Araştırma Makalesi

Milli Mücadele Dönemi Propaganda Çalışmalarında Kurumlararası Koordinasyon

Cilt: 13 Sayı: 3 30 Kasım 2023
PDF İndir
EN TR

Milli Mücadele Dönemi Propaganda Çalışmalarında Kurumlararası Koordinasyon

Öz

Milli Mücadele’nin askerî boyutu kadar istihbari boyutu da önemlidir ve istihbaratın temel fonksiyonlarından biri olan propaganda Milli Mücadele’nin başarıyla sonuçlandırılmasında önemli bir etkendir. Propaganda faaliyetleri, çok yönlü ve bu sebeple de kurumlararası koordinasyonu zorunlu kılan faaliyetler olduğundan, bu faaliyetlerin belirli bir işbirliği içerisinde ve disiplinli bir şekilde yürütülmesi gerekmektedir. Bu çalışma, Türklerin Milli Mücadele döneminde gerçekleştirdikleri propaganda faaliyetlerinin ne gibi kurumlararası koordinasyonlar doğrultusunda icra edildiğini ve kurumlararası koordinasyonlarda hangi resmî yapılanmaların öne çıktığını sebepleriyle birlikte açıklamayı amaçlamaktadır. Çalışmada, Milli Mücadele dönemi propaganda çalışmalarındaki kurumlararası koordinasyonun yapısını ve işleyişini açıklığa kavuşturan arşiv belgeleri, tarih disiplininin kural ve kriterleri doğrultusunda ve tarihsel metodolojiye uygun olarak analiz edilmektedir. Söz konusu belgelerin analizinden; Türklerin Milli Mücadele dönemindeki propaganda çalışmalarında kurumlararası koordinasyona büyük önem verdikleri ve propaganda çalışmalarının Türkiye Büyük Millet Meclisi, Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Riyaseti, Matbuat ve İstihbarat Müdüriyet-i Umumiyesi, Dâhiliye Vekâleti, Hariciye Vekâleti, Türk ordu komutanlıkları ve Türk istihbarat grupları arasında belirli bir hiyerarşik sistem doğrultusunda işlerlik kazandığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte çalışmada Milli Mücadele dönemi propaganda çalışmalarında Mustafa Kemal Paşa’nın Matbuat ve İstihbarat Müdüriyet-i Umumiyesi’nin kurumlararası koordinasyonlardaki yerini ve rolünü belirleyen 14 Temmuz 1920 tarihli resmî yazısının Müdüriyet’in propaganda çalışmalarının merkezine taşınmasında belirleyici olduğu sonucuna da ulaşılmıştır. Milli Mücadele dönemi propaganda çalışmalarının güçlü bir kurumlararası koordinasyon sistematiği çerçevesinde icra edilmesi ve Matbuat ve İstihbarat Müdüriyet-i Umumiyesi’ne Mustafa Kemal Paşa tarafından bu sistematikte merkezî bir rol verilmesi Milli Mücadele dönemi propaganda faaliyetlerinin düzenli bir şekilde yürütülmesini olanaklı kılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Çağlak, A. (2015). Matbuat ve İstihbarat Müdüriyet-i Umumiyesi’nin Milli Mücadele’de oynadığı rol, Teşkilat-ı Mahsusa’nın 100. Yılında Türk İstihbaratı içinde, 87-134, Kripto Kitaplar.
  2. Çukurova, B. (1994). Kurtuluş Savaşında haberalma ve yeraltı çalışmaları. Ardıç Yayınları.
  3. Özkaya, Y. (1985). Milli Mücadele başlangıcında basın ve Mustafa Kemal Paşa’nın basınla ilişkileri. Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, 1(3), 871-912.
  4. Öztoprak, İ. (1992). Türk ve batı kamuoyunda Milli Mücadele. Türk Tarih Kurumu Basımevi.
  5. Pehlivanlı, H. (1992). Kurtuluş Savaşı istihbaratında askeri polis teşkilatı. Genelkurmay Basımevi.
  6. Şapolyo, E. B. (1969). Türk gazetecilik tarihi ve her yönü ile basın. Güven Matbaası.
  7. Yurtsever, S. (2008). Milli Mücadele dönemi istihbarat faaliyetleri: Örnek olay incelemeleri (1919- 1922), Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Araştırma Merkezi.
  8. ATASE, İSH-17, K: 1269, G: 113; 23 Mayıs 1921 (23/05/1337)

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

27 Ekim 2023

Yayımlanma Tarihi

30 Kasım 2023

Gönderilme Tarihi

21 Kasım 2022

Kabul Tarihi

31 Ocak 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 13 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Çağlak, A. (2023). Milli Mücadele Dönemi Propaganda Çalışmalarında Kurumlararası Koordinasyon. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 13(3), 2895-2914. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1207973

Bilginin ışığında aydınlanmak dileğiyle…

ODÜSOBİAD