Araştırma Makalesi

Zonguldak’ta PM2.5 odaklı hava kirliliği-mortalite ilişkisinin incelenmesi

Cilt: 13 Sayı: 1 15 Ocak 2024
PDF İndir
EN TR

Zonguldak’ta PM2.5 odaklı hava kirliliği-mortalite ilişkisinin incelenmesi

Öz

Hava kirliliği her yıl milyonlarca insanın ölümüne sebep olmaktadır. Küresel ısınmanın etkisiyle hava sıcaklıklarının artması kirleticilerin atmosferde kalış süresini artırmaktadır. Bu durum çevre ve halk sağlığı açısından maruziyeti ve ölüm riskini yükseltmektedir. Özellikle PM2.5 (ince partikül madde) üst solunum yolu hastalıklarının ve hastalıklara bağlı ölümlerin temel kaynaklarından biridir. Bu çalışmada, Zonguldak ili özelinde PM2.5 kaynaklı hava kirliliğinin yetişkin (25+ yaş) mortalitesi üzerindeki etkisi irdelenmiştir. 4 hava kalitesi ölçüm istasyonundan elde edilen ((i) Çatalağzı-Cumayanı, (ii) Çatalağzı-Kuzyaka, (iii) Çaycuma ve (iv) Trafik) PM2.5 konsantrasyonu verileri yıllık ve mevsimsel bazda değerlendirilmiştir. 3 yıllık zaman dilimi için (2020-2021 ve 2022) gerçekleştirilen çalışmada, hava kirliliğine atfedilen tahmini ölüm sayısının 2022 yılında en yüksek seviyeye ulaştığı (ortalama 927 kişi) tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. WHO. Air Quality&Health Quıestions and Answers. https://www.who.int/phe/air_quality_q&a.pdf, Access ed 13 September 2023.
  2. GBD 2015 Risk Factors Collaborators. 2016. Global, regional, and national comparative risk assessment of 79 behavioural, environmental, and occupational, and metabolic risks or clusters of risks, 1990–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015. Lancet, 388:1659–1724, 2016. PMID: 27733284, doi: 10.1016/S0140-6736(16)31679-8
  3. WHO. Air pollution. https://www.who.int/healthtopic s/air-pollution#tab=tab_1, Accessed 13 September 2023.
  4. I. Anderson, Air pollution and mortality: a history. Atmospheric Environment. 43:1:142-152, 2009. https ://doi.org/10.1016/j.atmosenv.2008.09.026
  5. S. Khomenko, M. Cirach, E. P. Barboza, N. Mueller, J. B. Gômez, D. R. Rueda, et al., Premature mortality due to air pollution in European cities: a health impact assessment. The Lancet Planetary Health. 5:3:121134, 2021. https://doi.org/10.1016/S2542-5196 (20)30272
  6. S. Chew, N. Kolosowska, L. Saveleva, T. Malm, K. M. Kanninen, Impairment of mitochondrial function by particulate matter: Implications for the brain. Neurochemistry International, 135: 104694, 2020. https://doi.org/10.1016/j.neuint.2020.104694
  7. K. P. Rai, Impacts of particulate matter pollution on plants: Implications for environmental biomonitoring. Ecotoxicology and Environmental Safety, 129: 120–136, 2016. doi: 10.1016/j.ecoenv.2016.03.012
  8. T. Sarver, A. Al-Qaraghuli, L. L. Kazmerski, A comprehensive review of the impact of dust on the use of solar energy: History, investigations, results, literature, and mitigation approaches. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 22: 698–733, 2013. https://doi.org/10.1016/j.rser.2012.12.065

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hava Kirliliği Modellemesi ve Kontrolü

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

12 Aralık 2023

Yayımlanma Tarihi

15 Ocak 2024

Gönderilme Tarihi

6 Ekim 2023

Kabul Tarihi

8 Aralık 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 13 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Ulusoy, K. (2024). Zonguldak’ta PM2.5 odaklı hava kirliliği-mortalite ilişkisinin incelenmesi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 13(1), 301-308. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1372285
AMA
1.Ulusoy K. Zonguldak’ta PM2.5 odaklı hava kirliliği-mortalite ilişkisinin incelenmesi. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2024;13(1):301-308. doi:10.28948/ngumuh.1372285
Chicago
Ulusoy, Kemal. 2024. “Zonguldak’ta PM2.5 odaklı hava kirliliği-mortalite ilişkisinin incelenmesi”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 13 (1): 301-8. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1372285.
EndNote
Ulusoy K (01 Ocak 2024) Zonguldak’ta PM2.5 odaklı hava kirliliği-mortalite ilişkisinin incelenmesi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 13 1 301–308.
IEEE
[1]K. Ulusoy, “Zonguldak’ta PM2.5 odaklı hava kirliliği-mortalite ilişkisinin incelenmesi”, NÖHÜ Müh. Bilim. Derg., c. 13, sy 1, ss. 301–308, Oca. 2024, doi: 10.28948/ngumuh.1372285.
ISNAD
Ulusoy, Kemal. “Zonguldak’ta PM2.5 odaklı hava kirliliği-mortalite ilişkisinin incelenmesi”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 13/1 (01 Ocak 2024): 301-308. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1372285.
JAMA
1.Ulusoy K. Zonguldak’ta PM2.5 odaklı hava kirliliği-mortalite ilişkisinin incelenmesi. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2024;13:301–308.
MLA
Ulusoy, Kemal. “Zonguldak’ta PM2.5 odaklı hava kirliliği-mortalite ilişkisinin incelenmesi”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 13, sy 1, Ocak 2024, ss. 301-8, doi:10.28948/ngumuh.1372285.
Vancouver
1.Kemal Ulusoy. Zonguldak’ta PM2.5 odaklı hava kirliliği-mortalite ilişkisinin incelenmesi. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 01 Ocak 2024;13(1):301-8. doi:10.28948/ngumuh.1372285

Cited By