Araştırma Makalesi

KLASİK FARS VE TÜRK ŞİİRİNDE ŞAHNÂME KARAKTERLERİ

Cilt: 19 Sayı: 49 29 Aralık 2019
PDF İndir
EN TR

KLASİK FARS VE TÜRK ŞİİRİNDE ŞAHNÂME KARAKTERLERİ

Öz

Firdevsî’nin büyük eseri Şahnâme içerdiği bilgiler bakımından gerek tarih alanında gerekse edebiyat alanında araştırmacıların dikkatini çekmiş ve üzerinde birçok çalışma yapılmasına olanak sağlamıştır. Şahnâme hem Fars edebiyatında hem de Türk edebiyatında büyük ilgi görmüştür. Klasik Fars edebiyatında ve Klasik Türk edebiyatında Şahnâme’den esinlenerek eserler yazılmıştır. Kimi zamanda şairler şiirlerini yazarken Şahnâme’den faydalanmış ve Şahnâme’de geçen karakterleri edebi sanatlar bünyesinde kullanmışlardır. Şairler bazen memduhları için yazdığı kasidelerde memduhu yüceltmek için Şahnâme’de geçen büyük ve güçlü bir kahramana benzetmiştir. Klasik Fars ve Türk şiirinde şairler kimi zaman da memduhun düşmanını Şahnâme’de yer alan zalim bir karaktere benzetmişlerdir. Çalışmamızda hem Klasik Fars edebiyatında hem de Klasik Türk edebiyatında çoğunlukla kasidelerde yüzlerce örneği olan Şahnâme karakterlerine yer verilen bu tarz kullanımlardan ziyade her iki edebiyatta da gazellerde geçen farklı kullanımlar tespit edilerek beyit örnekleriyle dikkatlere sunulmuştur. Konunun genişliği göz önünde bulundurulduğundan her iki edebiyatta da örneği bulunan karakterlere yer verilmeye özen gösterilmiştir. Söz konusu örneklerle ilgili olarak her iki edebiyatta da beyitler dikkatle seçilmiş; Farsça beyitler Türkçeye çevrilmiş; beyitlerde geçen kahramanlarla ilgili bilgiler verildikten sonra gerekli açıklamalar düşülmüştür. 

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1.Ahmed-i Rıdvân. (2017). Ahmed-i Rıdvân Dîvânı (haz. Halil Çeltik). Ankara.2.Attâr-i Nîşâbûrî, Dîvân-ı Attâr-i Nîşâbûrî (tsh. Takî-yi Tefezzulî). Tahran 1380 hş.3.Attâr-i Nîşâbûrî, Dîvân-ı Attâr-i Nîşâbûrî (tsh. Takî-yi Tefezzulî). Tahran 1380 hş.4.Cinânî. (1994). Hayatı, Eserleri, Dîvânının Tenkidli Metni (haz. Cihan Okuyucu). Ankara.5.Değirmençay. V. (2014). Fünûn-i Belâgat ve Sınâât-ı Edebî. Ankara.6.Emîr Hüsrev-i Dihlevî. (1361 hş). Dîvân-ı Kâmil-i Emîr Hüsrev-i Dihlevî (tsh. Saîd-i Nefîsî). Tahran7.Emîr Mu’izzî. (1362 hş). Külliyât-ı Dîvân-ı Mu’izzî (tsh. Nâsir Heyyirî). Tahran. 8.Enverî. (1337 hş). Dîvân-ı Enverî (tsh. Saîd-i Nefîsî). Tahran.9.Evhadî-yi Merâğaî. (1362 hş). Külliyât-ı Eş’âr-ı Evhadî-yi Merâğaî (tsh. Saîd-i Nefîsî). Tahran.10.Ferruhî-yi Sîstânî. Divân-ı Hekîm Ferruhî-yi Sîstânî (tsh. Muhammed Debîr-i Siyâkî). Tahran 1371 hş.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sanat ve Edebiyat

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

4 Ekim 2019

Kabul Tarihi

27 Kasım 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 19 Sayı: 49

Kaynak Göster

APA
Yaylalı, Y., & Yaylalı, Y. (2019). KLASİK FARS VE TÜRK ŞİİRİNDE ŞAHNÂME KARAKTERLERİ. Nüsha, 19(49), 45-68. https://doi.org/10.32330/nusha.629575
AMA
1.Yaylalı Y, Yaylalı Y. KLASİK FARS VE TÜRK ŞİİRİNDE ŞAHNÂME KARAKTERLERİ. Yer Aldığı İndeksler ve Veritabanları. 2019;19(49):45-68. doi:10.32330/nusha.629575
Chicago
Yaylalı, Yasemin, ve Yasemin Yaylalı. 2019. “KLASİK FARS VE TÜRK ŞİİRİNDE ŞAHNÂME KARAKTERLERİ”. Nüsha 19 (49): 45-68. https://doi.org/10.32330/nusha.629575.
EndNote
Yaylalı Y, Yaylalı Y (01 Aralık 2019) KLASİK FARS VE TÜRK ŞİİRİNDE ŞAHNÂME KARAKTERLERİ. Nüsha 19 49 45–68.
IEEE
[1]Y. Yaylalı ve Y. Yaylalı, “KLASİK FARS VE TÜRK ŞİİRİNDE ŞAHNÂME KARAKTERLERİ”, Yer Aldığı İndeksler ve Veritabanları, c. 19, sy 49, ss. 45–68, Ara. 2019, doi: 10.32330/nusha.629575.
ISNAD
Yaylalı, Yasemin - Yaylalı, Yasemin. “KLASİK FARS VE TÜRK ŞİİRİNDE ŞAHNÂME KARAKTERLERİ”. Nüsha 19/49 (01 Aralık 2019): 45-68. https://doi.org/10.32330/nusha.629575.
JAMA
1.Yaylalı Y, Yaylalı Y. KLASİK FARS VE TÜRK ŞİİRİNDE ŞAHNÂME KARAKTERLERİ. Yer Aldığı İndeksler ve Veritabanları. 2019;19:45–68.
MLA
Yaylalı, Yasemin, ve Yasemin Yaylalı. “KLASİK FARS VE TÜRK ŞİİRİNDE ŞAHNÂME KARAKTERLERİ”. Nüsha, c. 19, sy 49, Aralık 2019, ss. 45-68, doi:10.32330/nusha.629575.
Vancouver
1.Yasemin Yaylalı, Yasemin Yaylalı. KLASİK FARS VE TÜRK ŞİİRİNDE ŞAHNÂME KARAKTERLERİ. Yer Aldığı İndeksler ve Veritabanları. 01 Aralık 2019;19(49):45-68. doi:10.32330/nusha.629575

Cited By

Tüm makaleler Creative Commons Attribution 4.0 (CC BY-NC 4.0) lisansı altında yayınlanmaktadır.