“BULUTSUZLUK ÖZLEMİ” AT POST-COLD WAR TURKIYE: THE SEARCH FOR “URGENT DEMOCRACY” AND THE RELATIONSHIP BETWEEN MUSIC AND POLITICS

Yıl 2025, Cilt: 6 Sayı: 2, 112 - 123, 30.12.2025

Yavuz Yıldırım

https://doi.org/10.59113/niibfd.1811790

https://izlik.org/JA85UL53BM

Öz

This study examines the reflection of issues and topics on Turkiye's agenda during the post-September 12, Coup and Cold War era within the rock music community. The research commences with an analysis of Bulutsuzluk Özlemi's productions and perspectives on the country’s fundamental problems, from their founding period onwards. A brief look of the band's musical spectrum, coupled with an analysis of their involvement invarious socio-political events, facilitates a clear snapshot of the intervening decades in Turkiye since the 1990s, encompassing both institutional and individual dimensions. This process provides the fundamental outlines of the tensions surrounding the demand for democracy that replaced the revolutionary struggle, which was subsequently abandoned following the conclusion of the Cold War. Led by Nejat Yavaşoğulları, Bulutsuzluk Özlemi has performed at events organized by numerous civil society organizations, parties, and unions, thus maintaining its connection with organized social opposition. In this sense, it can be argued that the band is a typical rock band in terms of introducing political and social issues into the musical arena, and is one of the pioneering examples of the relationship between rock music and politics in Turkiye.

Anahtar Kelimeler

Turkish politics , Rock music , Cultural studies , Democracy

SOĞUK SAVAŞ SONRASI TÜRKİYE’DE “BULUTSUZLUK ÖZLEMİ”: “ACİL DEMOKRASİ” ARAYIŞI VE MÜZİK SİYASET İLİŞKİSİ

https://izlik.org/JA85UL53BM

Öz

Çalışmada, 12 Eylül darbesi ve Soğuk Savaş sonrası dönemde Türkiye gündemindeki sorunlar ve konular rock müzik camiasına nasıl yansımıştır sorusundan yola çıkarak, Bulutsuzluk Özlemi grubunun kuruluş dönemlerinden itibaren ülkenin temel sorunlarına dair nasıl eserler ve bakış açısı ürettiği incelenecektir. Grubun şarkıları arasında hızlıca dolaşmak, katıldıkları ve destek verdikleri etkinliklere göz atmak suretiyle, Türkiye’de 1990’lardan bu yana geçen on yılların özeti kurumsal ve bireysel boyutlarıyla çıkarılabilir. Bu süreç, Soğuk Savaş sonrasında unutulan/vazgeçilen devrim mücadelesi yerine gelen demokrasi talebinin gerginliklerinin ana hatlarını bize verir. Bulutsuzluk Özlemi Nejat Yavaşoğulları liderliğinde, pek çok sivil toplum kuruluşu, parti ve sendikanın organizasyonunda sahne almış ve böylece örgütlü toplumsal muhalefetle temasını korumuştur. Bu açıdan grubun siyasal ve sosyal konuları müzikal alana taşıması açısından tipik bir rock grubu olduğu ve müzik-siyaset ilişkisinin Türkiye’deki öncü örneklerinden olduğu söylenebilir. 12 Eylül sonrası sosyalist solun demokrasi üzerinden sistemi dönüştürme çabası kadar, şehirli insanın hızla gelişen ve değişen neoliberal normlara ayak uydurma mücadelesi, Bulutsuzluk Özlemi şarkılarının ana motifidir.

