/ pdf/dersbilgigetir/396478 (Erişim Tarihi: 18.08.2024)
5. Bilgi Üniversitesi. Bilgi, Bilgi Konusundaki Yetkinliğini Uluslararası Düzeyde Tescilledi. https://www.bilgi.edu.tr/tr/haber/10799/bilgi-bilgi-guvenligi-konusundaki-yetkinligini-uluslararasi-duzeyde-tescilledi/ (Erişim Tarihi: 10.08.2024).
6. Bir zincir ancak en zayıf halkası kadar kuvvetlidir. https://gelisim.edu.tr/tr/gelisim-haber-siber-saldirilarda-en-zayif-halka-sirket-kullanicilari#:~:text=Son%20boyut%20olan%20ve%20genellikle,insan%20 fakt%C3%B6r%C3%BC%20olarak%20nitelendirilen%20kullan%C4%B1c%C4%B1lard%C4%B1r. (Erişim Tarihi: 03.08.2024).
7. Bu açıklamalar hangi teori kapsamında değerlendirilmelidir? https://chatgpt.com/c/67c7897c-a3a4-8010-84d9-e72933cb671b(Erişim Tarihi: 05.03.2025).
8. Buchan, M.C., Bhawra, J., & Katapally, T.R. (2024). Navigating the digital world: development of an evidence-based digital literacy program and assessment tool for youth, Smart Learning Environments, 11(1). 10.1186/s40561-024-00293-x (Erişim Tarihi: 05.03.2025).

9. CyberEdge Group (2023). 2023 Cyberthreat Defence Repoert North America, Europe, Asia Pasific, Latin America, Middle East, Africa. https://cyberedgegroup.com/wp-content/uploads/2023/04/CyberEdge-2023-CDR-Report-v1.0.pdf (Erişim Tarihi: 19.08.2024).
10. Cybersecurity Ventures (2023). 2023 Official Cybercrime Report. https://www.esentire.com/resources/library/2023-official-cybercrime-report (Erişim Tarihi: 19.08.2024).
11. Çakır, H., & Taşer, M. (2023). Türkiye’de Yapılan Siber Güvenlik Faaliyetlerinin ve Eğitim Çalışmalarının Değerlendirilmesi. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji, 11(2), 347-366. https://doi.org/10.29109/gujsc.1165131
12. Dzurenda, P., Ricci, S., Sikora, M., Stejskal, M., Lendak, I., & Adao, P. (2024, July 30-August 2). Enhancing Cybersecurity Curriculum Development: AI-Driven Mapping and Optimization Techniques, 19th International Conference on Availability, Reliability and Security, ARES 2024, Vienna, ACM International Conference Proceeding Series, Doi: 10.1145/3664476.3670467.
13. Erdal, N., Filiz, M., & Budak, O. (2023). Kişilik Özelliklerinin Siber Güvenlik Algısı Üzerine Etkisi: Z Kuşağı Örneği. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 643-670. https://doi.org/10.30561/sinopusd.1256325
14. Eroğlu Yalın, B., & Şahin Başfırıncı, Ç. (2018). Cybersecurity perceptions of university student in Turkey. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 5(16), 2-14. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/824317
15. Garanti BBVA. (2024). 2024’te Siber Suçların Dünyaya Maliyeti Ne Kadar Olacak?. https://www.garantibbva.com.tr/blog/siber-suclarin-dunyaya-maliyeti-ne-kadar-olacak (Erişim Tarihi: 10.08.2024).
16. Gündüzalp, C. (2021). Üniversite Çalışanlarının Dijital Veri ve Kişisel Siber Güvenlik Farkındalıkları (Bilgi İşlem Daire Başkanlıkları Örneği). Journal of Computer and Education Research, 9(18), 598-625. https://doi.org/10.18009/jcer.907022
17. Ismail, M.,Madathil, N.T., Alalawi, M., Alrabaee, S., Al Bataineh, M., Melhem, S., & Mouheb, D. (2024). Cybersecurity activities for education and curriculum design: A survey, Computers in Human Behavior Reports, 16. https://doi.org/10.1016/j.chbr.2024.100501.
18. ISO 27001 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi, https://belgelendirme.ctr.com.tr/iso-27001.html (Erişim Tarihi: 10.08.2024).
19. ISO 27001:2022. https://www.iso.org/standard/27001 (Erişim Tarihi:10.08.2024).
20. İstanbul Ticaret Üniversitesi. (2020). Üniversitelerde Sunulan “Adli Bilişim ve Siber Güvenlik” Eğitim Programlarına Yönelik Mevcut Durum ve İhtiyaç Analizi Çalıştay Raporu. https://ticaret.edu.tr/uploads/etkinlik/5881/Rapor_Adli%20Bili%C5%9Fim%20ve%20Siber%20G%C3%BCvenlik%20%C3%87al%C4%B1%C5%9Ftay%C4%B1.pdf (Erişim Tarihi: 03.08.2024).
