Research Article

Katalan Atlası’nın Yazıları

Volume: 8 Number: 2 December 26, 2025
TR EN

Katalan Atlası’nın Yazıları

Abstract

Katalan Atlası (Atles Catala) 1375 civarı hâlihazırda tanınan bir harita çizimcisi olan Abraham Cresques ve oğlunun öncülük ettiği bir ekip tarafından Mayorka’da yapılmış bir dünya haritasıdır (mappamundi). Müstakbel Aragon Kralı I. Juan tarafından Abraham Cresques’ye ısmarlanan harita 1381 tarihinde Aragon Kralı IV. Pedro tarafından Fransa Kralı VI. Charles’a hediye edilmiştir ve günümüzde Fransız Milli Kütüphanesi’nde (Bibliothèque Nationale de France) bulunmaktadır. Toplamda altı adet panelden oluşan harita kozmolojik, astronomik, astrolojik ve meteorolojik bilgilerin verildiği bir giriş kısmından (ilk iki panel) sonra başlamaktadır ve toplamda dört paneli kaplamaktadır. Bu levhalar ortadan ikiye katlandığı için artık ikiye ayrılmış durumdadırlar. Haritada Avrupa’nın tamamı, Asya’nın neredeyse tamamı (kuzey bölgeleri hariç) ve Afrika’nın da ana olarak kuzey bölgeleri gösterilmektedir. Çeşitli ve çoğunlukla dönem için önemli olan hükümdarlar, kişiler, şehirler, bayraklar vs. küçük temsiller aracılığıyla harita üzerinde resmedilmiştir. Atlas’ın bir diğer özelliği ve bu çalışmanın ana konusu ise harita üzerine yerleştirilmiş küçük bilgi yazılarıdır. Tarihi, siyasi, coğrafi, efsanevi ve dini konularda açıklamalar yapan bu yazılar başta Marco Polo ve Plinius olmak üzere çok çeşitli kaynaklardan derlenerek alınmıştır. Bunun yanında Sina Dağı, Musa, Deccal, Gog ve Magog (Ye’cüc ve Me’cüc) gibi Musevilik ve Hristiyanlık için belirli bir öneme haiz olan motiflere de hem resim hem de yazılarla haritada yer verilmiştir. Bu çalışmada, Atlas üzerinde bulunan ve açıklamalar yaparken bilgi de veren kısa yazıların Türkçeleri verilmiş ve bu yazılar kısmi bir değerlendirmeye tabi tutulmuştur.

Keywords

References

  1. A Dictionarie of the French and English Tongves, “Manche”, der. Randle Cotgrave, London: Adam Islip, 1611.
  2. Ağarı, Murat. “İslam Coğrafyacılarında Ye’cüc Me’cüc Bahsi”, Çeşm-i Cihan: Tarih Kültür ve Sanat Araştırmaları E-Dergisi 7, S. 2 (2020): 2-32.
  3. Akintoye, S. Adebanji. A History of the Yoruba People. Dakar: Amalion Publishing, 2010.
  4. Alexander, Jan, Frøyland, Livar, Hemre, Gro-Ingunn, Jacobsen, Bjarne Koster, Lund, Eiliv, Meltzer, Helle Margrete ve Janneche Utne Skåre. A Comprehensive Assessment of Fish and Other Seafood in the Norwegian Diet, Oslo: Vitenskapskomiteen for Mattrygghet (Norwegian Scientific Committee for Food Safety), 2006.
  5. Alexander, Paul J. The Byzantine Apocalyptic Tradition. ed. Dotorthy de F. Abrahamse, Berkeley&Los Angeles: University of California Press, 1985.
  6. Aliyazıcıoğlu, Zeynep İnan. “Orta Çağ Avrupa’sında Çizilen Dünya Haritalarında Ye’cûc ve Me’cûc (Gog ve Magog) Halkının/Ülkesinin Tasviri”, Cihannüma Tarih ve Coğrafya Araştırmaları Dergisi 7, S. 1 (2021): 1-44.
  7. Aliyazıcıoğlu, Zeynep İnan. “Orta Çağ Avrupa’sında Çizilen Dünya Haritalarında (Mappaemundi) Meskûn Dünyanın Sınırları”, Ortaçağ Araştırmaları Dergisi 7, S. 2 (2024): 375-418.
  8. Allinson, Emily. “Mapping the Mongols: Depictions and Descriptions of Mongols on Medieval European World Maps”, Leidschrift: Onbekend Maakt Onbemind-Negatieve Karakterschetsen In De Vroegmoderne Tijd 28, S. 1 (2013): 33-49.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Medieval Asian History, Medieval European History, Medieval History (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 26, 2025

Submission Date

July 1, 2025

Acceptance Date

October 22, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 8 Number: 2

APA
Budak, M. A. (2025). Katalan Atlası’nın Yazıları. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi, 8(2), 791-883. https://doi.org/10.48120/oad.1731666
AMA
1.Budak MA. Katalan Atlası’nın Yazıları. OAD. 2025;8(2):791-883. doi:10.48120/oad.1731666
Chicago
Budak, Muhammed Ali. 2025. “Katalan Atlası’nın Yazıları”. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi 8 (2): 791-883. https://doi.org/10.48120/oad.1731666.
EndNote
Budak MA (December 1, 2025) Katalan Atlası’nın Yazıları. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi 8 2 791–883.
IEEE
[1]M. A. Budak, “Katalan Atlası’nın Yazıları”, OAD, vol. 8, no. 2, pp. 791–883, Dec. 2025, doi: 10.48120/oad.1731666.
ISNAD
Budak, Muhammed Ali. “Katalan Atlası’nın Yazıları”. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi 8/2 (December 1, 2025): 791-883. https://doi.org/10.48120/oad.1731666.
JAMA
1.Budak MA. Katalan Atlası’nın Yazıları. OAD. 2025;8:791–883.
MLA
Budak, Muhammed Ali. “Katalan Atlası’nın Yazıları”. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi, vol. 8, no. 2, Dec. 2025, pp. 791-83, doi:10.48120/oad.1731666.
Vancouver
1.Muhammed Ali Budak. Katalan Atlası’nın Yazıları. OAD. 2025 Dec. 1;8(2):791-883. doi:10.48120/oad.1731666

16263  open-access-logo.png   COPE.jpg  32977


Articles published in Ortaçağ Araştırmaları Dergisi are licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY-NC 4.0). Ortaçağ Araştırmaları Dergisi provides immediate open-access to its content, reflecting its conviction in advancing global knowledge exchange. The opinions presented in the articles are the sole responsibility of their respective authors and do not present the view or opinions of Ortaçağ Araştırmaları Dergisi. Terms of Use & Privacy Policy