Araştırma Makalesi

Üniversite öğrencilerinin yapay zekâ (yz) kullanım davranışlarını etkileyen faktörlerin yapısal bir model ile araştırılması

Cilt: 15 Sayı: 2 27 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

Üniversite öğrencilerinin yapay zekâ (yz) kullanım davranışlarını etkileyen faktörlerin yapısal bir model ile araştırılması

Öz

Yapay zeka (YZ) teknolojilerinin hızlı bir şekilde günlük yaşamın her alanına entegre edilmesi, bireylerin bu teknolojilere yönelik kullanım davranışlarını etkileyen bir dizi faktörün ortaya çıkmasına neden olmuştur. Birçok tüketici, günlük yaşamlarında YZ tabanlı uygulamaları, cihazları ve hizmetleri benimsemekte ve kullanmaktadır. Ancak, üniversite öğrencilerinin YZ uygulamalarını kullanma konusundaki tüketici davranışlarını inceleyen araştırmalar oldukça sınırlıdır. Bu çalışmada, YZ kullanımını etkileyen temel faktörler; alışkanlık, kolaylık, davranışsal niyet, kullanım davranışı, teknoloji korkusu ve tüketici güveni bağlamında ele alınacaktır. Literatürdeki mevcut teorik yaklaşımlar ve ampirik bulgular ışığında, bu faktörlerin YZ kullanımına olan etkileri analiz edilmiş ve yapay zeka teknolojilerine yönelik tutumların anlaşılmasına katkı sağlamıştır. Çalışmada literatürden yararlanılarak oluşturulan anket Kütahya Dumlupınar İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nde eğitim gören 320 öğrenciye uygulanmış ve veri derleme aracının iç tutarlılık katsayısı Cronbach Alfa (CA) değeri 0,95 olarak hesaplanmıştır. Veriler Google form aracılığıyla çevrimiçi olarak toplanmıştır. Önerilen araştırma modeli ve ilişkileri kısmi en küçük kareler yapısal eşitlik modellemesi (PLS-SEM) kullanılarak test edilmiştir. Analiz sonuçları, YZ ilişkin alışkanlık ve kolaylığın kullanım niyetini arttırdığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Al-Gahtani, S.S., Hubona, G.S., & Wang, J. (2007). Information technology (IT) in Saudi Arabia: culture and the acceptance and use of IT. Information and Management., 44 (8), 681–691. https://doi.org/10.1016/j.im.2007.09.002.
  2. Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organ. Behav. Hum. Decis. Process. 50 (2), 179–211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T.
  3. Başar E.E., & Kes Erkul A. (2024). Factors Affecting the Attitude of Medical Doctors in Türkiye towards Using Artificial Intelligence Applications in Healthcare Services. Bezmialem Science., 12(3):297-308.
  4. Cabrera-S´anchez, J-P., Villarejo-Ramos, A.F., Li´ebana-Cabanillas, F., & Shaikh, A.A. (2021). Identifying relevant segments of AI applications adopters – Expanding the UTAUT2’s variables. Telematics and Informatics, 58, 1-15. https://doi.org/10.1016/j.tele.2020.101529
  5. Chauhan, Sumedha, & Jaiswal, Mahadeo (2016). Determinants of acceptance of ERP software training in business schools: empirical investigation using UTAUT model. International Journal of Management Education, 14 (3), 248–262. https://doi.org/10.1016/j.ijme.2016.05.005.
  6. Cohen, J. (1992). A power primer. Psychological Bulletin. 112(1), 155–159. https://doi.org/10.1037/0033-2909.112.1.155
  7. Dağlı, İ. (2022). Yapay Zekâ Teknolojilerinde Etkili Faktörler Üzerine Bir Model Denemesi: En Başarılı Ülkelerle Panel Veri Analizi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 17(2), 368 – 386. Doi: 10.17153/oguiibf.1039958.
  8. Davis, F. (1985). A Technology Acceptance Model for Empirically Testing New End-User Information Systems. Massachusetts Institute of Technology, (December 1985), 291.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

25 Haziran 2025

Yayımlanma Tarihi

27 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

8 Ocak 2025

Kabul Tarihi

10 Nisan 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Arı, E. (2025). Üniversite öğrencilerinin yapay zekâ (yz) kullanım davranışlarını etkileyen faktörlerin yapısal bir model ile araştırılması. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 15(2), 825-838. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1615736
AMA
1.Arı E. Üniversite öğrencilerinin yapay zekâ (yz) kullanım davranışlarını etkileyen faktörlerin yapısal bir model ile araştırılması. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi. 2025;15(2):825-838. doi:10.30783/nevsosbilen.1615736
Chicago
Arı, Erkan. 2025. “Üniversite öğrencilerinin yapay zekâ (yz) kullanım davranışlarını etkileyen faktörlerin yapısal bir model ile araştırılması”. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi 15 (2): 825-38. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1615736.
EndNote
Arı E (01 Haziran 2025) Üniversite öğrencilerinin yapay zekâ (yz) kullanım davranışlarını etkileyen faktörlerin yapısal bir model ile araştırılması. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi 15 2 825–838.
IEEE
[1]E. Arı, “Üniversite öğrencilerinin yapay zekâ (yz) kullanım davranışlarını etkileyen faktörlerin yapısal bir model ile araştırılması”, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, c. 15, sy 2, ss. 825–838, Haz. 2025, doi: 10.30783/nevsosbilen.1615736.
ISNAD
Arı, Erkan. “Üniversite öğrencilerinin yapay zekâ (yz) kullanım davranışlarını etkileyen faktörlerin yapısal bir model ile araştırılması”. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi 15/2 (01 Haziran 2025): 825-838. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1615736.
JAMA
1.Arı E. Üniversite öğrencilerinin yapay zekâ (yz) kullanım davranışlarını etkileyen faktörlerin yapısal bir model ile araştırılması. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi. 2025;15:825–838.
MLA
Arı, Erkan. “Üniversite öğrencilerinin yapay zekâ (yz) kullanım davranışlarını etkileyen faktörlerin yapısal bir model ile araştırılması”. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, c. 15, sy 2, Haziran 2025, ss. 825-38, doi:10.30783/nevsosbilen.1615736.
Vancouver
1.Erkan Arı. Üniversite öğrencilerinin yapay zekâ (yz) kullanım davranışlarını etkileyen faktörlerin yapısal bir model ile araştırılması. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi. 01 Haziran 2025;15(2):825-38. doi:10.30783/nevsosbilen.1615736