THE EFFECT OF STRESS BALL APPLICATION ON FEAR DURING BLOOD SPECIMEN COLLECTION IN CHILDREN

Abstract

This study was conducted to determine the effect of stress ball on fear during blood specimen collection in children aged 5-10 years. The study was a one-group pretest-posttest quasi-experimental design. The study was conducted between December 08, 2022 and September 14, 2023 in Ankara City Hospital, in the pediatric surgical intensive care unit. The sample of the study was calculated as 54 at 95% power, 0.5% effect size, 95% confidence level in computerized environment. During the blood collection process, a pediatric balloon made of latex and a stress ball made by the researcher using kinetic sand materials with malleable properties were used. Data were collected using a descriptive characteristics form and the Child Fear Scale (CFS). The scale was administered before and after blood sampling. The data were analyzed using descriptive measures such as number, percentage, mean, standard deviation, median and Wilcoxon sign test in computer environment. The mean score of the children before the intervention was 2.72±0.96 and the mean score after the intervention was 1.19±0.87 and it was determined that there was a statistically significant difference between the scores before and after the intervention (W=-6.140, p<0.05). It can be said that stress ball application was effective in reducing the level of fear in children during blood sampling. It is recommended to plan experimental studies showing the effect of stress ball on the level of fear in other painful interventions and to plan studies in which application protocols are developed to make stress ball application a standard practice in pediatric clinics.

Keywords

• Child
• nursing
• blood specimen collection
• fear

Çocuklarda Kan Alma İşlemi Sırasında Uygulanan Stres Topunun Korku Üzerine Etkisi

Öz

Bu araştırma, 5-10 yaş arası çocuklara kan alma işlemi sırasında uygulanan stres topunun korku üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, tek gruplu ön test son test yarı deneysel tiptedir. Araştırma 08 Aralık 2022-14 Eylül 2023 tarihleri arasında Ankara Şehir Hastanesi’nde, çocuk cerrahi yoğun bakım servisinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemi bilgisayar ortamında %95 güç, 0,5 etki büyüklüğü, %95 güven düzeyinde 54 olarak hesaplanmıştır. Kan alma işlemi sırasında, lateksten üretilmiş çocuk balonu ve şekillenebilir özellik taşıyan kinetik kum malzemeleri kullanılarak araştırmacı tarafından yapılan stres topu kullanılmıştır. Veriler, tanıtıcı özellikler formu ve Çocuk Korku Ölçeği (ÇKÖ) kullanılarak toplanmıştır. Ölçek, kan alma işlemi öncesinde ve sonrasında uygulanmıştır. Araştırmanın verileri, bilgisayar ortamında sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, ortanca gibi tanımlayıcı ölçüler ve Wilcoxon işaret testi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada çocukların girişimden önceki ÇKÖ puan ortalaması 2,72±0,96, girişimden sonraki puan ortalaması 1,19±0,87 olup girişimden önceki ve sonraki puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu belirlenmiştir (W=-6,140, p<0,05). Çalışmada stres topu uygulamasının kan alma işlemi sırasında çocuklarda korku düzeyini azaltmada etkili olduğu söylenebilir. Buna göre stres topunun diğer ağrılı girişimlerde korku düzeyine etkisini gösteren deneysel çalışmaların planlanması ve stres topu uygulamasının pediatri kliniklerinde standart uygulama olması için uygulama protokollerinin geliştirildiği çalışmaların planlanması önerilir.

Anahtar Kelimeler

• Çocuk
• hemşirelik
• kan alma
• korku

Kaynakça

1. 1. World Health Organization. Guidelines on drawingblood: Best practices in phlebotomy [Internet]. 2010[Erişim Tarihi 15 Aralık 2023]. Erişim adresi:https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/44294/9789241599221_eng.pdf?sequence=1
2. 2. Hemşirelik Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik. [Internet]. 2011 [Erişim Tarihi 15 Aralık2023]. Erişim adresi:https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/04/20110419-5.htm
3. 3. Çınar N, Kuğuoğlu S, Cimete G. Çocuk, hastalık ve hastane ortamı. Conk Z, Başbakkal Z, Bal Yılmaz H, Bolışık B, editörler. Pediatri hemşireliği. Ankara: Akademisyen Tıp Kitabevi; 2013.
4. 4. Kapkın G, Manav G, Karayağız Muslu G. Effect of therapeutic play methods on hospitalized children in Turkey: A systematic review. Journal of Clinical Practice& Research. 2020;42(2):127-31. https://doi.org/10.14744/etd.2019.94940
5. 5. Zengin M, Yayan EH, Düken ME. The effects of atherapeutic play/play therapy program on the fear and anxiety levels of hospitalized children after liver transplantation. Journal of PeriAnesthesia Nursing. 2021;36(1):81-5. https://doi.org/10.1016/j.jopan.2020.07.006
6. 6. Ayaz M. 7-12 Yaş Arası Çocuklarda Damar Yolu Açma İşlemi Sırasında Oluşan Korku ve Ağrıyı Azaltmada Stres Topunun Etkisi [Yüksek Lisans Tezi]. Karaman: Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi; 2022.
7. 7. Çiçek Ç. Covid-19 Şüphesi ile Çocuk Acil Servise Gelen Çocuklardan Sürüntü Alma İşlemi Sırasında Uygulanan Stres Topunun Çocukların Ağrı ve Anksiyete Düzeyine Etkisi [Yüksek Lisans Tezi]. Zonguldak: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi; 2022.
8. 8. Eroğlu M. Çocuklarda İntramüsküler Enjeksiyon Uygulamasında Dikkat Dağıtıcı Kartların ve Stres Topunun Ağrı ve Anksiyete Üzerine Etkisi [Yüksek Lisans Tezi]. Erzurum: Atatürk Üniversitesi; 2023.

