NUMERICAL MODELING AND STRUCTURAL ANALYSIS OF SINAN PASA KULLIYE’S IMARET IN YENISEHIR, BURSA

Öz

   Historical buildings often experience decrease in their genuine structural performance and architectural functions due to natural impacts and man-made interventions. Even at their ruined and intervened state, they mostly maintain their values in need of protection. Masonry is much more complicated in the context of structural behavior, when compared with modern building techniques. Reactions of masonry sometimes becomes even more unpredictable due to interventions or damages effecting the structural system. Sinan Pasa Kulliye having the typical characteristics of Ottoman period, is dated back to the second half of 16th century. Imaret and inn sections that came up to modern days, exposed to some additions and interventions owing to the spatial needs varying over time, which caused some major structural damages. Within this study imaret section of kulliye is examined, effects of man-made interventions and additions on the structural performance are determined by conducting numerical model representing the original state of target structure. The imaret should be very resistant under earthquake effect or other kind of loads unless it was intervened, meanwhile because of interventions and damages, it encounters the risk of collapse even with a low seismic force.

Anahtar Kelimeler

• Historical masonry buildings,numerical model and analysis,structural analysis,restoration

BURSA, YENİŞEHİR SİNAN PAŞA KÜLLİYESİ İMARETİNİN SAYISAL MODELLENMESİ VE YAPISAL ANALİZİ

Öz

   Tarihi binalar özgün mimari özellikleri ile yapısal performanslarını genellikle doğal etkiler ve insan kaynaklı müdahaleler sonucunda yitirmektedir. Korunmalarını gerektiren değerleri ise, meydana gelen hasar ve değişimlere rağmen büyük oranda sürdürülmektedir. Yapısal davranış bağlamında karşılaştırıldığında yığma sistem, çağdaş inşa sistemlerinden çok daha karmaşıktır. Taşıyıcı sistemi etkileyen müdahale ve hasarlar söz konusu olduğunda ise yığma yapıların reaksiyonları bazen öngörülemez olmaktadır. 16. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenen Sinan Paşa Külliyesi tipik Osmanlı Dönemi özellikleri taşımaktadır. Külliyeden günümüze ulaşan yapılardan tabhane ve imarete zamanla değişen mekansal ihtiyaçları karşılamak üzere müdahale ve eklentiler yapılmış,  bu durum ciddi yapısal hasarlara sebep olmuştur. Çalışma kapsamında külliyenin imaret bölümü ele alınmış, insan kaynaklı müdahale ve eklentilerin yapısal performansa etkileri hedef yapının müdahale öncesi durumunu temsil eden sayısal model kullanılarak gerçekleştirilen analizlerle ortaya konmuştur. Örneklenen yapının herhangi bir müdahaleye maruz kalmaması halinde deprem etkisi ve diğer yüklere karşı oldukça dayanıklı olacakken, müdahale ve hasarlardan dolayı düşük kuvvetteki sismik hareketlerde dahi göçme riski ile karşı karşıya kalabileceği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Tarihi yığma yapılar,sayısal model ve analiz,yapısal analiz,restorasyon

Teşekkür

Çalışmaya katkılarından dolayı Yüksek Mimar Murat Eyüp Coşkun’a teşekkür ederiz.

Kaynakça

1. [1] YAVAŞ, D., Sinan Paşa Külliyesi Sanat Tarihi Raporu, Uludağ Üniversitesi, Bursa, Türkiye, 2016.
2. [2] ATABEY, A.K., ATABEY, A., Yenişehir Sinan Paşa Külliyesi Güncel Rölöve Projesi, Bursa, Türkiye, 2016.
3. [3] MEFAİL, H., Osmanlı Klasik Döneminde Bursa Medreseleri, İz Yayıncılık, İstanbul, Türkiye, 1998.
4. [4] EYÜPGİLLER, K.K., ÜSTÜNDAĞ, C., Bursa İli, Yenişehir İlçesi 46 Pafta, 214 Ada, 2 Parselde Yer Alan Sinan Paşa Medresesi Taşıyıcı Sisteminin Mevcut Durumu Hakkında Teknik Rapor, T.C. İstanbul Teknik Üniversitesi Rektörlüğü, Deprem Mühendisliği ve Afet Yönetimi Enstitüsü Müdürlüğü, İstanbul, Türkiye, 2016.
5. [5] KUCUKDOGAN, B., KUBİN, J., ÜNAY, A.İ., ‘Seismic Assessement of Monastery of Stoudios (Imrahor Mosque) in İstanbul’, Advanced Materials Research, 133-134, 721-726, 2010.
6. [6] CAN, H., ÜNAY, A.İ., ‘Tarihi Yapıların Deprem Davranışını Belirlemek İçin Sayısal Analiz Yöntemleri’, Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 27(1), 211-217, 2012.
7. [7] ROCA, P., CERVERA, M., GARIUP, G., PELA, L., ‘Structural Analysis of Masonry Historical Constructions Classical and Advanced Approaches’, Archives of Computational Methods in Engineering, 17(3), 299-325, 2010.
8. [8] ÖZMEN, C., AKAN, A.E., ÜNAY, A.İ., ‘Analysis of a Historical House’, Gradevinar, 63(5), 449-458, 2011.

9. [9] ÜNAY, A.İ., A Method for the Evaluation of the Ultimate Safety of Historical Masonry Structures, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara, Türkiye, 1997.
10. [10] SAP2000, Integrated Finite Element Analysis and Design of Structures Basic Analysis Reference Manual, Computer and Structres Inc., Berkeley, California, USA, 2000.
11. [11] ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI, Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik, Ankara, Türkiye, 2007.