EN
TR
Temel İnsan İhtiyaçları Teorisi ve Şili’deki Mapuçe Çatışması
Öz
Mapuçeler, tarihi geçmişi M.Ö.’ye dayanan yerli topluluktur. Şili sınırları içinde yaşamaktadırlar. İnka İmparatorluğu ve İspanyolların işgaline uğramış ve direnmişlerdir. Mapuçeler, nihai bağımsızlığını 12 Şubat 1818 tarihinde elde ederek bu tarihten itibaren ulusal birliğini sağlamaya çalışan Şili Devleti sınırları içinde yaşamaya başladıktan sonra bazen çatışma ve şiddet içeren inişli ve çıkışlı dönemler geçirmişlerdir. Bağımsızlık sonrası başlayan ve günümüze kadar uzanan bu ilişki ve buna bağlı ortaya çıkan çatışma durumu, John Burton’un, temel insan ihtiyaçlarının karşılanmamasının veya engellenmesinin çatışmalara neden olduğunu savunan Temel İnsan İhtiyaçları Teorisi (TİİT) çerçevesinde kronolojik düzen içerisinde ele alınmıştır. Bu bağlamda, bu çalışma ile uluslararası literatürde önemli yere sahip Latin Amerika yerli halk hareketleri ve çatışma çözümü alanında bilimsel çalışma olarak ortaya çıkmıştır. Latin Amerika’ya yönelik çatışma analizi ve çözümü alanındaki yetersiz durumu, Türkçe alan yazınına akademik çalışmayla katkıda bulunmaktadır. Ayrıca nitel araştırma yöntemine başvurulan bu çalışma kapsamında literatür taraması sonucu elde edilen tarihi veriler analiz edilmiştir. Şili Devleti ile Mapuçe toplumu arasındaki ilişkilerin politik, ekonomik ve sosyolojik açıdan incelenmesi ve TİİT çerçevesinde değerlendirilmesi suretiyle elde edilen bulgular ışığında Mapuçe toplumu ile Şili Devleti’nin temel ihtiyaçları belirlenmiştir. Sonuç olarak, bu araştırmayla yeterince karşılanmayan temel ihtiyaçların çatışmalara neden olduğu görülmüş ve buna bağlı olarak Şili’de şiddetli çatışma potansiyeli olan konuda çatışmaların çıkmadan önlenebilmesine olanak sağlayabilecek öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Al Jazeera Haber. (2019). Chile protests: New symbol calls attention to indigenous. Erişim: https://www.aljazeera.com/news/2019/11/chile-protests-symbol-calls-attention-indigenous-191121124934191.html
- Aylwin, J. (2002). Tierra y territorio Mapuche: un anàlisis desde una mirada històrico jurìdica, in territorialidad Mapuche en el siglo XX, by Morales Roberto. Temuco: Instituto de Estudios Indígenas, UFRO.
- Azócar, G., Sanhueza, R., Aguayo, M., Romero, H. ve Muñoz, M. D. (2005). Conflicts for control of Mapuche-Pehuenche land and natural resources in the Bíobío highlands, Chile. Journal of Latin American Geography, 4(2), 57-76.
- BBC Haber. (2019). Chile protests. Erişim: https://www.bbc.com/news/world-latin-america-50459961?intlink_from_url=https://www.bbc.com/news/topics/cvenzmgyg45t/chile&link_location=live-reporting-story
- Bengoa, J. (2008). Historia del pueblo Mapuche. Santiago de Chile: LOM Ediciones.
- Buckman, R. T. (2013). The world today series, 2013. Latin America. Lanham: Rowman & Littlefield Publishing Group, Inc.
- Burton, J. W. (1979). Deviance, terrorism and war: the process of resolving unsolved social and political problems. Oxford: Martin Robertson.
- Burton, J. W. (1991). Conflict resolution as a political system. V. Volkan et al. (Ed.). The Psychodynamics of International Relationships: Volume II: Unofficial Diplomacy at Work. Lexington, MA: Lexington Books.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Siyaset Bilimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Ekim 2021
Gönderilme Tarihi
7 Eylül 2021
Kabul Tarihi
28 Ekim 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 3 Sayı: 2
APA
Ozcelik, S., & Taşkıran, S. (2021). Temel İnsan İhtiyaçları Teorisi ve Şili’deki Mapuçe Çatışması. Novus Orbis: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, 3(2), 165-199. https://izlik.org/JA32XU52GH
AMA
1.Ozcelik S, Taşkıran S. Temel İnsan İhtiyaçları Teorisi ve Şili’deki Mapuçe Çatışması. Novus Orbis. 2021;3(2):165-199. https://izlik.org/JA32XU52GH
Chicago
Ozcelik, Sezai, ve Sedat Taşkıran. 2021. “Temel İnsan İhtiyaçları Teorisi ve Şili’deki Mapuçe Çatışması”. Novus Orbis: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Dergisi 3 (2): 165-99. https://izlik.org/JA32XU52GH.
EndNote
Ozcelik S, Taşkıran S (01 Ekim 2021) Temel İnsan İhtiyaçları Teorisi ve Şili’deki Mapuçe Çatışması. Novus Orbis: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Dergisi 3 2 165–199.
IEEE
[1]S. Ozcelik ve S. Taşkıran, “Temel İnsan İhtiyaçları Teorisi ve Şili’deki Mapuçe Çatışması”, Novus Orbis, c. 3, sy 2, ss. 165–199, Eki. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA32XU52GH
ISNAD
Ozcelik, Sezai - Taşkıran, Sedat. “Temel İnsan İhtiyaçları Teorisi ve Şili’deki Mapuçe Çatışması”. Novus Orbis: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Dergisi 3/2 (01 Ekim 2021): 165-199. https://izlik.org/JA32XU52GH.
JAMA
1.Ozcelik S, Taşkıran S. Temel İnsan İhtiyaçları Teorisi ve Şili’deki Mapuçe Çatışması. Novus Orbis. 2021;3:165–199.
MLA
Ozcelik, Sezai, ve Sedat Taşkıran. “Temel İnsan İhtiyaçları Teorisi ve Şili’deki Mapuçe Çatışması”. Novus Orbis: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Dergisi, c. 3, sy 2, Ekim 2021, ss. 165-99, https://izlik.org/JA32XU52GH.
Vancouver
1.Sezai Ozcelik, Sedat Taşkıran. Temel İnsan İhtiyaçları Teorisi ve Şili’deki Mapuçe Çatışması. Novus Orbis [Internet]. 01 Ekim 2021;3(2):165-99. Erişim adresi: https://izlik.org/JA32XU52GH