Araştırma Makalesi

Arap dilinde İ‘râb olgusu: Hazırlık sınıfı öğrencileri üzerinde uygulamalı bir çalışma

Cilt: 15 Sayı: 1 23 Mart 2025
PDF İndir
EN AR TR

Arap dilinde İ‘râb olgusu: Hazırlık sınıfı öğrencileri üzerinde uygulamalı bir çalışma

Öz

İ‘râb hakkında konuşmak, doğru bir dil becerisinden bahsetmek ve uygulamalı dilbilgisinde bir çalışma yapmak anlamına gelmektedir. İ‘râb, bedeviler ve özel bir dil yapısına sahip olan kimseler hakkında söz söylemek demektir. Bu dilin çocukluğu ya da ihtiyarlığı yoktur. Ayrıca Arap dili genişliği ve yeni anlamlara uygun kelime türetme kabiliyeti ile diğer dillerden ayrılmaktadır. İ‘râb, Arapçayı diğer dillerden ayıran önemli bir özelliğidir. İ‘râb, harekelerde meydana getirdiği seslerle ve çeşitli edatların harflerin şekilleri üzerinde meydana getirdiği değişikliklerle mümkün olabilecek en geniş işitsel alana ulaşmaya yardımcı olmasıyla Arapçanın özgünlüğüne ve kurallarına işaret eder. Dilin, yaşam içerisinde kazanılan bir olgu olması nedeniyle kimi insanlar, gramer ve nahiv kurallarının önemsiz olduğunu düşünürler. Dolayısıyla onlara göre önemli olan ezberlemektir. Böylece zaman içerisinde bilinçli veya bilinçsiz bir şekilde gramer ve nahiv kurallarına ulaşılacaktır. Bu çalışmanın öncelikli amacı hazırlık sınıfı öğrencilerinin nahiv korkusu bariyerlerini kırarak onlara Arapçayı kolaylaştırmak ve sevmelerini sağlamaktır. Bununla kalemin hata yapması, dilin kayması ve kalbin heyecanı engellenecektir. Kuşku yok ki Arap dili öğrencilerine Arapça eğitiminde en zorlandıkları dersin hangisi olduğu sorulacak olursa nahiv cevabını vereceklerdir. İkinci olarak bir yandan i‘râb tanıtılırken diğer yandan da i‘râb nahiv ilişkisi, i‘râb dil ilişkisi, harekelerin ve i‘râbın işlevselliği, harekesiz bir dilin nasıl olması gerektiği hususlarının zihinlerde açığa kavuşturulmasıyla Arapçanın cümle yapısının öğrenilmesini sağlamak, böylece doğru cümle kurulabilmesini ve kelimelerin son harekelerinin doğru telaffuz edilebilmesini sağlamaktır. Uygulamalı bölümde ise öğrencilerin anket tarzı sorulara verdikleri cevaplar ve ezberledikleri metinler üzerinde i‘râb uygulamaları ortaya konulmuştur. Arapça i‘râb seviyeleri ise: Başlangıç, orta ve ileri şeklinde tasnif edilmiştir. Bu çalışma öğrencilerde kaygı uyandıran ve i‘râb öğretimini kelimelerin son harflerindeki harekelerin telaffuz edilmesi kuralına bağlayan klasik yöntem ve usul hakkında yeni bir çerçeve sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abbâs el-‘Akkâd. Eştâtü müctemeʿat fîʿl-lügati veʿl-edeb. Mısır: Müessesetiʿl- Hindâvî .2014.
  2. Abbâs Hasan. en-Nahvu’l vâfî mea rabtihi bi’l-esâlîbi’r-rafîati ve’l-hayâti’l- lügaviyyeti’ l-mütecedide. Kâhire: Dâru’l-Meârif, 5. Basım, 1975.
  3. Ahmed ʿAlî . “Makâletu’l-karâini fi taʿlimi kavâʿidi’l-lugati’l-ʿArabiyye ve’l-iʿrâb.” Mecelletu Rûm Îlî li’l-buhûsi’l-İslâmiyye, 22. Sayı, 1019.
  4. Ahmed Medkûr. Tedrîsi Funûni’l-lugati’l-ʿArabiyye. Mısır: Dâru’ş–Şevâf, 1. Basım 1991.
  5. Ahmed Suleymân Yâkût. Zâhiratu’l -iʿrâbi fî’n-nahvi’l-ʿArabî. Riyâd, Câmiʿatu’l-Melik Suûd, 1994.
  6. Bergstrâsser Gotthelf. et-Tetavvuru’n- nahvî li’l-lugati’l-ʿArabıyye. thk. Ramazân Abdu’t-Tevvâb, Kahıre: Mektebetü’l-Hâncî, 1. Basım, 1929.
  7. Fazlüllâh Nûr Alî. “el-İ‘râb ve eseruhu fî’l-ma‘na”.Mecelletüʿl-ʿUlûmüʿl-Insâniyye veʿl-iktisâdiyye, Câmatu’s- Sûdân li’l-‘ulûm ve’t-teknolojiyye. 1. Sayı, 2012.
  8. Firdevs Nazir Bit. “Hasâisüʿl-lügatiʿl-ʿArabiyye ve mümeyyizâtühâ.Dirâsâtun Islâmiye” Mecelletüʿd-Dâʿî Daruʿl-ʿulûm, Diyobend, 37/12, 2012.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Dilbilim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

