Yayın Etiği
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, Yayın Etiği Komitesi’nin (Committee on Publication Ethics, COPE) açık erişimde sunduğu kılavuzlar ve politikalar doğrultusunda (Örneğin “Yayın Etiği Komitesi (COPE) Davranış Kuralları ve Dergi Editörleri İçin En İyi Uygulama Kılavuzları; “Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors” ve “COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors”) yayın yapmaya özen göstermektedir. SBE Dergisi, Yayın Etiği Komitesi’nin (Committee on Publication Ethics, COPE) etik bağlamında temel uygulamalarını (Yazarlık ve Katkı "Authorship and contributorship"; Çıkar çatışması, "Conflict of interest" ve Dergi yönetimi "Journal management" gibi) gözetmektedir ve etik konusunda uluslararası standartları yakalamak amacıyla Yayın Etiği Komitesi (COPE) tarafından sağlanan kaynakları dikkatle takip etmektedir.
Aşağıda SBE Dergisinin, dergi editörünün, hakemlerin, araştırmacıların ve yazar(lar)ın etik sorumlulukları detaylı bir şekilde açıklanmaktadır.
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisinin Etik Sorumlulukları
SBE Dergisi'nin editörleri, gönderilen çalışmaların etik ilkelere uygunluğunu titizlikle incelerler. Araştırma suistimalinin meydana geldiği makaleleri tespit etmek ve yayınlanmasını önlemek için ciddi önlemler alırlar ve böylelikle bu tür suistimalleri teşvik etmezler veya bu tür suistimallerin yapılmasına bilerek izin vermezler. SBE Dergisi'nin editörleri, etik ilkelere aykırılık tespit ederse (kullanılan verilerin manipüle edilmesi ve uydurma verilerin kullanılması gibi durumlar), makale yazar(lar)ının çalıştığı kuruma bu durum resmi yollardan bildirilir ve makale yayına kabul edilmez. SBE Dergisi ve Editörleri gerektiğinde düzeltmeler, açıklamalar, geri çekmeler ve özürler yayınlamaya her zaman hazırdır.
Yazar(lar), makaleleri yayınlanmadan önce herhangi bir zamanda geri çekme, tekzip veya düzeltme talep etme hakkına sahiptir. Ancak, makalelerinin bir sayıda yayınlanmasından sonraki yalnızca iki gün içinde makalelerinin geri çekilmesini veya düzeltilmesini talep edebilirler.
Editör, Editör Yardımcıları ve Alan Editörlerinin Etik Sorumlulukları
SBE Dergisi'nin editörleri ve editör yardımcıları dergiye gönderilen makalelerin hangilerinin yayımlanacağını seçmek de dahil olmak üzere dergide yayınlanan her şeyden sorumludur. Derginin yayın kurulu ve/veya alan editörleri bu seçimleri yaparken editöre yol gösterirler ve editör bu süreçte derginin yayın politikalarını da dikkate alır. Yayınlanacak makalelerin seçiminde editör veya editör yardımcıları yazar(lar)ının cinsiyeti, ırkı, etnik kökeni, dini, vatandaşlığı ve siyasi değerleri dikkate alınmaksızın entelektüel içeriklerine göre değerlendirme yaparlar. SBE Dergisi'nin editörleri ve editör yardımcıları, yazar(lar), editörler veya hakemler arasında kişisel özelliklere veya kimliğe dayalı olarak hiçbir zaman ayrımcılık yapmaz. Aksine, değerlendirme ve yayının her aşamasında çeşitliliği barındırır ve eşitliği teşvik eder. SBE Dergisi'nin editörleri ve editör yardımcıları, yazar(lar) tarafından dergiye teslim edilen metinlerdeki yayınlanmamış materyal ve diğer bilgi ve verilerin, yazar(lar)ın açık ve yazılı izni olmaksızın hiç kimse tarafından kendi çalışmasında kullanılmasına müsaade etmezler.
