Araştırma Makalesi

Aziz Demetrios: Selanik’in Koruyucu Azizi, Yaşam Öyküsü ve Mucizeleriyle İlişkili Belgeler, Kültü ve Tasvirleri

Cilt: 3 Sayı: 2 26 Aralık 2020
PDF İndir
TR EN

Aziz Demetrios: Selanik’in Koruyucu Azizi, Yaşam Öyküsü ve Mucizeleriyle İlişkili Belgeler, Kültü ve Tasvirleri

Öz

Bu çalışmada Selanik kentinin koruyucu azizi, Aziz Demetrios’un, Bizans hagiografik yazını eşliğinde yaşam öyküsü, mucizeleri, kültü ve tasvirleri ele alınmıştır. Aziz Demetrios Bizans dini yazınında en erken 7. yüzyılda Selanik başpiskoposu Ioannes tarafından yazılan “Aziz Demetrios’un Mucizeleri”nde karşımıza çıkar. Ancak azizin biyografisine dair 9. yüzyıla kadar bilgi yoktur. 9. yüzyıldan itibaren Demetrios’un yaşam öyküsünün üç versiyonu ortaya çıkar. Aziz Demetrios, geleneksel anlatıya göre Selanikli ve senatör sınıfına mensup bir ailenin oğludur. 4. yüzyılın başlarında Roma imparatoru Maksimianus’un emriyle öldürülür. 6. yüzyılda kentin valisi Leontios’un amansız hastalığından mucizevî olarak kurtuluşunu Aziz Demetrios’a atfetmesi sonrasında, Demetrios’un bedeninin gömülü olduğu kabul edilen yere, Leontios’un girişimiyle bir kilise inşa edilir. Yapı 603’ten sonra/649’dan önce, bölgede meydana gelen bir deprem sonrasında yangın geçirir. Ardından orijinal plan şeması korunarak II. Iustinianos’un 688/689 yılları civarındaki kenti ziyareti sırasında yeniden inşa edilir. Yapının ilk evresi, yazılı kaynaklar ve arkeolojik kanıtlara göre 6. yüzyılın başlarını işaret etmektedir. Aziz Demetrios Bizans dönemindeki tasvirlerinde sivil ve asker olmak üzere iki temel tipte temsil edilmiştir. Azizin tasvirleri anıtsal duvar mozaikleri ve resimlerinde, rölyeflerde, ikonalarda, el yazmalarında, sikkelerde, mühürlerde, koutrouvialarda (hacı matarası), enkolpionlarda ve geç dönemde sırlı seramikler üzerinde yer alır. Aziz Demetrios 11. yüzyıldan itibaren, yaygın olarak, asker aziz olarak betimlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Referans 1 Acerbi, F. ve Gioffreda, A.; “Manoscritti Scientifici della prima età Paleologa in Scrittura Arcaizzante”, Scripta 12, 2019, ss. 9-52.
  2. Referans 2 Alföldi, A.; Der Untergang der Römerherrschaft in Pannonien II, Berlin, Leipzig, 1926.
  3. Referans 3 Anderson, J. C.; “The Date and Purpose of The Barberini Psalter”, Cahiers Archeologiqués 31, 1983, ss. 35-67.
  4. Referans 4 Anderson, J. C.; “On The Nature of Theodore Psalter”, The Art Bulletin 70(4), 1988, ss. 550-568.
  5. Referans 5 Anderson, J. C.; Walter, C.; Canart, P.; The Barberini Psalter: Codex Vaticanus, Barberinianus Graecus 372, Belser Inc., Zürih, New York, 1989.
  6. Referans 6 Bakirtzis, C.; “Pilgrimage to Thessalonike: The Tomb of St. Demetrios”, Dumbarton Oaks Papers 56, 2002, ss. 175-192.
  7. Referans 7 Bakirtzis, C. ve Mastora, P.; “Are the mosaics in the Rotunda in Thessaloniki linked to its conversion into a Christian church?”, IX. International Symposium ‘Niš and Byzantium’, Niš, 3-5 June 2010, Niš, 2011, ss. 33-45.
  8. Referans 8 Baldwin B. (İngilizce’ye çev.); Timarion, Wayne State University Press, Detroit, 1984.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

