Araştırma Makalesi

Katalan Atlası’nın Yazıları

Cilt: 8 Sayı: 2 26 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Katalan Atlası’nın Yazıları

Öz

Katalan Atlası (Atles Catala) 1375 civarı hâlihazırda tanınan bir harita çizimcisi olan Abraham Cresques ve oğlunun öncülük ettiği bir ekip tarafından Mayorka’da yapılmış bir dünya haritasıdır (mappamundi). Müstakbel Aragon Kralı I. Juan tarafından Abraham Cresques’ye ısmarlanan harita 1381 tarihinde Aragon Kralı IV. Pedro tarafından Fransa Kralı VI. Charles’a hediye edilmiştir ve günümüzde Fransız Milli Kütüphanesi’nde (Bibliothèque Nationale de France) bulunmaktadır. Toplamda altı adet panelden oluşan harita kozmolojik, astronomik, astrolojik ve meteorolojik bilgilerin verildiği bir giriş kısmından (ilk iki panel) sonra başlamaktadır ve toplamda dört paneli kaplamaktadır. Bu levhalar ortadan ikiye katlandığı için artık ikiye ayrılmış durumdadırlar. Haritada Avrupa’nın tamamı, Asya’nın neredeyse tamamı (kuzey bölgeleri hariç) ve Afrika’nın da ana olarak kuzey bölgeleri gösterilmektedir. Çeşitli ve çoğunlukla dönem için önemli olan hükümdarlar, kişiler, şehirler, bayraklar vs. küçük temsiller aracılığıyla harita üzerinde resmedilmiştir. Atlas’ın bir diğer özelliği ve bu çalışmanın ana konusu ise harita üzerine yerleştirilmiş küçük bilgi yazılarıdır. Tarihi, siyasi, coğrafi, efsanevi ve dini konularda açıklamalar yapan bu yazılar başta Marco Polo ve Plinius olmak üzere çok çeşitli kaynaklardan derlenerek alınmıştır. Bunun yanında Sina Dağı, Musa, Deccal, Gog ve Magog (Ye’cüc ve Me’cüc) gibi Musevilik ve Hristiyanlık için belirli bir öneme haiz olan motiflere de hem resim hem de yazılarla haritada yer verilmiştir. Bu çalışmada, Atlas üzerinde bulunan ve açıklamalar yaparken bilgi de veren kısa yazıların Türkçeleri verilmiş ve bu yazılar kısmi bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. A Dictionarie of the French and English Tongves, “Manche”, der. Randle Cotgrave, London: Adam Islip, 1611.
  2. Ağarı, Murat. “İslam Coğrafyacılarında Ye’cüc Me’cüc Bahsi”, Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları E-Dergisi 7, S. 2 (2020): 2-32.
  3. Akintoye, S. Adebanji. A History of the Yoruba People. Dakar: Amalion Publishing, 2010.
  4. Alexander, Jan, Frøyland, Livar, Hemre, Gro-Ingunn, Jacobsen, Bjarne Koster, Lund, Eiliv, Meltzer, Helle Margrete ve Janneche Utne Skåre. A Comprehensive Assessment of Fish and Other Seafood in the Norwegian Diet, Oslo: Vitenskapskomiteen for Mattrygghet (Norwegian Scientific Committee for Food Safety), 2006.
  5. Alexander, Paul J. The Byzantine Apocalyptic Tradition. ed. Dotorthy de F. Abrahamse, Berkeley&Los Angeles: University of California Press, 1985.
  6. Aliyazıcıoğlu, Zeynep İnan. “Orta Çağ Avrupa’sında Çizilen Dünya Haritalarında Ye’cûc ve Me’cûc (Gog ve Magog) Halkının/Ülkesinin Tasviri”, Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi 7, S. 1 (2021): 1-44.
  7. Aliyazıcıoğlu, Zeynep İnan. “Orta Çağ Avrupa’sında Çizilen Dünya Haritalarında (Mappaemundi) Meskûn Dünyanın Sınırları”, Ortaçağ Araştırmaları Dergisi 7, S. 2 (2024): 375-418.
  8. Allinson, Emily. “Mapping the Mongols: Depictions and Descriptions of Mongols on Medieval European World Maps”, Leidschrift: Onbekend Maakt Onbemind-Negatieve Karakterschetsen In De Vroegmoderne Tijd 28, S. 1 (2013): 33-49.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ortaçağ Asya Tarihi, Ortaçağ Avrupa Tarihi, Ortaçağ Tarihi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

26 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

1 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

22 Ekim 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Budak, M. A. (2025). Katalan Atlası’nın Yazıları. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi, 8(2), 791-883. https://doi.org/10.48120/oad.1731666
AMA
1.Budak MA. Katalan Atlası’nın Yazıları. OAD. 2025;8(2):791-883. doi:10.48120/oad.1731666
Chicago
Budak, Muhammed Ali. 2025. “Katalan Atlası’nın Yazıları”. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi 8 (2): 791-883. https://doi.org/10.48120/oad.1731666.
EndNote
Budak MA (01 Aralık 2025) Katalan Atlası’nın Yazıları. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi 8 2 791–883.
IEEE
[1]M. A. Budak, “Katalan Atlası’nın Yazıları”, OAD, c. 8, sy 2, ss. 791–883, Ara. 2025, doi: 10.48120/oad.1731666.
ISNAD
Budak, Muhammed Ali. “Katalan Atlası’nın Yazıları”. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi 8/2 (01 Aralık 2025): 791-883. https://doi.org/10.48120/oad.1731666.
JAMA
1.Budak MA. Katalan Atlası’nın Yazıları. OAD. 2025;8:791–883.
MLA
Budak, Muhammed Ali. “Katalan Atlası’nın Yazıları”. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi, c. 8, sy 2, Aralık 2025, ss. 791-83, doi:10.48120/oad.1731666.
Vancouver
1.Muhammed Ali Budak. Katalan Atlası’nın Yazıları. OAD. 01 Aralık 2025;8(2):791-883. doi:10.48120/oad.1731666

       COPE.jpg  open-access-logo.png 32977

Ortaçağ Araştırmaları Dergisi'nde yayınlanan makaleler, Creative Commons Atıf-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) ile lisanslanmıştır. Bilimsel araştırmaları kamuya ücretsiz sunmanın bilginin küresel paylaşımını artıracağı ilkesini benimseyen dergi, tüm içeriğine anında açık erişim sağlamaktadır. Makalelerdeki fikir ve görüşlerin sorumluluğu sadece yazarlarına ait olup Ortaçağ Araştırmaları Dergisi'nin görüşlerini yansıtmazlar.  Kullanım Şartları ve Gizlilik Politikası