Yukarıda belirtilen ifadelerden de anlaşılacağı üzere, SBE Dergisi'nin editörleri ve editör yardımcıları COPE de belirlenen çıkar çatışması, tarafsızlık, gizlilik ve diğer hususlara titizlikle uyar.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
SBE Dergisi'nin editörleri ve editör yardımcıları tarafından inceleme/değerlendirmesi yapması istenen hakemler, kendisine atanmış olan çalışmayı alanıyla ilgili bulmaması, eleştirmekte kendisini yeterli bulmaması ya da zamanında bir değerlendirme sunamayacak olması gibi durumda, hakemlik yapmayı reddedebilir.
Hakemler, değerlendirme yapacakları makaleler gizli dosyalardır. Bu sebeple, hakemler makaleleri yetkilendirilmiş kişiler dışındakilere göstermemeli ve makaleler hakkında tartışmamalıdır. Hakemlik sürecinde edinilen bilgi ve fikirler kişisel çıkar için kullanılmamalıdır.
Hakemlik, objektif, adil ve bilimsel etiğe uygun bir şekilde yapılmalıdır. Hakemler, yazar(lar)ın şahsına yönelik eleştiri yöneltmemeli ve iftira ve hakaret gibi aşağılayıcı kişisel yorumlardan kaçınmalıdır. Hakemler yazar(lar)ın kökeni, cinsiyeti veya siyasal felsefesine bakılmaksızın eserleri değerlendirmelidir. Hakemler ayrıca, dergiye gönderilen metinlerin değerlendirilmesi için adil bir kör hakemlik süreci sağlamalıdırlar.
Hakemlik sürecinde eğer hakemler değerlendirdikleri makale ile başka makale arasında büyük oranda benzerlik veya örtüşme farkederlerse bunu derhal editörlere bildirmelidir.
Hakemler, yazar(lar)ını bildikleri veya tahmin ettikleri ya da aralarında rekabet, iş birliği veya başka türlü ilişki veya bağlantılar sebebiyle ortaya çıkabilecek çıkar çatışmalarının var olduğu çalışmaları değerlendirmemelidir.
Hakemlik sürecinde hakemler makalelerin düzeltilmesi ve/veya yayınlanması konusunda editöre yardımcı olmalı ve makale kalitesinin arttırılması için yazar(lar)a da yardımcı olmalıdır.
Yazar(lar)ın Etik Sorumlulukları
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisine gönderilen makaleler özgün olmalıdır. Makalelerin daha önce başka bir dergide yayınlanmamış olması veya başka bir dergide değerlendirme için gönderilmemiş olması gereklidir. Aynı çalışma metnini aynı anda birden fazla dergiye teslim etmek etik olmayan bir davranış olup kabul edilemezdir. Yazar(lar)ın bu hususlara dikkat etmesi son derece önemlidir. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisine makale gönderen yazar(lar) yukarıdaki hususları taahhüt etmiş sayılır. Çalışmada kullanılan veriler çalışmada titizlikle sunulmalıdır. Bir çalışma yeterli düzeyde detay ve kaynak bilgisi içermelidir. Hileli ve bilinçli yanlış ifadeler, etik olmayan durumlara yol açabileceğinden kabul edilemez. Ayrıca yazar(lar) derginin yazım kurallarına titizlikle riayet etmelidirler. Yazar(lar), hakem, editör yardımcıları, dil editörü veya baş editörün istediği değişiklikleri titizlikle gerçekleştirmelidir. Editör veya hakemler tarafından istenen ek belgeler sisteme yüklenmelidir. Verilen sürelerde istenen değişiklikler yapılmadığı durumlarda, makaleler tekrar değerlendirmeye alınmamak üzere yazar(lar)a iade edilecektir.