Anahtar Kelimeler

Türkiye siyaseti , Rock müzik , Kültürel çalışmalar , Demokrasi

Kaynakça

• Adal, H. ve Kepenek, E. (2019). 1 Mayıs Bakırköy'de kutlandı, Bianet Web Sitesi, https://m.bianet.org/bianet/ifade-ozgurlugu/208021-1-mayis-bakirkoy-de-kutlandi
• Atay, T. (2004). Yaşasın meşhuriyet çağı: Popüler kültürden kitle kültürüne Türkiye izlenimleri. İstanbul: Epsilon yayıncılık.
• Atay, T. (2021). Görünüyorum o halde varım/ “Meşhuriyet Çağı”nda kültür ve insan. İstanbul: Can Yayınları.
• Bennett, T., Frith, S., Grossberg, L., Shepherd, J., & Turner, G. (Eds.). (2005). Rock and popular music: politics, policies, institutions. London: Routledge.
• Bianet (2004). NATO ve savaş karşıtı eylemler, Bianet Web Sitesi, https://m.bianet.org/biamag/toplum/36603-nato-ve-savas-karsiti-eylemler-bush-gelme
• Bulubay, C. (2020). Bir alt kültür olarak rock kültürünün Türkiye’deki evrimi. Kültür Araştırmaları Dergisi (7), 127-147. https://doi.org/10.46250/kulturder.812296
• Canbazoğlu, C. (2009) Kentin türküsü: Anadolu Pop-Rock. İstanbul: Pan Yayınları.
• Dagtaş, B. (1999). İngiliz kültürel çalışmaları’nda ideoloji. Kurgu, 16(1), 321-343.
• Durukan D. (2004). İyiler siyah giyer – 2000’li yıllarda rock. İstanbul: Everest Yayınları.
• Evrensel.net (2008). Barışarock kazandı, Evrensel Gazetesi, https://www.evrensel.net/haber/219200/barisarock-kazandi
• fluvenet.com (2021). ‘Bulutsuzluk Özlemi’ grubu solisti Nejat Yavaşoğulları ile röportaj, Seda Çınaral, Fluvenet Web Sitesi, https://www.fluvenet.com/2021/11/15/bulutsuzluk-ozlemi-grubu-solisti-nejat-yavasogullari-ile-roportaj/
• Frith, S. (Ed.). (1991). World music, politics and social change: Papers from the International Association for the Study of Popular Music. Manchester: Manchester University Press.
• Gedik, A. C. (Ed.). (2017). Made in Turkey: Studies in popular music. London: Routledge.
• Güler, M. A. (2018). Belki gerçek yapmaya. Ankara: İmge Kitabevi.
• indyturk.com (2022). Nejat Yavaşoğulları: ‘Bedreddin’ albümü Nazım'a da Bedreddin'e de layık olsun diye elimden geleni ardıma koymadım, Hakan Gülseven, Indyturk Web Sitesi,
• https://www.indyturk.com/node/466176/r%C3%B6portaj/nejat-yava%C5%9Fo%C4%9Fullar%C4%B1-bedreddin-alb%C3%BCm%C3%BC-naz%C4%B1ma-da-bedreddine-de-lay%C4%B1k-olsun-diye
• irmakzileli.com.tr (2003), Nejat Yavaşoğulları ile söyleşi, Irmak Zileli Web Sitesi, https://www.irmakzileli.com.tr/2003/08/02/nejat-yavasogullari-ile-soylesi/
• Kabakcı, G. (2013). Neo-kemalist bir hareket: Cumhuriyet mitingleri. Selçuk İletişim, 7(1), 96-112. https://doi.org/10.18094/si.73872
• Kaygusuz, E. (2023). Plaklardan sokaklara müzik ve politik iletişim: 1965 seçiminin propagandasında yarının şarkısı. Beykoz akademi dergisi, 11(1), 16-35. https://doi.org/10.14514/beykozad.1236076
• Kaynar, M. K. (Haz.) (2021) Türkiye’nin 1970’li yılları. İstanbul: İletişim Yayınları.
• Keane, J. (1994). Demokrasi ve sivil toplum. (Çev. N. Erdoğan) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
• Koşar, U. ve Bilgenoğlu, S. (2007). Savaşa karşı en büyük ses: Barış, Birgün Gazetesi, https://www.birgun.net/haber/savasa-karsi-en-buyuk-ses-baris-32257.
