Araştırma Makalesi

LOJİSTİK BÜYÜME VE ÜSTEL BÜYÜME MODELLERİ İLE TÜRKİYE’DE COVID-19 MODELLEMESİ

Cilt: 2 Sayı: 1 30 Haziran 2020
PDF İndir
TR EN

LOJİSTİK BÜYÜME VE ÜSTEL BÜYÜME MODELLERİ İLE TÜRKİYE’DE COVID-19 MODELLEMESİ

Öz

Lojistik Büyüme ve Üstel Büyüme modelleri çeşitli durumlarda kullanılabilen matematiksel birer fonksiyondur. Üstel Büyüme modelleri, durdurulamaz bir enfeksiyon büyümesini ifade ederek salgınların başlangıç dönemleri için bu büyümeye yeterli bir yaklaşım sağlayabilen bir yöntem iken Lojistik Büyüme modelleri, başlangıç döneminde büyümenin arttığı daha sonra maksimuma yaklaştıkça azalan büyümenin modellenmesinde karşımıza çıkan bir yöntemdir. Enfeksiyon salgınlarının büyümesinde, bu maksimum sınır dünyadaki toplam insan sayısı olacaktır, çünkü herkes hasta olduğunda büyüme mutlaka azalacaktır. Bu sebeple, son zamanlarda büyük bir hızla tüm dünyayı etkileyen COVID-19 salgın verilerinin modellenmesinde de bu yöntemler sıklıkla kullanılmaktadır. Bu çalışmada amaç, Türkiye’de 11 Mart 2020 – 19 Mayıs 2020 tarihleri arasında ortaya çıkan ve onaylanmış COVID-19 vakalarının toplam sayılarına ilişkin büyümeyi tanımlayan bir matematiksel model oluşturmaktır. Bu bağlamda, belirtilen tarihlerde Türkiye’de ortaya çıkan COVID-19 toplam vaka sayılarını kullanarak Lojistik Büyüme, Lojistik ve Üstel Büyüme modelleri oluşturulmuştur. Ayrıca, oluşturulan bu modeller ile vaka sayılarının seyrini öngörme yeteneğini de gözlemlemek hedeflenmiştir. Modelleme çalışmasına ilişkin çözümlemeler Python programlama dilinde yer alan bazı fonksiyonlar ile gerçekleştirilerek çıkan sonuçlar yorumlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Batista, M. (2020a), Estimation of the final size of the coronavirus epidemic by the SIR model, [Preprint] MedRxiv, E-pub: 21.03.2020, https://doi.org/10.1101/2020.02.16.20023606.
  2. Batista, M. (2020b), Estimation of the final size of the second phase of the coronavirus epidemic by the logistic model [Preprint] MedRxiv, E-pub: 17.03.2020, https://doi.org/10.1101/2020.03.11.20024901.
  3. Budak, F. ve Korkmaz, Ş. (2020), COVID-19 pandemi sürecine yönelik genel bir değerlendirme: Türkiye örneği, Sosyal Araştırmalar ve Yönetim Dergisi, 1, 62–79.
  4. Chen, X. ve Yu, B. (2020), First two months of the 2019 coronavirus disease (COVID-19) epidemic in China: Real-time surveillance and evaluation with a second derivative model, Global Health Research and Policy, 5(1).
  5. Clark, A. J., Lake, L. W. ve Patzek, T. W. (2011), Production forecasting with logistic growth models, SPE Annual Technical Conference and Exhibition, 1, 184–194.
  6. Dattoli, G., Palma, D., Licciardi, S. ve Sabia, E. (2020), A note on the evolution of Covid-19 in Italy.
  7. Grasselli, G., Pesenti, A. ve Cecconi, M. (2020), Critical care utilization for the COVID-19 outbreak in Lombardy, Italy, Journal of the American Medical Association, 323(16), 1545–1546.
  8. Güzelkokar, G. (2020), COVID-19 in Turkey | Kaggle, Retrieved: 19.05.2020, https://www.kaggle.com/gkhan496/covid19-in-turkey.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İstatistik

