Life skills that should be provided to primary school students in the life science course according to primary school teachers

Yıl 2025, Cilt: 15 Sayı: 2 , 1198 - 1214 , 27.06.2025

Mustafa Erol , Cihan Okur , Gökçe Can

https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1613649

Cited By: 2

https://izlik.org/JA26EA96YX

Öz

In the rapidly changing world of the 21st century, individuals must be equipped with life skills. In this context, educational systems should be prepared to support students' life skills. The life sciences course is an important tool for acquiring these skills. This course aims to help students learn about their environment, establish social relationships, and acquire basic knowledge and skills related to daily life. Therefore, the quality and scope of the life skills acquired in the life sciences course are of critical importance in terms of the effectiveness of the teaching process. According to primary school teachers, this study aims to determine the life skills students should be taught in the Life Sciences course in primary school. The research was conducted using a case study design, one of the qualitative research designs. The participants were determined using the criterion sampling method and consisted of 14 primary school teachers working in public schools in Kayseri. The data were collected through a semi-structured interview form and analyzed using the content analysis method. As a result of the analysis, the findings were gathered under four main themes: a) Literacy Skills, b) Thinking Skills, c) Scientific Process Skills, and d) Field-Specific Skills. These themes provide context for what basic skills students should have at the primary school level.

Anahtar Kelimeler

Life Sciences Course , Life Skills , Primary School Teachers

Sınıf öğretmenlerine göre hayat bilgisi dersinde ilkokul öğrencilerine kazandırılması gereken yaşam becerileri

https://izlik.org/JA26EA96YX

Öz

21. yüzyılın hızla değişen dünyasında bireylerin yaşam becerileriyle donatılması gerekmektedir. Bu bağlamda eğitim sistemleri öğrencilerin yaşam becerilerini destekleyici nitelikte hazırlanmalıdır. Hayat bilgisi dersi ise bu becerilerin kazandırılması açısından önemli bir araç konumundadır. Bu ders, öğrencilerin çevrelerini tanımalarını, sosyal ilişkiler kurmalarını ve günlük yaşamla ilgili temel bilgi ve becerileri edinmelerini hedeflemektedir. Bu nedenle hayat bilgisi dersinde kazandırılan yaşam becerilerinin niteliği ve kapsamı, öğretim sürecinin etkinliği açısından kritik bir önem taşımaktadır. Bu çalışma, sınıf öğretmenlerine göre ilkokulda hayat bilgisi dersi kapsamında öğrencilere kazandırılması gereken yaşam becerilerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden biri olan durum çalışması deseni ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar, ölçüt örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiş ve Kayseri'de devlet okullarında görev yapan 14 sınıf öğretmeninden oluşmaktadır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve içerik analizi yöntemi ile incelenmiştir. Analiz sonucunda bulgular dört ana tema altında toplanmıştır: a) Okuryazarlık Becerileri, b) Düşünme Becerileri, c) Bilimsel Süreç Becerileri, d) Alana Özgü Beceriler. Bu temalar, ilkokul düzeyinde öğrencilerin sahip olması gereken temel becerilerin neler olması gerektiğine yönelik bağlam sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Hayat Bilgisi Dersi , Yaşam Becerileri , Sınıf Öğretmenleri

