KASİYER İŞLEM SÜRECİ VERİMLİLİK ARTIŞI İÇİN BİR KAIZEN ÖNERİSİ VE ZAMAN ETÜDÜ UYGULAMASI

Yıl 2025, Cilt: 6 Sayı: 2, 43 - 55, 30.12.2025

Osman Nuri Tekinay

https://doi.org/10.59113/niibfd.1717092

Öz

Bu çalışmada, Yalova ilinde faaliyet gösteren yerel bir market zincirinin bir şubesindeki kasiyer işlem süreci verimliliğinin arttırılması amaçlanmaktadır. Bu amaçla işletmeden gerekli veriler ve görsel elde edilmiştir. Elde edilen veriler ve görsel, “İş Akış Şeması” ve “Önce-Sonra KAIZEN” yöntemi ile incelenmiştir. Ardından kasiyer işlem süreçlerinden “Kısayol İşlemi”nin “Zaman Etüd”ü, gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, işletmenin ilgili şubesindeki kasiyer işlem sürecinde incelenen ölçütte yıllık 20 saat zaman kaybın olduğu tespit edilmiştir. Yazar kasa klavyesi, ekranı, fiş ekipmanı ve para çekmecesinin yerlerinin değiştirilmesi önerilmiştir. Bu önerinin uygulanması sonucunda yıllık 20 saat zaman kaybının tamamen ortadan kalkacağı belirlenmiştir. 13 haneli barkodun iki haneli barkoda indirgenerek kısa yola atanması ile işlem başına 2,48 saniyelik bir standart zaman da kazancın sağlanacağı tespit edilmiştir. Literatürde, alışveriş marketlerinin kasiyer işlem süreçleri verimliliği ile ilgili bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışma ile literatüre katkı sağlanması ile birlikte yeni çalışmaların yapılmasına olanak sağlanması hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler

KAIZEN , Verimlilik , Sürekli İyileştirme , Zaman Etüdü

A KAIZEN RECOMMENDATION AND TIME STUDY IMPLEMENTATION FOR CASIER PROCESSING PROCESS EFFICIENCY INCREASE

Öz

In this study, it is aimed to increase the efficiency of the cashier transaction process in a branch of a local market chain operating in Yalova. For this purpose, necessary data and visuals were obtained from the enterprise. Obtained data and visual were analyzed with Work Flow Chart and “Before-After KAIZEN” method. Then, the "Shortcut Process" Time Study, one of the cashier process processes, was carried out. In line with the findings, it has been determined that there is 20 hours of time loss per year in the criterion examined in the cashier transaction process in the relevant branch of the enterprise. It is proposed to replace the cash register keyboard, display, receipt equipment and cash drawer. As a result of the implementation of this proposal, it has been determined that the loss of 20 hours of time per year will be completely eliminated. It has been determined that by reducing the 13-digit barcode to a two-digit barcode and assigning it to the shortcut, a standard time of 2.48 seconds per transaction will also be gained. In the literature, there is no study on the efficiency of cashier transaction processes of shopping markets With this study, it is aimed to contribute to the literature and to enable new studies to be conducted.

Anahtar Kelimeler

KAIZEN , Productivity , Continuous Improvement , Time Study

Kaynakça

• Adatepe, O. (2021). “Değişim yönetimi kapsamında, stratejik kalite yönetimi modeli olarak sürekli iyileştirme uygulamalarının çalışan performansı üzerine etkisi: demir-çelik sektörü üzerine bir araştırma”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Aydın Üniversitesi, İstanbul.
• Ağın, K. (2020). Yönetimlerde Kaizen felsefesi. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 67-75.
• Akpınar, Y. (2020). “Sürekli iyileştirme-geliştirme anlayışıyla kaynak tüketim muhasebesi: bir uygulama", Yayınlanmamış Doktora Tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Kahramanmaraş.
• Aksuoğlu, S. ve Yıldız, A. (2022). “İşgören verimliliğinin zaman etüdüyle ölçümünde REFA uygulaması: bir kamu kurumu örneği”, İşletme Araştırmaları Dergisi, 14 (1), 370-388.
• Akyüz, I. (2012). “Yatak odası mobilyası üretiminde zaman etüdü uygulaması”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon.
• Alataş, E. (2015). “Kaizen maliyetlemenin maliyet minimizasyonuna etkisi: bir ısıcam işletmesinde uygulama”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Okan Üniversitesi, İstanbul.
• Eraslan, N. (2014). “İstanbul ilindeki kamu ve özel hastanelerde kalite yönetim sisteminde sürekli iyileştirme (Kaizen)'nin insan kaynakları yönetimi üzerine etkileri”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Okan Üniversitesi, İstanbul.
• Güldoğan, A. (2022). “ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemine sahip olan işletmelerde sürekli iyileştirmenin üretim performansı ve işletme performansına etkisi: konya organize sanayi bölgesinde bir araştırma”, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Konya.
• Kanawaty, G. (2004). “İş Etüdü (ILO)”, Milli Prodüktivite Merkezi Yayınları No: 29, Ankara.
• Kanawaty, G. (2018). “İş Etüdü”, T. C. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı / ILO Verimlilik Genel Müdürlüğü, Yayın No: 29. Ankara.
• Kobu, B. (1993). “Üretim yönetimi”, İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Yayını, No: 228, İstanbul.
• Kurtlu, A. ve Çakır, Ş. (2019). “Konaklama işletmelerinde maliyet minimizasyonu sağlamada Kaizen maliyetlemenin rolü”, Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(1), 93-110.
• Macit, A. (2018). “Hava kargo işletmelerinde Kaizen maliyetleme ve uygulamaları”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli üniversitesi, Kocaeli.
• Mayer, R. R. (1975). “Production and operations management (McGraw-Hill series in management)”, McGraw-Hill, New York.
• Sarı, E.B., Genç, S. ve Doğan, Ö. İ. (2016). “Üretim sistemlerinde iyileştirmeler: “makarna üretim süreci için Kaizen uygulaması”, Uluslararası Katılımlı 16. Üretim Araştırmaları Sempozyumu, 12-14 Ekim 2016, İstanbul Teknik Üniversitesi,.942-948.
• Şen, A. ve Güner, M. (2002). “Şeker fabrikasında zaman etüdü”, Tarım Bilimleri Dergisi, 08(02), 157-161.
• Tanık, M., Sarıbay, E. ve Seyyar, E. (2017). “KAIZEN yaklaşımı kullanarak hizmet sektöründe kalite iyileştirme: İzmir metro’da bir uygulama”, International Journal of Academic Value Studies, 3(17), 56-65.
• Tunçbilek, O. (2019). “İş ve zaman etüdünün verimliliğe etkisi ve bir mobilya fabrikasında uygulamalı çalışma”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta.
• Yücel, E.H. (2019). “Ahşap kent mobilyası üretiminde zaman etüdü uygulaması”, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, İstanbul.