Sağlık Bakanlığının Covid 19 Aşı Teşvik Faaliyetlerinin Halkla İlişkiler Süreci Çerçevesinden Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışmada tüm dünyayı küresel çapta etkileyen Covid 19 Salgını bir iletişim krizi olarak ele alınmış ve Sağlık Bakanlığı’nın Covid salgını boyunca krizi nasıl yönettiği özellikle “aşı teşvik” faaliyetleri bağlamında ele alınmıştır. Çalışmanın önemi açısından literatürde Covid salgını ve kriz yönetimi bağlamındaki çalışmaların çoğu Sağlık Bakanlığı’nın genel faaliyetlerine odaklanırken bu çalışmada daha özel bir alana bakılmış ve aşı karşıtlığını azaltmak adına Sağlık Bakanlığı’nın aşı teşviki için yapmış olduğu çalışmalar incelenmiştir. Çalışmada kavramsal çerçeve bölümünde kriz tanımları, krize sebep olan unsurlar, kriz yönetimi ve iletişimi alanında literatürde yapılmış çalışmalara değinilmiştir. Ardından Covid 19 ve Kriz Yönetimi ile alakalı literatürdeki çalışmalara değinilmiştir. İlerleyen bölümlerde Covid 19 Salgını halkla ilişkiler süreci bağlamında ele alınmıştır. Araştırma bölümünde ise Sağlık Bakanlığı’nın aşı teşvik çalışmaları halkla ilişkiler disiplini bağlamında analiz edilmiştir. Çalışmada vaka analizi (Case Study) tekniği kullanılmış ve bu bağlamda Sağlık Bakanlığı’nın aşı teşvik için yaptığı uygulamalar detaylı bir şekilde incelenmiştir. Özellikle Sağlık Bakanlığı’nın aşı teşvik faaliyetlerinin halkla ilişkiler süreci bağlamında doğru ve yanlışları analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulardan yola çıkıldığında Sağlık Bakanlığı’nın aşı teşviki çalışmalarının bilgilendirme boyutu ile başarılı olduğu düşünülmektedir. Ancak Bakanlığın aşı teşvik faaliyetleri kapsamında hatalı olduğu yönlere de rastlanmıştır. Aşı teşviki için hazırlanan kamu spotlarında ünlü kullanımı ve verilen mesajlar doğru bulunurken, aşı teşvik kampanyasının genel olarak aşı karşıtlarının argümanlarına cevap veren aktif bir kampanyadan uzak daha çok pasif ve bilgilendirme temelli bir çerçevede hazırlandığı görülmüştür. Sağlık Bakanlığı’nın aşı teşvik faaliyetlerinin bütüncül bir şekilde “Araştırma, Planlama, Uygulama ve Değerlendirme” şeklindeki halkla ilişkiler sürecinin dört aşamasına uygun şekilde yürütülmesinin daha faydalı olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kriz iletişimi
• Kriz yönetimi
• Covid 19
• Sağlık Bakanlığı
• Halkla İlişkiler Süreci

Evaluation of the Ministry of Health’s Covid 19 Vaccine Promotion Activities from the Framework of Public Relations

Öz

In this study, the Covid 19 Epidemic, which affects the whole world globally, is considered as a communication crisis and how the Ministry of Health managed the crisis during the Covid epidemic, especially in the context of "vaccine incentive" activities. Case Study technique was used in the study and in this context, the applications of the Ministry of Health for vaccine promotion were examined in detail. In particular, the right and wrong of the Ministry of Health's vaccine incentive activities in the context of the public relations process were analyzed. Based on the findings, it is thought that the Ministry of Health's vaccine promotion studies are successful with their informative dimension. However, it was also found that the Ministry was wrong within the scope of vaccine incentive activities. While the use of celebrities and the messages given in the public service announcements for vaccine incentive were found to be correct, it was observed that the vaccine incentive campaign was generally prepared in a passive and informative framework rather than an active campaign that responded to the arguments of anti-vaccine opponents. The lack of adequate information on new techniques such as mRNA, while focusing mainly on inactivated vaccines in vaccine incentive campaigns, was also seen as a deficiency. It is thought that it would be more beneficial to carry out the vaccine promotion activities of the Ministry of Health in a holistic manner in accordance with the four phases of the public relations process: "Research, Planning, Action and Evaluation".

