Araştırma Makalesi

Batı Kanonunda Etnik Aidiyetin Merhaleleri: Orta Çağ’da Gens ve Natio Kavramlarının Etimolojik Açıdan Karşılaştırılması

Cilt: 7 Sayı: 1 26 Haziran 2024
PDF İndir
EN TR

Batı Kanonunda Etnik Aidiyetin Merhaleleri: Orta Çağ’da Gens ve Natio Kavramlarının Etimolojik Açıdan Karşılaştırılması

Öz

Günümüzde 'ulus' olarak anılan siyasi aidiyet biçiminin geçmişini incelediğimizde, birbiriyle yakından bağlantılı görülen birkaç kavramın tercih edildiği görülür. Antik Yunan’da aynı site içerisinde yaşayan toplulukları ya da daha genel bir perspektifle aynı toprak parçasını paylaşan grupları ifade etmek için kullanılan ‘ethnos’ tabiri ve Yunanca konuşmayan, mutlak öteki anlamındaki ‘barbaros’ terimi bu kavramlardan en sık başvurulanıdır. Özellikle Orta Çağ'da bu konudaki literatürde, 'gens' ve 'natio' konseptleri fazlasıyla öne çıkar. Bu Latince terimler, kan veya doğum yoluyla birbirine bağlı insan gruplarını ifade etmek için çeşitli tarihçilerin başvurduğu öncelikli kavramlar görünümündedir. Öte yandan Orta Çağ kroniklerinde artık ‘ulus’ olarak tercüme edebileceğimiz bu iki kavram arasında rasyonel veya hiyerarşik bir ilişki kurmak oldukça zordur. Bugünkü meşru siyasal aidiyet kategorisi olarak ‘ulus’u önceleyen bu iki kavramın Orta Çağ metinlerindeki çalışma prensiplerini ya da hangi kapsamda kullanıldıklarını ortaya koymak, her şeyden önce çağdaş kimlik tartışmalarında ve milliyetçilik literatüründe önemli çıkarımlarda bulunmayı kolaylaştıracaktır. Bu çalışma, tam da bu konuyu sorunsallaştırarak etimolojik olarak ‘ulus’ kavramını önceleyen gens ve natio konseptlerinin tarihsel bağlamda kullanımlarını karşılaştırmayı, aralarında anlamlı bir ilişki kurmanın imkanını soruşturmayı ve etnik aidiyetin Orta Çağ’daki temsil biçimlerini detaylandırmayı hedeflemektedir. Bu doğrultuda çalışmada; her kimliğin bir öteki üzerinden anlam kazandığı prensibi üzerinden hareketle ‘ötekilik merkezleri’nin varlığı soruşturulacak ve Orta Çağ literatüründe oldukça önemli üç ismin (Prümlü Regino, Sevilyalı İsidore ve Bede) yapıtlarında bu merkezlerin hangi kapsamda ele alındığı, gens ve natio konseptlerinin belirli ötekilikleri ne şekilde ifade ettiği tartışması ele alınacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adams, Jeremy duQuesnay. The Populus of Augustine and Jerome: A Study in the Patristic Sense of Community, New York: Yale University Press, 1971.
  2. Appianus. Appian’s Roman History, vol. I. tr. H. White, London: LOEB Classical Library, 1972.
  3. Aristotle. Politics. tr. H. Rackham, London: LOEB Classical Library, 1959.
  4. Armstrong, John A.. Nations before Nationalism. Chapel Hill1: University of North Carolina Press, 1982.
  5. Balsdon, J.P.V.D. Romans and Aliens. Chapel Hill1: University of North Carolina Press, 1979.
  6. Bartlett, Robert. The Making of Europe: Conquest, Colonization and Cultural Change, 950-1350. London: Penguin Books, 1994.
  7. Bartlett, Robert. “Medieval and Modern Concepts of Race and Ethnicity”, Journal of Medieval and Early Modern Studies 31, no: 1 (2001): 39-56.
  8. Barth, Fredrik. “Introduction”, in Ethnic Groups and Boundaries: The Social Organization of Culture Difference. ed. Fredrik Barth, 9-39. Boston: Little, Brown and Company, 1969.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ortaçağ Edebiyatı, Ortaçağ Avrupa Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

26 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

13 Eylül 2023

Kabul Tarihi

25 Aralık 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 7 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Danış, F. (2024). Batı Kanonunda Etnik Aidiyetin Merhaleleri: Orta Çağ’da Gens ve Natio Kavramlarının Etimolojik Açıdan Karşılaştırılması. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi, 7(1), 161-183. https://doi.org/10.48120/oad.1360011
AMA
1.Danış F. Batı Kanonunda Etnik Aidiyetin Merhaleleri: Orta Çağ’da Gens ve Natio Kavramlarının Etimolojik Açıdan Karşılaştırılması. OAD. 2024;7(1):161-183. doi:10.48120/oad.1360011
Chicago
Danış, Fahri. 2024. “Batı Kanonunda Etnik Aidiyetin Merhaleleri: Orta Çağ’da Gens ve Natio Kavramlarının Etimolojik Açıdan Karşılaştırılması”. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi 7 (1): 161-83. https://doi.org/10.48120/oad.1360011.
EndNote
Danış F (01 Haziran 2024) Batı Kanonunda Etnik Aidiyetin Merhaleleri: Orta Çağ’da Gens ve Natio Kavramlarının Etimolojik Açıdan Karşılaştırılması. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi 7 1 161–183.
IEEE
[1]F. Danış, “Batı Kanonunda Etnik Aidiyetin Merhaleleri: Orta Çağ’da Gens ve Natio Kavramlarının Etimolojik Açıdan Karşılaştırılması”, OAD, c. 7, sy 1, ss. 161–183, Haz. 2024, doi: 10.48120/oad.1360011.
ISNAD
Danış, Fahri. “Batı Kanonunda Etnik Aidiyetin Merhaleleri: Orta Çağ’da Gens ve Natio Kavramlarının Etimolojik Açıdan Karşılaştırılması”. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi 7/1 (01 Haziran 2024): 161-183. https://doi.org/10.48120/oad.1360011.
JAMA
1.Danış F. Batı Kanonunda Etnik Aidiyetin Merhaleleri: Orta Çağ’da Gens ve Natio Kavramlarının Etimolojik Açıdan Karşılaştırılması. OAD. 2024;7:161–183.
MLA
Danış, Fahri. “Batı Kanonunda Etnik Aidiyetin Merhaleleri: Orta Çağ’da Gens ve Natio Kavramlarının Etimolojik Açıdan Karşılaştırılması”. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi, c. 7, sy 1, Haziran 2024, ss. 161-83, doi:10.48120/oad.1360011.
Vancouver
1.Fahri Danış. Batı Kanonunda Etnik Aidiyetin Merhaleleri: Orta Çağ’da Gens ve Natio Kavramlarının Etimolojik Açıdan Karşılaştırılması. OAD. 01 Haziran 2024;7(1):161-83. doi:10.48120/oad.1360011

       COPE.jpg  open-access-logo.png 32977

Ortaçağ Araştırmaları Dergisi'nde yayınlanan makaleler, Creative Commons Atıf-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) ile lisanslanmıştır. Bilimsel araştırmaları kamuya ücretsiz sunmanın bilginin küresel paylaşımını artıracağı ilkesini benimseyen dergi, tüm içeriğine anında açık erişim sağlamaktadır. Makalelerdeki fikir ve görüşlerin sorumluluğu sadece yazarlarına ait olup Ortaçağ Araştırmaları Dergisi'nin görüşlerini yansıtmazlar.  Kullanım Şartları ve Gizlilik Politikası