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

4 Haziran 2020

Kabul Tarihi

14 Haziran 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 2 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Şencan, Ş. N., Şencan, B., Borazan Çelikbıçak, M., Arslan, D., Özkan, E. S., Gökçen, A. Ş., Çiftçi, R. B., Arıkan, İ., Uğur, B., Şahin, H., Coşkun, A. E., Konşuk Ünlü, H., & Aktaş, S. (2020). LOJİSTİK BÜYÜME VE ÜSTEL BÜYÜME MODELLERİ İLE TÜRKİYE’DE COVID-19 MODELLEMESİ. Nicel Bilimler Dergisi, 2(1), 1-18. https://izlik.org/JA44AK23UK
AMA
1.Şencan ŞN, Şencan B, Borazan Çelikbıçak M, vd. LOJİSTİK BÜYÜME VE ÜSTEL BÜYÜME MODELLERİ İLE TÜRKİYE’DE COVID-19 MODELLEMESİ. NBD. 2020;2(1):1-18. https://izlik.org/JA44AK23UK
Chicago
Şencan, Şükriye Nur, Büşra Şencan, Müge Borazan Çelikbıçak, vd. 2020. “LOJİSTİK BÜYÜME VE ÜSTEL BÜYÜME MODELLERİ İLE TÜRKİYE’DE COVID-19 MODELLEMESİ”. Nicel Bilimler Dergisi 2 (1): 1-18. https://izlik.org/JA44AK23UK.
EndNote
Şencan ŞN, Şencan B, Borazan Çelikbıçak M, Arslan D, Özkan ES, Gökçen AŞ, Çiftçi RB, Arıkan İ, Uğur B, Şahin H, Coşkun AE, Konşuk Ünlü H, Aktaş S (01 Haziran 2020) LOJİSTİK BÜYÜME VE ÜSTEL BÜYÜME MODELLERİ İLE TÜRKİYE’DE COVID-19 MODELLEMESİ. Nicel Bilimler Dergisi 2 1 1–18.
IEEE
[1]Ş. N. Şencan vd., “LOJİSTİK BÜYÜME VE ÜSTEL BÜYÜME MODELLERİ İLE TÜRKİYE’DE COVID-19 MODELLEMESİ”, NBD, c. 2, sy 1, ss. 1–18, Haz. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA44AK23UK
ISNAD
Şencan, Şükriye Nur - Şencan, Büşra - Borazan Çelikbıçak, Müge - Arslan, Duhan - Özkan, Elif Su - Gökçen, Asu Şerife - Çiftçi, Ramazan Barış v.dğr. “LOJİSTİK BÜYÜME VE ÜSTEL BÜYÜME MODELLERİ İLE TÜRKİYE’DE COVID-19 MODELLEMESİ”. Nicel Bilimler Dergisi 2/1 (01 Haziran 2020): 1-18. https://izlik.org/JA44AK23UK.
JAMA
1.Şencan ŞN, Şencan B, Borazan Çelikbıçak M, Arslan D, Özkan ES, Gökçen AŞ, Çiftçi RB, Arıkan İ, Uğur B, Şahin H, Coşkun AE, Konşuk Ünlü H, Aktaş S. LOJİSTİK BÜYÜME VE ÜSTEL BÜYÜME MODELLERİ İLE TÜRKİYE’DE COVID-19 MODELLEMESİ. NBD. 2020;2:1–18.
MLA
Şencan, Şükriye Nur, vd. “LOJİSTİK BÜYÜME VE ÜSTEL BÜYÜME MODELLERİ İLE TÜRKİYE’DE COVID-19 MODELLEMESİ”. Nicel Bilimler Dergisi, c. 2, sy 1, Haziran 2020, ss. 1-18, https://izlik.org/JA44AK23UK.
Vancouver
1.Şükriye Nur Şencan, Büşra Şencan, Müge Borazan Çelikbıçak, Duhan Arslan, Elif Su Özkan, Asu Şerife Gökçen, Ramazan Barış Çiftçi, İlayda Arıkan, Burak Uğur, Hanife Şahin, Ahmet Emircan Coşkun, Hande Konşuk Ünlü, Serpil Aktaş. LOJİSTİK BÜYÜME VE ÜSTEL BÜYÜME MODELLERİ İLE TÜRKİYE’DE COVID-19 MODELLEMESİ. NBD [Internet]. 01 Haziran 2020;2(1):1-18. Erişim adresi: https://izlik.org/JA44AK23UK