Anahtar Kelimeler

• : Crisis communication
• crisis management
• Covid 19
• Ministry of Health
• public relations process

Kaynakça

1. Adelua, M., Oyedepo, T., & Odiboh, O. (2021). Twitter usage during global pandemic and corporate reputation in Nigeria. Heliyon, 7(5), e06920. https://doi.org/10.1016/J.HELIYON.2021.E06920
2. Ataman, G. (2001). İşletme Yönetimi. Türkmen Kitapevi.
3. Beattie, A., & Priestley, R. (2021). Fighting COVID-19 with the Team of 5 Million: Aotearoa New Zealand Government Communication During the 2020 Lockdown. SSRN Electronic Journal. https://doi.org/10.2139/SSRN.3844944
4. Bickham, S. B., & Francis, D. B. (2021). The Public’s Perceptions of Government Officials’ Communication in the Wake of the COVID-19 Pandemic:
5. Budak, G., & Budak, G. (2004). Halkla İlişkiler Davranışsal Bir Yaklaşım (4. bs). Barış Yayınları.
6. Can, H. (1997). Organizasyon ve Yönetim. Siyasal Kitabevi.
7. Center, A., & Jackson, P. (1990). Public Relations Practices (4. bs). Prentice Hall.
8. Coombs, W. Timothy., & Holladay, S. J. (2007). Protecting organization reputations during a crisis: the development and application of situational crisis communication theory. Corporate Reputation, 10(3), 163-176.

