Derleme

Nöron harita modelleri ve bu modellerin nöral sistemler ve nöromorfolojik mühendislik alanlarındaki rolleri üzerine bir derleme

Cilt: 16 12 Şubat 2026
PDF İndir
EN TR

Nöron harita modelleri ve bu modellerin nöral sistemler ve nöromorfolojik mühendislik alanlarındaki rolleri üzerine bir derleme

Öz

Canlı vücudunda merkezi sinir sistemi ile duyu organları arasındaki iletişimin temel yapı taşı nöronlardır. Nöronların hücre zarı potansiyelleri, hücrelerin toparlanma durumları, voltaj kapı iyonları ve hücre zarının ürettiği zengin kompleks dinamikler adi diferansiyel denklem tanımlamalarına sahip biyolojik nöron modelleri ile temsil edilmektedir. Bu sistemlerin nümerik çözümlerinde çeşitli ayrıklaştırma yöntemlerinden yararlanılmaktadır. Bununla birlikte, son yıllarda sürekli zamanda tanımlanan bu modeller yerine, ayrıklaştırma sürecine ihtiyaç duymayan ve ayrık zamanda tanımlanan nöron harita modelleri literatüre sunulmaktadır. Bu çalışmada son zamanlarda kullanımı yaygınlaşan Rulkov, Chialvo, Courbage–Nekorkin–Vdovin ve Huber-Braun nöron harita modellerinin sergiledikleri nöronal dinamikler nümerik simülasyonlarla yeniden gözlemlenmektedir. Bu modellerin biyolojik nöron modelleri üzerine yapılan yaygın araştırma alanlarındaki kullanımları ile ilgili bir derleme sunmak amaçlanmakta ve böylece nöromorfolojik mühendislik konuları üzerine çalışan araştırmacılara, araştırmaya açık çalışma konuları için ilham kaynağı olabileceği düşünülen bir derleme çalışmasının ortaya konması hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK)

Proje Numarası

124E560

Teşekkür

Bu çalışma Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) tarafından 124E560 kodlu proje ile desteklenmiştir.

Kaynakça

  1. A. L. Hodgkin and A. F. Huxley, A quantitative description of membrane current and its application to conduction and excitation in nerve. The Journal of Physiology, 117(4), 500-544, 1952. https://doi.org/ 10.1113/ jphysiol .1952 .sp00476.
  2.    R. FitzHugh, Mathematical models for excitation and propagation in nerve. In: Schawn, H.P. (ed.) Biological Engineering, McGraw-Hill, New York, vol. 1, pp. 1–85. 1969.
  3.    J. L. Hindmarsh and R. M. Rose, A model of neural bursting using three couple first order differential equations. Proceedings of the RoyalSociety B: Biological Sciences, 221(1222), 87–102, 1984. https://doi.org/10.1098/rspb.1984.0024.
  4.    E. M. Izhikevich, Simple model of spiking neurons. IEEE Transactions on Neural Networks and Learning Systems, 14(6), 1569–1572, 2003. https://doi.org/ 10.1109/tnn.2003.820440.
  5.    H. R. Wilson and J. D. Cowan, Excitatory and inhibitory interactions in localized populations of model neurons. Biophysical Journal, 12 (1), 1–24, 1972. https://doi.org/10.1016/ S0006-3495(72)86068-5.
  6.    H. R. Wilson and J. D. Cowan, A mathematical theory of the functional dynamics of cortical and thalamic nervous tissue. Kybernetik, 13(2), 55–80, 1973. https://doi.org/10.1007/BF00288786.
  7.    R. Naud, N. Marcille, C. Clopath, W. Gerstner, Firing patterns in the adaptive exponential integrate-and-fire model. Biological cybernetics, 99(4), 335-347, 2008. https://doi.org/10.1007/s00422-008-0264-7.
  8.    M. Storace, D. Linaro, E. de Lange, The Hindmarsh–Rose neuron model: bifurcation analysis and piecewise-linear approximations. Chaos: An Interdisciplinary Journal of Nonlinear Science, 18(3), 2008. https://doi.org/10.1063/1.2975967.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Elektronik

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

12 Şubat 2026

Gönderilme Tarihi

4 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

2 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 16

Kaynak Göster

APA
Korkmaz, N. (2026). Nöron harita modelleri ve bu modellerin nöral sistemler ve nöromorfolojik mühendislik alanlarındaki rolleri üzerine bir derleme. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 16. https://doi.org/10.28948/ngumuh.1758202
AMA
1.Korkmaz N. Nöron harita modelleri ve bu modellerin nöral sistemler ve nöromorfolojik mühendislik alanlarındaki rolleri üzerine bir derleme. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2026;16. doi:10.28948/ngumuh.1758202
Chicago
Korkmaz, Nimet. 2026. “Nöron harita modelleri ve bu modellerin nöral sistemler ve nöromorfolojik mühendislik alanlarındaki rolleri üzerine bir derleme”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 16 (Şubat). https://doi.org/10.28948/ngumuh.1758202.
EndNote
Korkmaz N (01 Şubat 2026) Nöron harita modelleri ve bu modellerin nöral sistemler ve nöromorfolojik mühendislik alanlarındaki rolleri üzerine bir derleme. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 16
IEEE
[1]N. Korkmaz, “Nöron harita modelleri ve bu modellerin nöral sistemler ve nöromorfolojik mühendislik alanlarındaki rolleri üzerine bir derleme”, NÖHÜ Müh. Bilim. Derg., c. 16, Şub. 2026, doi: 10.28948/ngumuh.1758202.
ISNAD
Korkmaz, Nimet. “Nöron harita modelleri ve bu modellerin nöral sistemler ve nöromorfolojik mühendislik alanlarındaki rolleri üzerine bir derleme”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi 16 (01 Şubat 2026). https://doi.org/10.28948/ngumuh.1758202.
JAMA
1.Korkmaz N. Nöron harita modelleri ve bu modellerin nöral sistemler ve nöromorfolojik mühendislik alanlarındaki rolleri üzerine bir derleme. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 2026;16. doi:10.28948/ngumuh.1758202.
MLA
Korkmaz, Nimet. “Nöron harita modelleri ve bu modellerin nöral sistemler ve nöromorfolojik mühendislik alanlarındaki rolleri üzerine bir derleme”. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 16, Şubat 2026, doi:10.28948/ngumuh.1758202.
Vancouver
1.Nimet Korkmaz. Nöron harita modelleri ve bu modellerin nöral sistemler ve nöromorfolojik mühendislik alanlarındaki rolleri üzerine bir derleme. NÖHÜ Müh. Bilim. Derg. 01 Şubat 2026;16. doi:10.28948/ngumuh.1758202