21. Karacı, A., Akyüz, H.İ., & Bilgici, G. (2017). Üniversite Öğrencilerinin Siber Güvenlik Davranışlarının İncelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 25(6), 2079-2094. https://doi.org/10.24106/kefdergi.351517
22. Karakaya, A., & Yetgin, M.A. (2020). Karabük Üniversitesi Çalışanlarına Yönelik Kişisel Siber Güvenlik Üzerine Araştırma. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, 10(2), 157-172. https://doi.org/10.47147/ksuiibf.816171
23. Kırıkkale Üniversitesi .(2023). Üniversitemizde Siber Alem ve Siber Güvenlik Konulu Panel Düzenlendi. https://kku.edu.tr/Anasayfa/Haber/Index/3172 (Erişim Tarihi:10.08.2024).
24. NCSI- National Cyber Security Index. (2016-2023) https://ncsi.ega.ee/ncsi-index/?type=c&archive=1(Erişim Tarihi: 10.12.2024).
25. Önaçan, M. B. K., & Atan, H. (2016). Siber Güvenlikte Lisansüstü Eğitim: Deniz Harp Okulu Örneği. Trakya Üniveritesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 17(1), 13-21. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tujes/issue/21551/370293
26. Para Dergisi. (2024). En çok siber saldırıya maruz kalan ülke: Türkiye. https://www.paradergi.com.tr/teknoloji/2024/03/15/en-cok-siber-saldiriya-maruz-kalan-ulke-turkiye (Erişim Tarihi: 10.08.2024).
27. Pop Up Nedir? https://www.userspots.com/sozluk/pop-up-nedir#:~:text=Pop%2Dup%2C%20internet %20kullan%C4%B1c%C4%B1lar%C4%B1n%C4%B1n%20web,%C3%B6n%C3%BCnde%20beliren%20k%C3%BC%C3%A7%C3%BCk%20a%C3%A7%C4%B1l%C4%B1r%20pencerelerdir (Erişim Tarihi: 5.01.2025).
28. Prototip Kuramı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Prototip_kuram%C4%B1(Erişim Tarihi: 04.03.2025).
29. Psikolojide Prototipler: Tanım ve Örnekler (2024). https://helpfulprofessor.com/prototypes-psychology/(Erişim Tarihi: 05.03.2025).
30. STM Mühendislik, Tekonoloji, Danışmalık (2023). Ekim-Aralık 2023 Siber Tehdit Durum Raporu. https://thinktech.stm.com.tr/tr/siber-tehdit-durum-raporu-ekim-aralik-2023 (Erişim Tarihi: 18.09.2024).
31. STM Mühendislik, Tekonoloji, Danışmalık (2024). Temmuz-Eylül 2024 Siber Tehdit Durum Raporu. https://thinktech.stm.com.tr/tr/siber-tehdit-durum-raporu-temmuz-eylul-2024 (Erişim Tarihi: 30.12.2024).
32. Şimşek, T. (2024). Planlı davranış teorisi kapsamında A/B kişilik tipine göre siber güvenlik farkındalığı: Üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(3), 1066-1074. https://doi.org/10.33206/mjss.1300491
33. Tokmak, M. (2023). Öğrencilerin Siber Güvenlik Farkındalık Düzeylerinin Makine Öğrenmesi Yöntemleri ile Belirlenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 28(2), 451-466. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1181694
34. Tuğal, İ., Almaz, C., & Sevi, M. (2021). Üniversitelerdeki Siber Güvenlik Sorunları ve Farkındalık Eğitimleri. Journal of Information Technologies - Bilişim Teknolojileri Dergisi, 14(3), 229-238. https://doi.org/10.17671/gazibtd.754458
35. Ullah, F., Naeem, H., Jabbar, S., Khalid, S., Latif, M. A., Al-turjman, F., & Mostarda, L. (2019). Cyber-security threats Detection in Internet of Things Using Deep Learning Approach. IEEE Access, 7, 124379-124389 doi:10.1109/ACCESS.2019.2937347. (Aktaran, Admass, W.S., Munaye, Y. Y., & Diro, A. A. (2024). Cyber security: State of the art, challenges and future directions. Cyber Security and Applications, 2(10031), 1-9. https://doi.org/10.1016/j.csa.2023.100031)
36. We Are Social 2023 Global ve Türkiye Raporu. (2023). https://www.clicksus.com/we-are-social-2023-global-ve-turkiye-raporu (Erişim Tarihi: 10.07.2024).
37. Yang, S.C. (2024). A Curriculum Model of Cybersecurity Bachelor’s Programs in AACSB-Accredited Business Schools in the US. Journal of Information Systems Education, 35(3), 313-324. Doi: 10.62273/FRJE3390.