Kaynakça

• Aladağ, S. ve Şahin, M. (2018). Türkiye ve Almanya'daki hayat bilgisi derslerinin karşılaştırılması: İçerik, öğretim yaklaşımı ve uygulamalar. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(1), 159-186.
• Altun, A., & Çakmak, E. (2013). İlköğretim hayat bilgisi dersi öğretim programında medya okuryazarlığı eğitimi. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(1), 237-254.
• Aparna, N., & Raakhee, A. S. (2011). Life skills education for adolescents: Its revelance and importance. GESJ: Education Science and Psychology, 2(19), 3–7.
• Atabey, D. & Şahin, M. (2017). A comparative study on the primary life studies curriculums of Iran and Turkey. International Journal of Instruction, 10(1), 37-54.
• Aykaç, N. (2011). Hayat bilgisi dersi öğretim programında kullanılan yöntem ve tekniklerin öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi Sinop ili örneği. Kastamonu Education Journal, 19(1), 113-126.
• Aykaç, N. (2011). Hayat bilgisi dersi öğretim programında kullanılan yöntem ve tekniklerin öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi Sinop ili örneği. Kastamonu Education Journal, 19(1), 113-126.
• Bahçe, A. (2010). Hayat bilgisi öğretiminde değerlerin kazandırılma düzeylerinin öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi, Konya
• Başpınar, N. (2021). Kanıt temelli öğrenmeyi hayat bilgisi dersi “güvenli hayat” ünitesinde uygulamak: bir eylem araştırması. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
• Baysal, Z. N. (2015). Okuldan yaşama uzanan köprü: hayat bilgisi dersinde beceri öğretimi. [The Bridge Extending to Life from School: Teaching of Skills in Life and Social Science Course]. M. Gültekin (Ed.), Hayat bilgisi öğretimi [Life and Social Science Teaching]. 215-248. Ankara: Nobel Press.
• Bektaş, M. (2007). Hayat bilgisi dersinde ailelerin çoklu zekâ kuramı hakkında bilgilendirilme biçimlerinin öğrencilerin proje başarıları ve tutumlarına etkisi. Journal of Values Education, 5(14).
• Bektaş, M. (2009). Hayat ve hayat bilgisi dersi. S. Öğülmüş (Ed.), İlköğretim hayat bilgisi öğretimi ve öğretmen el kitabı içinde (ss. 13-29). Pegem Akademi Yayıncılık.
• Bilen, Ö. (2015). Karşılaştırmalı eğitim perspektifinde Türkiye ve İngiltere'de hayat bilgisi programlarının karşılaştırılması. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(1), 95-114.
• Binbaşıoğlu, C. (2003). Hayat bilgisi öğretimi. Nobel Yayın Dağıtım.
• Bodur, H. (2010). İlköğretim ikinci sınıf hayat bilgisi dersinde içerik temelli eleştirel düşünme öğretiminin öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerine etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi) Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Konya
• Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2016). Türkiye, Hollanda, Belçika ve İngiltere'de hayat bilgisi derslerinin karşılaştırılması. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 6(1), 65- 93.
• Çelik, Ö. (2022). Hayat bilgisi dersinin amacı, kapsamı ve içeriği. V. Aktepe ve M. Gündüz (Ed.), Kuramdan uygulamaya Hayat Bilgisi öğretimi içinde (2-25). Ankara: Pegem Akademi.
• Dömle, A., Vida, G., Fülep, M., & Halász, G. (2016). A comparison of the primary life studies curricula of Hungary and Turkey. International Journal of Environmental and Science Education, 11(9), 2855-2868.
• Eğmir E. & Ocak, İ. (2020). Prediction level of the fourth grade students’ scientific attitudes on reflective thinking skills for problem solving. Open Journal for Educational Research, 4(2), 87-102. https://doi.org/10.32591/coas.ojer.0402.02087e
• Elbir, B., Ve Bağcı. C. (2013). Değerler eğitimi üzerine yapılmış lisansüstü düzeyindeki çalışmaların değerlendirilmesi. Journal of Turkish Studies 8(1), 1321-1333
• Flavell, J. H. (1979). Metacognition and cognitive monitoring: A new area of cognitive–developmental inquiry. American Psychologist, 34(10), 906–911. https://doi.org/10.1037/0003-066X.34.10.906
• Glesne, C. (2013). Nitel araştırmaya giriş A. Ersoy ve P. Yalçınoğlu (Çev. Edt.). Ankara: Anı Yayıncılık
• Güleryüz, H. (2008). Hayat bilgisi öğretimi. Pegem A Yayıncılık
• Gültekin, M. (2015). Hayat bilgisi öğretimi. Nobel Yayınları.
• Güven, S. (2010). İlköğretim hayat bilgisi dersi ders ve öğrenci çalışma kitaplarının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Eğitim ve Bilim, 35(156).
• Güzel, S. (2005). Eleştirel düşünme becerilerini temele alan ilköğretim 4. sınıf sosyal bilgiler öğretiminin öğrenme ürünlerine etkisi (Master's thesis, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi).
• Hobbs, R. (2011). The state of media literacy: A response to Potter. Journal of Broadcasting & Electronic Media, 55(3), 419-430. https://doi.org/10.1080/08838151.2011.597594
• İri, S., Özkan, Y. ve Karasu, N. (2016). Türkiye ve İngiltere’de hayat bilgisi derslerinin karşılaştırılması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 139-160.
• James, O. (2010). Awareness and application of life skills education in primary schools in post-conflict areas: a case of Kalakı county Kaberamaıdo district. (Master’s Thesis). https://www.proquest.com/ nsayfasından erişilmiştir.