• Kutschke, B., & Norton, B. (Eds.). (2013). Music and protest in 1968. Cambridge: Cambridge University Press.
• Küçükkaplan, U. (2013). Arabesk-toplumsal ve müzikal analiz. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
• Meriç, M. (2016). Ne Olursa Olsun, Yaşamaya Mecbursun!, Birgün Pazar, 27.03.2016, https://www.birgun.net/haber/ne-olursa-olsun-yasamaya-mecbursun-107442.
• Milliyet (1997). ÖDP mitingine aydın desteği, Milliyet Gazetesi, https://www.milliyet.com.tr/the-others/odp-mitingine-aydin-destegi-5382803
• Milliyet.com.tr (2003). Barışarock’dan Rock’n Coke’a tepki, Milliyet Gazetesi, https://www.milliyet.com.tr/gundem/barisarockdan-rockn-cokea-tepki-5156035
• Oktay, A. (2006). Bulutsuzluk özlemi, Birgün Gazetesi, https://www.birgun.net/haber/bulutsuzluk-ozlemi-792
• Önürmen, O., & Temel, F. (2014). Popülerleşen siyaset, siyasallaşan müzik: 30 Mart 2014 yerel seçim şarkıları üzerine bir çalışma. İletişim ve Diplomasi (3), 49-64.
• Paçacı, İ. (2019). Müzik ve siyaset: Duygu ve düşüncenin etkileşimsel işbirliği. İnsan ve İnsan, 6(21), 691-712. https://doi.org/10.29224/insanveinsan.505323
• SolHafıza (2019). 9 Kasım 1991, @GunlukArsiv X hesabı, https://x.com/GunlukArsiv/status/1192918284129243136?s=20&t=CyBzZ6q3SsYWewrCsyxt8w, 9 Kasım 2019 tarihli twit.
• SolHafıza (2021), 2 Mart 2008, @GunlukArsiv X hesabı, https://x.com/GunlukArsiv/status/1366777662891577344?s=20&t=22QEFHJ5-VpFPfkteXhsTQ, 2 Mart 2021 tarihli twit.
• Solmaz, M. (1996). Türkiye'de pop müzik: dünü bugünü ile bir infilak masalı. İstanbul: Pan Yayıncılık.
• Street, J. (2003). ‘Fight the power’: The politics of music and the music of politics. Government and opposition, 38(1), 113-130.
• Street, J. (2012). Music and politics. London: Polity.
• Tansel İlic, D. (2022). Frankfurt Okulu ve İngiliz Kültürel Çalışmalar yaklaşımı çerçevesinde kültürü yeniden okumak. Kültür Araştırmaları Dergisi (14), 368-378. https://doi.org/10.46250/kulturder.1142848
• Tanyıldızı, N. (2013). Siyasal iletişimde müzik kullanımı: 2011 genel seçim şarkılarının seçmene etkisi. Selçuk İletişim, 7(2), 97-110. https://doi.org/10.18094/si.96587
• Turner, G. (2016). İngiliz kültürel çalışmaları. (Çev.) D. Özçetin ve B. Özçetin. Ankara: Heretik. Türkiye Komünist Partisi (2019). #10MartKartal/9/ Nejat Yavaşoğulları, Türkiye Komünist Partisi Youtube Kanalı, https://www.youtube.com/watch?v=ZhkG_CorGkU
• vaziyet.com.tr (2021), Nejat Yavaşoğulları ile Sanat Üzerine Saygın Ünel, Vaziyet Web Sitesi,
• https://www.vaziyet.com.tr/kultur-sanat/nejat-yavasogullari-ile-sanat-uzerine-30786.html
• Vikipedia (2025). “Cumhuriyet Mitingleri”, https://tr.wikipedia.org/wiki/Cumhuriyet_Mitingleri
• Yıldırım Y. & Güler, M. A. (2022) Political messaging in the Anatolian-Pop: How has this music genre transformed Turkey’s socio-political landscape? Political Messaging in Music and Entertainment Spaces across the Globe. Volume 2. (Ed.) U. Onyebadi. New York: Vernon Press.
• Yıldırım, Y. (2023). Heavy metal in Turkey: Tracking the tensions of democratization in the 1990s. Sociology Compass, 17(10), e13122. Yukaruç, U. & Gürseler, C. (der.) (2023). Uluslararası ilişkileri dinlemek: Uluslararası ilişkiler ve müzik. Ankara: Nika Yayınevi.