9. 9. Kapan E.N. Çocuklarda Venöz Kan Alma İşleminde Çikolata Kokusu ve Stres Topunun Ağrı ve Korku Üzerine Etkisi [Yüksek Lisans Tezi]. Erzurum: Atatürk Üniversitesi; 2022.
10. 10. Bülbül F, Özdemi̇r S. (2022). The comparative effects of ball squeezing and cartoon watching in pain management in children during i̇ntramuscular i̇njection: A randomized control trial. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Health Sciences Institute. 2022;10(3):134-45. https:/doi.org/10.24998/maeusabed.112356
11. 11. Apaydın Cirik V, Türkmen AS, Ayaz M. Effectiveness of stress ball and relaxation exercises on polymerase chain reaction (RRT-PCR) test-induced fear and pain in adolescents in Türkiye. Journal of Pediatric Nursing. 2023;71:135-40. https://doi.org/10.1016/j.pedn.2022.12.001
12. 12. Shekhar S, Suprabha BS, Shenoy R, Rao A. Effect of active and passive distraction techniques while administering local anaesthesia on the dental anxiety, behaviour and pain levels of children: A randomised controlled trial. European Archives of Paedi̇atric Dentistry. 2022;23(3):417-27. https://doi.org/10.1007/s40368-022-00698-7
13. 13. Li̇nthoi̇ngambi̇ A, Harsi̇mran K, Ri̇shi̇ka C, Ramakri̇shna Y. Effectiveness of intellectual color game, audio-visualand stress ball distraction methods on gagging and anxiety management in children. Journal of Clinical Pediatric Dentistry. 2022;46(6):6-10. https://doi.org/10.22514/jocpd.2022.019
14. 14. Tumakaka GYS, Nurhaeni N, Wanda D. Squeezing asquishy object effectively controls pain in children during intravenous catheter insertion. Pediatric Reports. 2020;12(S1):8-10. https://doi.org/10.4081/pr.2020.8692
15. 15. Hockenberry MJ, Wilson D. Wong's Nursing Care of Infants and Children-E-book. Elsevier Health Sciences; 2018.
16. 16. Twycross A, Dowden SJ, Bruce E. Managing pain inchildren: a clinical guide. Amerika Birleşik Devletleri; Blackwell Publishing; 2009.
17. 17. Cohen J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2. Baskı). Newyork: Lawrence Erlbaum Associates Publishers. S:1-17.
18. 18. McMurtry CM, Noel M, Chambers CT, McGrath PJ. Children’s fear during procedural pain: preliminary investigation of the children’s fear scale. Health Psychology. 2011;30(6):780-8. https://doi.org/10.1037/a0024817
19. 19. Özalp Gerçeker G, Ayar D, Özdemir Z, Bektaş M. Çocuk anksiyete skalası- durumluluk ve çocuk korku ölçeğinin türk diline kazandırılması. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi. 2018;11(1):9-13.
20. 20. Zisopoulou T, Varvogli L. Stress management methodsin children and adolescents: past, present, and future. Hormone Research in Paediatrics. 2023;96(1):97–107. https://doi.org/10.1159/000526946
21. 21. Kaynak H, Çövener Özçelik Ç. Ebeveynlerin hastanede yatan çocuklarının anksiyete düzeyine etkisi. Koç Üniversitesi Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi.2020;17(4):312-6. https://doi.org/10.5222/HEAD.2020.65471
22. 22. Kısacık ÖG, Fırın S. Pediatrik hasta popülasyonundaki düşme riskine yönelik refakatçi ebeveynlerin farkındalık ve uygulamaları. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2019;5(3):141-49. https://doi.org/10.30934/kusbed.576325
23. 23. Shields L, Nixon J. Hospital care of children in four countries. Journal of Advanced Nursing. 2004;45(5):475-86. https://doi.org/10.1046/j.1365-2648.2003.02930.x
24. 24. Karaarslan D, Ergin D. Ameliyat sonrası hastanede yatan 6-12 yaş arası çocukların psikososyal semptomlarının belirlenmesi, Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2024;11(1):19-29. https://doi.org/10.34087/cbusbed.1252739
25. 25. Baniasadi T, Kahnouji K, Davaridolatabadi N, Teshnizi,SH. Factors affecting length of stay in Children Hospitalin Southern Iran. BMC Health Services Research. 19(1):949. https://doi.org/10.1186/s12913-019-4799-1
26. 26. Selbes M, Manav G, Karayağız Muslu G. Hastanede yatan çocuğun psikososyal belirtilerinin çocuğa ait bazı değişkenler açısından incelenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2021; 4(4):420-28. https://doi.org/10.17049/ataunihem.650615