• Kabapınar, Y. (2012). Kuramdan uygulamaya hayat bilgisi ve sosyal bilgiler öğretimi. Pegem Akademi
• Karakaş, M. (1998). İlköğretim 3. sınıf hayat bilgisi dersinde problem çözme yönteminin öğrencilerin ders başarısına etkisi (Master's thesis, Pamukkale Üniversitesi).
• Karakuş, C. (2021). İlkokul Hayat Bilgisi programı (2018) kazanımlarının yaşam becerileri yönünden incelenmesi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 1-25. https://doi.org/10.33400/kuje.824004
• Khatoon, S. (2018). Developing life skills approach in the teaching-learning process based on Johari Window Model: Dealing with change. The Research Journal of Social Sciences, 9(6), 65-75. www.aensi.in/
• Kılıç, Z., & Gültekin, M. (2015). Hayat bilgisi dersinde öğrencilerin yaşam becerilerinin geliştirilmesinde etkin öğrenme uygulamaları. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(2), 261-281.
• Koç, E. S. (2020). Yaşam becerilerinin hayat bilgisi dersi öğretim programlarında yer alma durumu. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(2), 605-624.
• Kurnaz, A. (2007). İlköğretim beşinci sınıf sosyal bilgiler dersinde beceri ve içerik temelli eleştirel düşünme öğretiminin öğrencilerin eleştirel düşünme becerileri, erişi ve tutumlarına etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi) Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Konya
• Marshall, C., & Rossman, G. B. (2014). Designing qualitative research. Sage.
• Mccollum, S. B. (2014). Youth life skills development for 21st century workforce preparedness. (Master’s Thesis). North Carolina State University, USA.
• MEB. (2018). Hayat bilgisi dersi öğretim programı (İlkokul 1,2 ve 3.sınıflar). Ankara.
• MEB. (2024). Türkiye yüzyılı maarif modeli hayat bilgisi öğretim programı. https://tymm.meb.gov.tr/ogretim-programlari/hayat-bilgisi-dersi
• Merriam, S, B. (2018). Nitel araştırma: desen ve uygulama için bir rehber S. Turan (Çev. Ed.). Ankara: Nobel Yayın. Meydan, A. ve Bahçe, A. (2010). Hayat bilgisi öğretiminde değerlerin kazandırılma düzeylerinin öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Uluslararası Avrasya Bilimler Dergisi, 1(1), 20-37.
• Miles, M. B., ve Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed.). Sage Publications, Inc.
• Önal, H., Kaya, N., & Çalışkan, T. (2019). Çevre eğitiminde sıfır atık politikası ve mevcut ders kitaplarındaki görünümü (Hayat Bilgisi 2. Sınıf Ders Kitabı). Milli Eğitim Dergisi, 48(221), 123-140. https://dergipark.org.tr/tr/pub/milliegitim/issue/43527/533040
• Özsoy, G. (2013). Karşılaştırmalı eğitim perspektifinden Türkiye, İngiltere ve Japonya'da hayat bilgisi öğretimi. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 3(2), 46-65.
• Papacharisis, V., Goudas, M., Danish, S. J., & Theodorakis, Y. (2005). The effectiveness of teaching a life skills program in a sport context. Journal Of Applied Sport Psychology, 17(3), 247-254.
• Patton, M. (2015). Qualitative research and evaluation methods. 4th Edition, Sage Publications, Thousand Oaks. Perkins, D. N., & Salomon, G. (1989). Are cognitive skills context-bound?, Educational Researcher, 18(1), 16-25. https://doi.org/10.3102/0013189X018001016
• Sağlam, H. İ., & Bilgiç, S. (2018). İlkokul 4. sınıf sosyal bilgiler dersinde kanıt temelli öğrenmenin etkililiğinin incelenmesi. Sakarya University Journal of Education, 8(2), 60-71. https://doi.org/10.19126/suje.412094
• Saravanakumar, A. R. (2020). Life skill education for creative and productive citizens. Journal of Critical Reviews, 7(9), 554-558.
• Tay, B., & Baş, M. (2016). 2009 ve 2015 yılı hayat bilgisi dersi öğretim programlarının karşılaştırılması. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(2).
• Topaloğlu, S. (2023). Hayat bilgisi ders içeriklerinin temel yaşam becerileri ve değerler bakımından analizi ve öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi (Master's thesis), Dokuz Eylül Üniversitesi.
• Topcu Bilir, Z. (2019). Yaşam becerileri programının beş yaş çocuklarının yaşam becerileri, benlik algıları ve sosyal duygusal uyum düzeylerine etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi) Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
• Tuncer, Ö. (2009). İlköğretim 3. sınıf hayat bilgisi öğretim programının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
• Ucus, S., & Demirbaş, İ. (2017). Okul öncesi eğitim programı ile ilkokul hayat bilgisi öğretim programının sarmallığının incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(3), 1084-1105. https://doi.org/10.17860/mersinefd.322800
• UNESCO, (2009). Gender-responsive life skills-based education-advocacy brief. Bangkok: Bangkok.
• World Health Organization. (2000). Local action: creating health promoting schools (No. WHO/NMH/HPS/00.4). World Health Organization.
• Yayla Eskici, G., & Özsevgeç, T. (2019). Yaşam becerileri ile ilgili çalışmaların tematik içerik analizi: bir meta-sentez çalışması. International E-Journal of Educational Studies, 3(5), 1-15. https://doi.org/10.31458/iejes.421255
• Yıldırım, G. (2021). Sınıf öğretmeni adaylarının hayat bilgisi dersine yönelik görüşleri: Gazi Üniversitesi örneği. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10(1), 568-589. https://doi.org/10.15869/itobiad.790414