Araştırma Makalesi

Giresun ve Tokat Müzelerinden İki Bizans Kurşun Mührü

Cilt: 4 Sayı: 1 26 Haziran 2021
PDF İndir
EN TR

Giresun ve Tokat Müzelerinden İki Bizans Kurşun Mührü

Öz

Bu çalışmada Giresun ile Tokat Müzeleri envanterinde yer alan yayınlanmamış iki adet kurşun mühür tanıtılmaktadır. 11. yüzyıla ait bu mühürler, Vaspourakan Ermeni Krallığı’nın son hükümdarı Senachereim Artzrouni/Arkrouni’nin oğullarından ve Sebasteia Theması’nın idarecilerinden Aposahles Senachereim’e (Ermenice Սենեքերիմ, Σεναχηρείμ) aittir. Aposachles, Giresun mühründe kouropalates onursal unvanıyla, Tokat mühründe ise daha yüksek nobelissimos unvanıyla karşımıza çıkmaktadır. İoannes Skylitzes ve Urfalı Mateos gibi Ortaçağ tarihçilerinin kayıtları, Aposachles gibi Ermeni prenslerinin Bizans idaresiyle inişli çıkışlı bir seyir izleyen ilişkilerinin İmparator X. Konstantinos Doukas ve IV. Romanos Diogenes dönemlerinde yaşanan gerilimli olaylar yüzünden kopma noktasına geldiğini düşündürmektedir. Oysaki X. Konstantinos Doukas ya da VII. Michael Doukas dönemine tarihlenen kouropalates mührü ile III. Nikephoros Botaneiates ya da I. Aleksios Komnenos dönemine tarihlenen nobelissimos mührü, yazılı kaynakların iddia ettiklerinin tersine Bizans imparatorlarının Aposahles’i saf dışı bırakmayıp aksine onu daha yüksek unvanlarla onurlandırarak terfi ettirdiklerini kanıtlamaktadır. Bunun yanı sıra, Bizans idaresinin Sebasteia’nın idarecileri Ermeni prenslerine disiplinsizliğiyle ünlü Ermeni ahaliyi zapt u rapt altına alma ve önlenemeyen Türk ilerleyişi karşısında bölge üzerindeki egemenliğini sağlamlaştırma konusunda ne kadar büyük bir önem atfettiğini gösteren sağlam tanıklardır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abay, Eşref; Dedeoğlu, Fulya, “Beycesultan 2007-2008 Yılları Kazı Çalışmaları Ön Raporu”, 24. Araştırma Sonuçları Toplantısı, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara, 2007.
  2. Actes de Xenophon, (Archives de lʼAthos XV), ed. Denise Papachryssanthou, P. Lethielleux, Paris, 1986.
  3. Alekseienko, Nikolay A. – Stepanenko, Valeriy P.; “Senachereim in Byzance: New Seals of Theodoros Senachereim from Bulgaria,” Vestnik Volgogradskogo gosudarstvennogo universiteta. Seriya 4. Istoriya. Regionovedenie. Mezhdunarodnye otnosheniya [Science Journal of Volgograd State University. History. Area Studies. International Relations], C: 25 (2020), s. 142-149.
  4. Άμαντος, Κνσταντίνος, I.; Σχέσεις Ἑλλήνων καὶ Τούρκων ἀπὸ τοῦ ἑνδεκάτου αἰῶνος μέχρι τοῦ 1821. Μέρος Α΄: Οἱ πόλεμοι τῶν Τούρκων πρὸς κατάληψιν τῶν ἑλληνικῶν χωρῶν, 1071-1571 μ.Χ., ???, Atina, 1955.
  5. Anna Komnena; Alexias. Σύνταγμα σὺν Θεῷ τῶν κατὰ τòν ἄνακτα κυροῦ Ἀλεξίου τοῦ Κομνηνοῦ πονηθὲν παρὰ τῆς θυγατρòς αὐτοῦ κυρίας Ἄννης τῆς πορφυρογεννήτου τῆς βασιλίσσης, ὃ καὶ ἐκκλήθη Ἀλεξιὰς παρ’ αὐτῆς, ed. Dietrich R. Reinsch - Athanasios Kambylis, Pars prior: Prolegomena et textus, Pars altera: Indices (digesserunt Foteini Kolovou – Dietrich R. Reinsch), Walter de Gruyter, Berlin, 2001.
  6. Aristakès de Lastivert, Récit des malheurs de la nation arménienne, Traduction française avec introduction et commentaire (ed. Marius Canard - Haïg Berberian) d’après l’édition et la traduction russe de Karen Yuzbašian, Éditions de Byzantion, bd de l’Empereur, Brüksel, 1975. Karen Yuzbašian tarafından Rusça yayınlanan metinden İngilizceye çeviren Robert Bedrosian, Sophene, Νew Υork, 1985. Balivet, Michel; Romanie Byzantine et Pays de Rum Turc. Histoire d’une Espace d’Imbrication Greco-Turque, İsis, İstanbul, 1994.
  7. Bar ‘Ebrāyā; Ktaba d-maktbānut zabnē, The Chronography of Gregory Abū’l Faraj the Son of Aaron, the Hebrew Physician commonly known as Bar Hebraeus being the First Part of his Political History of the World, C: 1 (Süryanice metin), C: 2 (İngilizce çeviri), (ed. Εrnest Α. Wallis Βudge), Oxford University Press, Oxford – Londra, 1932.
  8. Bartikian, Ηrats, Michael; “Ἡ μετανάστευσις τῶν Ἀρμενίων τὸν ΙΑ΄ αἰώνα αἰτίαι καὶ συνέπειαι”, Actes du XVe Congrès International d’études byzantines, Atina, 1976, s. 23-36.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

