EN
TR
Şehir içi toplu taşıma hizmetlerinin etkinlik değerlendirmesi: Mersin ili örneği
Öz
Sürdürülebilirliğin üç boyutu olan ekonomik, çevresel ve sosyal yönden önemli etkileri bulunan trafik sorununun çözümü için en fazla önerilen yöntem toplu taşıma kullanımının yaygınlaştırılması ve teşvik edilmesidir. Ancak toplu taşıma kullanımının arttırılması, yerel yönetimlerin ellerindeki kısıtlı kaynaklarla sunabildikleri hat sayısı ve sefer sıklığına bağlıdır. Bu da kaynakların etkin kullanımı ve yönetimiyle mümkündür. Bu kapsamda çalışmada, Mersin ilinin dört merkezî ilçesinde -Akdeniz, Mezitli, Toroslar, Yenişehir- yerel yönetim tarafından 28 hat üzerinden sunulan toplu taşıma hizmetinin, hat bazında etkinlik değerlendirmesi yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda, kâr amacından ziyade hizmet olarak sunulan toplu taşıma hatlarının etkinliklerinin belirlenmesinde girdi yönelimli ve ölçeğe göre sabit getiri yaklaşımıyla veri zarflama analizi kullanılmıştır. Frontier Analyst Application programı ile yapılan analizde; günlük sefer sayısı, durak sayısı, otobüs sayısı ve sefer aralıkları verileri girdi verileri, sefer süresi ve toplam mesafe verileri ise çıktı verileri olarak ele alınmıştır. Sadece sekiz hattın tam etkinlik skoruna ulaştığı belirlenen analizler sonucunda elde edilen bulgular çerçevesinde diğer hatlar için etkinlik artırıcı önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Çalışmanın hazırlanmasında etik kurullara uyulduğunu beyan ederiz.
Kaynakça
- Agarwal, S. (2016). Evaluation of efficiency and effectiveness of public transport sector of india using dea approach. Data Envelopment Analysis and its Applications, 73-83.
- Ali, I. A., & Lerme, C. S. (1997). Comparative advantage and disadvantage in DEA. Annals of Operations Research, 73(0), 215-232.
- Bakırcı, F. (2006). Üretimde etkinlik ve verimlilik ölçümü, veri zarflama analizi, teori ve uygulama. Atlas Yayınları.
- Banker, R. D., Charnes, A., & Cooper, W. W. (1984). Some models for estimating technical and scale inefficiencies in data envelopment analysis. Management science, 30(9), 1078-1092. https://doi.org/10.1287/mnsc.30.9.1078
- Bessent, A. M., & Bessent, E. W. (1980). Determining the comparative efficiency of schools through data envelopment analysis. Educational Administration Quarterly, 16(2), 57-75. https://doi.org/10.1177/0013161X8001600207
- Caulfield, B., Bailey, D., & Mullarkey, S. (2013). Using data envelopment analysis as a public transport project appraisal tool. Transport Policy, 29, 74-85. https://doi.org/10.1016/j.tranpol.2013.04.006
- Chaabouni, S. (2019). China's regional tourism efficiency: A two-stage double bootstrap data envelopment analysis. Journal of Destination Marketing & Management, 11, 183-191. https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2017.09.002
- Charnes, A., Cooper, W.W., Lewin, A.Y., & Seiford, L.M. (1997). Data envelopment analysis: Theory, methodology and application. Kluwer Academic Publishers.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ekonometrik ve İstatistiksel Yöntemler
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
26 Eylül 2025
Yayımlanma Tarihi
29 Eylül 2025
Gönderilme Tarihi
21 Haziran 2025
Kabul Tarihi
4 Eylül 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 3
APA
Cingöz, K., & Demirci, A. (2025). Şehir içi toplu taşıma hizmetlerinin etkinlik değerlendirmesi: Mersin ili örneği. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 15(3), 1306-1319. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1724329
AMA
1.Cingöz K, Demirci A. Şehir içi toplu taşıma hizmetlerinin etkinlik değerlendirmesi: Mersin ili örneği. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi. 2025;15(3):1306-1319. doi:10.30783/nevsosbilen.1724329
Chicago
Cingöz, Kısmet, ve Ayhan Demirci. 2025. “Şehir içi toplu taşıma hizmetlerinin etkinlik değerlendirmesi: Mersin ili örneği”. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi 15 (3): 1306-19. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1724329.
EndNote
Cingöz K, Demirci A (01 Eylül 2025) Şehir içi toplu taşıma hizmetlerinin etkinlik değerlendirmesi: Mersin ili örneği. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi 15 3 1306–1319.
IEEE
[1]K. Cingöz ve A. Demirci, “Şehir içi toplu taşıma hizmetlerinin etkinlik değerlendirmesi: Mersin ili örneği”, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, c. 15, sy 3, ss. 1306–1319, Eyl. 2025, doi: 10.30783/nevsosbilen.1724329.
ISNAD
Cingöz, Kısmet - Demirci, Ayhan. “Şehir içi toplu taşıma hizmetlerinin etkinlik değerlendirmesi: Mersin ili örneği”. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi 15/3 (01 Eylül 2025): 1306-1319. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1724329.
JAMA
1.Cingöz K, Demirci A. Şehir içi toplu taşıma hizmetlerinin etkinlik değerlendirmesi: Mersin ili örneği. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi. 2025;15:1306–1319.
MLA
Cingöz, Kısmet, ve Ayhan Demirci. “Şehir içi toplu taşıma hizmetlerinin etkinlik değerlendirmesi: Mersin ili örneği”. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, c. 15, sy 3, Eylül 2025, ss. 1306-19, doi:10.30783/nevsosbilen.1724329.
Vancouver
1.Kısmet Cingöz, Ayhan Demirci. Şehir içi toplu taşıma hizmetlerinin etkinlik değerlendirmesi: Mersin ili örneği. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi. 01 Eylül 2025;15(3):1306-19. doi:10.30783/nevsosbilen.1724329