26 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

7 Kasım 2020

Kabul Tarihi

17 Kasım 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 3 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Kaya Zenbilci, İ. (2020). Aziz Demetrios: Selanik’in Koruyucu Azizi, Yaşam Öyküsü ve Mucizeleriyle İlişkili Belgeler, Kültü ve Tasvirleri. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi, 3(2), 361-382. https://doi.org/10.48120/oad.823019
AMA
1.Kaya Zenbilci İ. Aziz Demetrios: Selanik’in Koruyucu Azizi, Yaşam Öyküsü ve Mucizeleriyle İlişkili Belgeler, Kültü ve Tasvirleri. OAD. 2020;3(2):361-382. doi:10.48120/oad.823019
Chicago
Kaya Zenbilci, İlkgül. 2020. “Aziz Demetrios: Selanik’in Koruyucu Azizi, Yaşam Öyküsü ve Mucizeleriyle İlişkili Belgeler, Kültü ve Tasvirleri”. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi 3 (2): 361-82. https://doi.org/10.48120/oad.823019.
EndNote
Kaya Zenbilci İ (01 Aralık 2020) Aziz Demetrios: Selanik’in Koruyucu Azizi, Yaşam Öyküsü ve Mucizeleriyle İlişkili Belgeler, Kültü ve Tasvirleri. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi 3 2 361–382.
IEEE
[1]İ. Kaya Zenbilci, “Aziz Demetrios: Selanik’in Koruyucu Azizi, Yaşam Öyküsü ve Mucizeleriyle İlişkili Belgeler, Kültü ve Tasvirleri”, OAD, c. 3, sy 2, ss. 361–382, Ara. 2020, doi: 10.48120/oad.823019.
ISNAD
Kaya Zenbilci, İlkgül. “Aziz Demetrios: Selanik’in Koruyucu Azizi, Yaşam Öyküsü ve Mucizeleriyle İlişkili Belgeler, Kültü ve Tasvirleri”. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi 3/2 (01 Aralık 2020): 361-382. https://doi.org/10.48120/oad.823019.
JAMA
1.Kaya Zenbilci İ. Aziz Demetrios: Selanik’in Koruyucu Azizi, Yaşam Öyküsü ve Mucizeleriyle İlişkili Belgeler, Kültü ve Tasvirleri. OAD. 2020;3:361–382.
MLA
Kaya Zenbilci, İlkgül. “Aziz Demetrios: Selanik’in Koruyucu Azizi, Yaşam Öyküsü ve Mucizeleriyle İlişkili Belgeler, Kültü ve Tasvirleri”. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi, c. 3, sy 2, Aralık 2020, ss. 361-82, doi:10.48120/oad.823019.
Vancouver
1.İlkgül Kaya Zenbilci. Aziz Demetrios: Selanik’in Koruyucu Azizi, Yaşam Öyküsü ve Mucizeleriyle İlişkili Belgeler, Kültü ve Tasvirleri. OAD. 01 Aralık 2020;3(2):361-82. doi:10.48120/oad.823019

Cited By

       COPE.jpg  open-access-logo.png 32977

Ortaçağ Araştırmaları Dergisi'nde yayınlanan makaleler, Creative Commons Atıf-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) ile lisanslanmıştır. Bilimsel araştırmaları kamuya ücretsiz sunmanın bilginin küresel paylaşımını artıracağı ilkesini benimseyen dergi, tüm içeriğine anında açık erişim sağlamaktadır. Makalelerdeki fikir ve görüşlerin sorumluluğu sadece yazarlarına ait olup Ortaçağ Araştırmaları Dergisi'nin görüşlerini yansıtmazlar.  Kullanım Şartları ve Gizlilik Politikası