Yazar(lar)dan çalışmaları ile bağlantılı olarak değerlendirme aşamasında ihtiyaç duyulabilecek ilgili ham veriyi sunmaları istenebilecektir, dolayısıyla bu verilere erişimi sağlamaya hazır olmalı ve çalışmalarının yayınlanmasını takiben bu verileri makul bir süre elde tutmalılardır.
Yazar(lar) çalışmalarının özgün ve etik standartlara uygunluğunu belgelerle kanıtlamalıdır. Bu bağlamda yazar(lar) doğrudan veya dolaylı atıfları APA standartlarına göre yapmalı ve atıfta bulunduğu kaynakları kaynakça bölümüne eklemelidir. Ayrıca, yazar(lar) çalışmalarını sisteme yüklerken çalışmalarının benzerlik oranlarının %20 nin altında olduğunu turnitin veya ithenticate raporuyla kanıtlamalıdır.
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisinde yayın yapan yazar(lar) dergi politikası gereği en yakın bir yıl sonra tekrar yayın yapabilir. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisinde yayın yapan yazar(lar) dergi politikası gereği dergide en fazla iki yayın yapabilir. Ayrıca, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisinin herhangi bir cildindeki yayın sayısının en fazla %25'i Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi personeli tarafından yapılabilir. Bu süreçlerde alan editörü ve hakem olarak NEVÜ personeli rol almaz.
SBE Dergisine çalışma gönderen yazar(lar) çalışmasına katkı sunan yazarları katkı oranında ilk yazardan sonra listelemelidir. Ayrıca yazarlar, kendi aralarında çıkar çatışması olmadığını beyan etmekle yükümlüdür. Değerlendirme süreci biten makalelerin sorumlu yazarları veya yazar sıraları değiştirilemez.
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisine makale gönderen yazarlar yukarıda belirtilen hususlara ek olarak aşağıda özetlenen/listelenen etik ilkeleri taahhüt etmiş sayılır. Yazarların uyması gereken etik ilkeler şunlardır:
- Değerlendirilmek üzere Dergi-Park sistemi aracılığıyla Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisine yüklenmiş makaleler başka bir dergide yayınlanmamış veya değerlendirme için gönderilmemiştir.
- Yüklenen makalelerde yer alan ve kullanılan tüm kaynaklara, bilimsel araştırma yöntemleri ve etik ilkeler doğrultusunda atıf yapılmıştır.
- Yazarlar verdikleri katkı oranında sıralanmıştır.
- Yazar(lar)ın çalışmaları özgündür ve benzerlik oranı %20’nin altındadır.
- Çalışmada kullanılan katılımcılara ilişkin herhangi bir etik ihlal yapılmamıştır ve “Yükseköğretim Kurumu Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi”ne uygun bir şekilde etik izinleri alınmış ve etik rapor da sisteme yüklenmiştir.
- Etik rapor gerektirmeyen makalelerde yazar(lar), çalışmalarının etik rapor gerektirmediğini gösteren belgeyi imzalayıp sisteme yüklemeyi taahhüt eder.
- Yazar(lar)ın düşünce ve önerileri yazar(lar)ın sorumluluğundadır.
- Gönderilen çalışmalar tezden çıkarılan bir makale veya daha önce konferansta sunulan bir bildiri ise yazar bilgi formunda belirtilmelidir.
- Yazar(lar), dergiye gönderdikleri çalışmaları üzerindeki mali hakları, özellikle işleme, çoğaltma, temsil, basım, yayım, dağıtım ve internet yoluyla iletim de dâhil olmak üzere her türlü umuma iletim haklarını Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisine sınırsız olarak kullanılmak üzere devretmeyi kabul eder ve sistemdeki telif hakkı devir formunun ıslak imzalı halini sisteme yükler.
- Çalışmayla ilgili olarak, telif hakkı ihlali nedeniyle üçüncü şahıslarca istenecek hak talebi veya açılacak davalarda Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisinin hiçbir sorumluluğu olmayıp sorumluluk tamamen yazar(lar)a aittir.
27 Haziran 2025
Sayfa
609-627
