Derleme

Esnek bütçe kısıtı sorunsalı: Türkiye yerel yönetimleri örneği

Cilt: 14 Sayı: 1 8 Mart 2024
PDF İndir
EN TR

Esnek bütçe kısıtı sorunsalı: Türkiye yerel yönetimleri örneği

Öz

Esnek bütçe kısıtı olduğu durumda devletin destek verdiği kurum ve kuruluşlar harcamalarını artırma eğiliminde olabilirler. Merkezi yönetim, yerel yönetimlerdeki açığın tamamını veya bir kısmını karşılamaya hazır olduğunda, esnek bütçe kısıtlaması ortaya çıkmaktadır. Yerel yönetimler mali sıkıntılarının giderilmesini fırsat olarak görebilirler. Mali kurtarma beklentisi davranışı süreklilik kazanabilir. Bu beklenti onların karşılayabileceğinden daha fazlasını harcamalarına neden olur. Yapılması gereken yerel yönetimlerin öz gelir elde etme çabalarının artmasını sağlama yolunda adımlar atılmasını sağlamaktır. Merkezi yönetim, herhangi bir olumsuz mali durum yaşanması halinde yardım etmeyeceğini belirtmesi gerekir. Böylece yerel yönetimler kazanç elde etme yollarına yöneleceklerdir. Bu nedenle bütçe kısıtını esneten değil, bütçe kısıtını katılaştıran uygulamalar harcama yapmalarının önüne geçebilir. Türkiye'deki çalışmaların yerel yönetimleri daha çok mali özerklileri açısından değerlendirdikleri görülmüştür. Bu çalışmada bütçe kısıtlamasını esneten ve yerel yönetimlerin beklenti ve davranışlarına yön veren faktörler ve araçlar bağlamında yerel yönetimler değerlendirilmiştir. Bu anlamda akademik literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı merkezi yönetimin hangi durumlarda yerel yönetimlerin yükümlülüklerine kefil olacağını, yerel yönetimlerin niçin öz gelir yaratma konusunda isteksiz olduklarını ve mali ve siyasi kurtarma beklentisi içine girdikleri durumları tespit etmektir. Yöntem olarak yabancı ve yerli literatür araştırılmıştır. Çalışmanın bulgularına göre Türkiye’de merkezi yönetimin yerel yönetimlere yapılan transferleri kısabilmesi için yasal bir değişiklik yapılması gerekir. Yerel yönetimlerin vergi, resim, harç ve benzeri zora dayanan yerel gelir kalemleri üzerinde tasarruf yetkileri sınırlı olduğu için bu kaynaklardan etkin bir şekilde yararlanamamaktadırlar.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Arslan, M., O. (2000). Yönetimler arası bağışlar ve Türkiye’de merkezi yönetimce belediyelere verilen bağışlar (Yayın No. 151626) [Yüksek Lisans Tezi]. Anadolu Üniversitesi.
  2. Ayman Güler, B. (1992). Belediyeleşme süreci hakkında. Amme İdaresi Dergisi, 25(3), 71-92.
  3. Ayman Güler, B. (2013). Yerel yönetimler-liberal açıklamalara eleştirel yaklaşım. İmge Kitabevi.
  4. Bahçe, A., B., & Dayar, H. (2014). Geçiş ekonomilerinde kayıtdışılığın boyutları ve çözüm önerileri. https://www.avekon.org/papers/945.pdf
  5. Bali, B. B. (2007). Yerel yönetimler üzerine güncel yazılar-ıı. H. Özgür & M. Kösecik (Ed.), Türkiye’de yerel yönetimlerin borçlanmasına mali özerklik perspektifinden bir bakış içinde (s. 541-572). Nobel Yayınları.
  6. Başbakanlık (2005). Türkiye’de yönetimler arası mali ilişkiler: Sorunlar ve çözüm önerileri. Kamu yönetiminde yeniden yapılanma: 8. T.C. Başbakanlık.
  7. Belediye Kanunu (3 Temmuz 2005). Resmi Gazete (Sayı: 25874). https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5393.pdf adresinden erişildi.
  8. Bordignon, M., Giglio, A., & Turati, G. (2015). Institutions of intergovernmental fiscal relations: Challenge ahead. OECD fiscal federalism studies. M. Bordignon, J. Kim & H. Blöchliger (Eds.), Soft budget constraints: The case of municipal bonds in Italy. (pp.105-125). OECD/KIPF.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kamu Yönetimi , Yerel Yönetimler , Maliye Kuramı

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

8 Mart 2024

Gönderilme Tarihi

9 Şubat 2023

Kabul Tarihi

18 Ağustos 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 14 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Akdoğan, İ., & Akdoğan, T. (2024). Esnek bütçe kısıtı sorunsalı: Türkiye yerel yönetimleri örneği. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 14(1), 235-254. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1249415

Bilginin ışığında aydınlanmak dileğiyle…

ODÜSOBİAD