23 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

10 Nisan 2023

Kabul Tarihi

9 Ağustos 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 15 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Arslan, M. (2025). Arap dilinde İ‘râb olgusu: Hazırlık sınıfı öğrencileri üzerinde uygulamalı bir çalışma. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 15(1), 1-13. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1280257
AMA
1.Arslan M. Arap dilinde İ‘râb olgusu: Hazırlık sınıfı öğrencileri üzerinde uygulamalı bir çalışma. ODÜSOBİAD. 2025;15(1):1-13. doi:10.48146/odusobiad.1280257
Chicago
Arslan, Merve. 2025. “Arap dilinde İ‘râb olgusu: Hazırlık sınıfı öğrencileri üzerinde uygulamalı bir çalışma”. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 15 (1): 1-13. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1280257.
EndNote
Arslan M (01 Mart 2025) Arap dilinde İ‘râb olgusu: Hazırlık sınıfı öğrencileri üzerinde uygulamalı bir çalışma. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 15 1 1–13.
IEEE
[1]M. Arslan, “Arap dilinde İ‘râb olgusu: Hazırlık sınıfı öğrencileri üzerinde uygulamalı bir çalışma”, ODÜSOBİAD, c. 15, sy 1, ss. 1–13, Mar. 2025, doi: 10.48146/odusobiad.1280257.
ISNAD
Arslan, Merve. “Arap dilinde İ‘râb olgusu: Hazırlık sınıfı öğrencileri üzerinde uygulamalı bir çalışma”. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi 15/1 (01 Mart 2025): 1-13. https://doi.org/10.48146/odusobiad.1280257.
JAMA
1.Arslan M. Arap dilinde İ‘râb olgusu: Hazırlık sınıfı öğrencileri üzerinde uygulamalı bir çalışma. ODÜSOBİAD. 2025;15:1–13.
MLA
Arslan, Merve. “Arap dilinde İ‘râb olgusu: Hazırlık sınıfı öğrencileri üzerinde uygulamalı bir çalışma”. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, c. 15, sy 1, Mart 2025, ss. 1-13, doi:10.48146/odusobiad.1280257.
Vancouver
1.Merve Arslan. Arap dilinde İ‘râb olgusu: Hazırlık sınıfı öğrencileri üzerinde uygulamalı bir çalışma. ODÜSOBİAD. 01 Mart 2025;15(1):1-13. doi:10.48146/odusobiad.1280257

Bilginin ışığında aydınlanmak dileğiyle…

ODÜSOBİAD