9. Crandall, W. R., Parnell, J. A., & Spillan, J. E. (2014). Crisis Management Leading in the New Strategy Landscape. Sage Publications Inc.
10. Cutlip, S. M., Center, A. H., & Broom, G. M. (1985). Effective Public Relations (6. bs). Prentice Hall Inc.
11. Dinçer, Ö. (1991). Stratejik Yönetim Ve İşletme Politikası. Beta Yayınları.
12. Doğan, Ş. (2019). Sosyal Medyanın Kamuoyu Oluşturmada Kullanımı: 16 Nisan 2017 Anayasa Değişikliği Referandumu Sürecinde Siyasi Aktörlerin Sosyal Medya Paylaşımlarının İçerik Analizi. Sayı/Number, 6, 423-442. https://digitalreport.wearesocial.
13. Euronews.tr. (2021). https://tr.euronews.com/2021/07/28/turkiye-de-ve-dunyada-as-kars-tl-g-ne-durumda.
14. Fahrettin Koca. (2021). Fahrettin Koca Tweet. https://twitter.com/drfahrettinkoca/status/1430262320626814980?s=20
15. Gabarron, E., Rivera-Romero, O., Miron-Shatz, T., Grainger, R., & Denecke, K. (2021). Role of Participatory Health Informatics in Detecting and Managing Pandemics: Literature Review. Yearbook of Medical Informatics. https://doi.org/10.1055/S-0041-1726486
16. HES. (2020). Hayat Eve Sığar Uygulaması. https://hayatevesigar.saglik.gov.tr/hes.html
17. Hurriyetim.com.tr. (2021a). Türkiye’nin aşı timleri dünya basınında. https://www.hurriyet.com.tr/dunya/turkiyenin-asi-ikna-timleri-dunya-basininda-en-ucra-koylerde-bile-kapi-kapi-dolasiyorlar-41818570
18. Hurriyetim.com.tr. (2021b). Ünlüler Aşı Oluyor. https://www.hurriyet.com.tr/galeri-unluler-asi-oluyor-41833225/5
19. Indyturk.com. (2021a). Aşı İkna Timleri Kurulacak. https://www.indyturk.com/node/345286/haber/bakan-koca-aşı-yaptırmak-istemeyenler-için-ev-ev-dolaşan-ikna-timleri-kurulacak
20. Indyturk.com. (2021b). Aşı karşıtı komplo teorilerinin çoğunu sadece 12 kişinin yaydığı ortaya çıktı. https://www.indyturk.com/node/361286/sağlik/aşı-karşıtı-komplo-teorilerinin-çoğunu-sadece-12-kişinin-yaydığı-ortaya-çıktı
21. Malik, A., Khan, M. L., & Quan-Haase, A. (2021). Public health agencies outreach through Instagram during the COVID-19 pandemic: Crisis and Emergency Risk Communication perspective. International Journal of Disaster Risk Reduction, 61, 102346. https://doi.org/10.1016/J.IJDRR.2021.102346
22. Mitroff, I. I., Shrivastava, P., & Udwadia, F. E. (1987). Effective Crisis Management. The Academy of Management Executive, 1(4), 283-292. https://www.jstor.org/stable/4164770
23. Noar, S. M., & Austin, L. (2020). (Mis)communicating about COVID-19:Insights from Health and Crisis Communication. Health Communication, 35(14), 1735-1739. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/10410236.2020.1838093
24. Ntv.com.tr. (2021). 3 Hafta Tam Kapanma. https://www.ntv.com.tr/turkiye/cumhurbaskani-kabine-sonrasi-acikladi-3-hafta-tam-kapanma-tam-kapanma-ne-zaman-basliyor,vvDD9RIo_k6EfJHZ5S8ibQ
25. Nurjanah, A., Mutiarin, D., Kumorotomo, W., & Apriliani, R. (2021). The Crisis Communication in Using Artificial Intelligent to Face COVID-19 Pandemic in Indonesia. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 717(1), 012024. https://doi.org/10.1088/1755-1315/717/1/012024
26. Okay, A., & Okay, A. (2014). Halkla İlişkiler Kavram Strateji ve Uygulamaları. Der Yayınları.
27. Peltekoğlu, F. B. (2001). Halkla İlişkiler Nedir (2. bs). Beta Basım A.Ş.
28. Regester, M. (1989). Crisis Management Handbook of Financial Public Relations. Heinemann Publishing.
29. Sellnow, T. L., & Seeger, M. W. (2020). Theorizing Crisis Communication Foundations of Communication Theory Series. John Wiley & Sons, Ltd.
30. Tagliacozzo, S., Albrecht, F., & Ganapati, N. E. (2021). International Perspectives on COVID-19 Communication Ecologies: Public Health Agencies’ Online Communication in Italy, Sweden, and the United States: Https://Doi.Org/10.1177/0002764221992832, 65(7), 934-955. https://doi.org/10.1177/0002764221992832
31. T.C Sağlık Bakanlığı. (2021). T.C. Sağlık Bakanlığı COVID-19 Bilgilendirme Platformu. https://covid19.saglik.gov.tr/
32. Tengilimoğlu, D., & Öztürk, Y. (2008). İşletmelerde Halkla İlişkiler. Seçkin Yayıncılık.
33. Tutar, H. (2000). Kriz ve Stres Ortamında Yönetim. Hayat Yayıncılık İletişim Eğitim Hizmetleri.
34. Tüz, M., Haşit, G., İpçioğlu, İ., & Suher, İ. K. (2013). Kriz İletişimi ve Yönetimi (G. Haşit, Ed.). Anadolu Üniversitesi Yayını.
35. Ulmer, R. R., Sellnow, L. T., & Seeger, W. M. (2015). Effective crisis communication: moving from crisis to opportunity. Sage Publications Inc.
36. Wikipedia.org. (2021). Koronavirüs Bilim Kurulu. https://tr.wikipedia.org/wiki/Koronavirüs_Bilim_Kurulu
37. Winner, P. (1990). Effective PR Management A Guide to Corporate Success. Kogan Page Ltd.
38. Wodak, R. (2021). Crisis communication and crisis management during COVID-19. Global Discourse, 11(3), 329-353. https://doi.org/10.1332/204378921X16100431230102
39. Youtube, S. B. (2020a). Sağlık Bakanlığı Maske Mesafe Temizlik Filmi(Timuçin Esen). https://youtu.be/qEFNYHtuXsQ
40. Youtube, S. B. (2020b). Sağlık Bakanlığı Meska Mesafe Temizlik Filmi (Taner Ölmez). https://youtu.be/9UBTasCKYW8