Araştırma Makalesi

Bir Sınır Prensi’nin Doğuşu: Guaram ve Kafkas İberya’sında Aristokrasinin Dönüşümü

Cilt: 8 Sayı: 2 26 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Bir Sınır Prensi’nin Doğuşu: Guaram ve Kafkas İberya’sında Aristokrasinin Dönüşümü

Öz

Günümüz Orta ve Doğu Gürcistan’ında kurulan İberya Krallığı için VI. yüzyıl, siyasî ve dinî olarak kırılmaların yaşandığı uzun bir dönemdi. Zira yüzyılın başında Vakhtang Gorgasali’nin ölümü hem İberya soylularının hem de Sâsânîlerin bölge üzerindeki hâkimiyetlerini artırmasına neden olmuştu. VI. yüzyıl boyunca bu duruma tepkilerini zaman zaman isyan ederek gösteren İberyalılar, 523 yılındaki başarısız isyan girişiminin ardından 571 yılına gelindiğinde Guaram liderliğinde Sâsânîlere karşı yeniden isyan ettiler. Ne var ki başarısızlıkla sonuçlanan bu isyan hareketi Guaram’ın Konstantinopolis’e kaçmasıyla ve İberya Krallığı’nın 580 yılında Sâsânîler tarafından ortadan kaldırılmasıyla sonuçlandı. Başlangıçta topraklarına dokunmamaları ve bu toprakların kullanımını kendilerinden sonra oğullarına devretmeleri kaydıyla Sâsânîlerin krallığı ortadan kaldırmasına destek veren İberya soyluları, Sâsânîlerin ağır vergilerinden ve dinî baskılarından dolayı pişmanlık duyarak bu sefer, Romalılardan destek isteyip kendilerine bir kral atamasını talep ettiler. Bu bağlamda 571 yılındaki başarısız isyan girişiminin ardından Romalılara sığınan Guaram, İmparator Mauricius’un desteği ile 588 yılında İberya tahtına gönderildi. Ancak İmparator, Guaram’ı kral olarak değil kouropalates ünvanı ile İberya tahtına oturttu. Böylece 590 yılına kadar İberya tahtında kalan Guaram hem yeni bir hanedanın; Guaramidlerin ilk temsilcisi hem de İberya’nın kouropalates ünvanını alarak kendi adına para bastıran ilk yöneticisi oldu. Bu makalede, İberya Krallığı’nda monarşinin ortadan kaldırılması ve Romalıların desteğiyle monarşinin kouropalates ünvanı verilerek yeniden tesis edilmesi sürecinde Guaram’ın rolü ve İberya Krallığı’nın geçirdiği siyasî dönüşüm tartışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Temel Kaynaklar
  2. Arsen Sapareli, Ganq’opisatvis Kartvelta da Somekhta, ed. Zaza Aleksidze, Tbilisi: Metsniereba, 1980.
  3. Dzveli Kartuli Agiograpiuli Literaturis Dzeglebi, C. I (V-X. YY.), ed. İ. Abuladze, Tiflis: Sakartvelos SSR Metsnierebata Akademiis Gamomtsemloba, 1963.
  4. Gelasius of Caesarea, Ecclesiastical History: The Extant Fragments, With an Appendix containing the Fragments from Dogmatic Writings, ed. Martin Wallraff, Jonathan Stutz, Nicholas Marinides, çev. Nicholas Marinides, Berlin and Boston: De Gruyter, 2018.
  5. John Bishop of Ephesus, Ecclesiastical History, The Third Part, çev. R. Payne Smith, Oxford: Oxford University Press,1860.
  6. Kartlis Tskhovreba A History of Georgia, ed. Roin Metreveli, Tiflis: Artanuji Puplishing, 2014.
  7. Kartlis Tskhovreba C. I, ed. Simon Kaukhçişvili, Tiflis: Sakhelgami, 1955.
  8. Kartuli Hagiograpiuli Dzeglebi Originaluri Tekstebi da Akhali Kartuli Targmanebi C. I, ed. Levan Abashidze, Tiflis, 2008.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bizans Tarihi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

26 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

21 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

12 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Şanlı, G. (2025). Bir Sınır Prensi’nin Doğuşu: Guaram ve Kafkas İberya’sında Aristokrasinin Dönüşümü. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi, 8(2), 958-973. https://doi.org/10.48120/oad.1769704
AMA
1.Şanlı G. Bir Sınır Prensi’nin Doğuşu: Guaram ve Kafkas İberya’sında Aristokrasinin Dönüşümü. OAD. 2025;8(2):958-973. doi:10.48120/oad.1769704
Chicago
Şanlı, Gökhan. 2025. “Bir Sınır Prensi’nin Doğuşu: Guaram ve Kafkas İberya’sında Aristokrasinin Dönüşümü”. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi 8 (2): 958-73. https://doi.org/10.48120/oad.1769704.
EndNote
Şanlı G (01 Aralık 2025) Bir Sınır Prensi’nin Doğuşu: Guaram ve Kafkas İberya’sında Aristokrasinin Dönüşümü. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi 8 2 958–973.
IEEE
[1]G. Şanlı, “Bir Sınır Prensi’nin Doğuşu: Guaram ve Kafkas İberya’sında Aristokrasinin Dönüşümü”, OAD, c. 8, sy 2, ss. 958–973, Ara. 2025, doi: 10.48120/oad.1769704.
ISNAD
Şanlı, Gökhan. “Bir Sınır Prensi’nin Doğuşu: Guaram ve Kafkas İberya’sında Aristokrasinin Dönüşümü”. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi 8/2 (01 Aralık 2025): 958-973. https://doi.org/10.48120/oad.1769704.
JAMA
1.Şanlı G. Bir Sınır Prensi’nin Doğuşu: Guaram ve Kafkas İberya’sında Aristokrasinin Dönüşümü. OAD. 2025;8:958–973.
MLA
Şanlı, Gökhan. “Bir Sınır Prensi’nin Doğuşu: Guaram ve Kafkas İberya’sında Aristokrasinin Dönüşümü”. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi, c. 8, sy 2, Aralık 2025, ss. 958-73, doi:10.48120/oad.1769704.
Vancouver
1.Gökhan Şanlı. Bir Sınır Prensi’nin Doğuşu: Guaram ve Kafkas İberya’sında Aristokrasinin Dönüşümü. OAD. 01 Aralık 2025;8(2):958-73. doi:10.48120/oad.1769704

       COPE.jpg  open-access-logo.png 32977

Ortaçağ Araştırmaları Dergisi'nde yayınlanan makaleler, Creative Commons Atıf-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) ile lisanslanmıştır. Bilimsel araştırmaları kamuya ücretsiz sunmanın bilginin küresel paylaşımını artıracağı ilkesini benimseyen dergi, tüm içeriğine anında açık erişim sağlamaktadır. Makalelerdeki fikir ve görüşlerin sorumluluğu sadece yazarlarına ait olup Ortaçağ Araştırmaları Dergisi'nin görüşlerini yansıtmazlar.  Kullanım Şartları ve Gizlilik Politikası