26 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

23 Kasım 2020

Kabul Tarihi

10 Mayıs 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 4 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Elam, N. (2021). Giresun ve Tokat Müzelerinden İki Bizans Kurşun Mührü. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi, 4(1), 14-38. https://doi.org/10.48120/oad.830147
AMA
1.Elam N. Giresun ve Tokat Müzelerinden İki Bizans Kurşun Mührü. OAD. 2021;4(1):14-38. doi:10.48120/oad.830147
Chicago
Elam, Nilgun. 2021. “Giresun ve Tokat Müzelerinden İki Bizans Kurşun Mührü”. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi 4 (1): 14-38. https://doi.org/10.48120/oad.830147.
EndNote
Elam N (01 Haziran 2021) Giresun ve Tokat Müzelerinden İki Bizans Kurşun Mührü. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi 4 1 14–38.
IEEE
[1]N. Elam, “Giresun ve Tokat Müzelerinden İki Bizans Kurşun Mührü”, OAD, c. 4, sy 1, ss. 14–38, Haz. 2021, doi: 10.48120/oad.830147.
ISNAD
Elam, Nilgun. “Giresun ve Tokat Müzelerinden İki Bizans Kurşun Mührü”. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi 4/1 (01 Haziran 2021): 14-38. https://doi.org/10.48120/oad.830147.
JAMA
1.Elam N. Giresun ve Tokat Müzelerinden İki Bizans Kurşun Mührü. OAD. 2021;4:14–38.
MLA
Elam, Nilgun. “Giresun ve Tokat Müzelerinden İki Bizans Kurşun Mührü”. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi, c. 4, sy 1, Haziran 2021, ss. 14-38, doi:10.48120/oad.830147.
Vancouver
1.Nilgun Elam. Giresun ve Tokat Müzelerinden İki Bizans Kurşun Mührü. OAD. 01 Haziran 2021;4(1):14-38. doi:10.48120/oad.830147

       COPE.jpg  open-access-logo.png 32977

Ortaçağ Araştırmaları Dergisi'nde yayınlanan makaleler, Creative Commons Atıf-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) ile lisanslanmıştır. Bilimsel araştırmaları kamuya ücretsiz sunmanın bilginin küresel paylaşımını artıracağı ilkesini benimseyen dergi, tüm içeriğine anında açık erişim sağlamaktadır. Makalelerdeki fikir ve görüşlerin sorumluluğu sadece yazarlarına ait olup Ortaçağ Araştırmaları Dergisi'nin görüşlerini yansıtmazlar.  Kullanım Şartları ve Gizlilik Politikası