11- 13 yaş öğrencilerin kitap okuma alışkanlıklarının duygu düzenleme becerilerine etkisi

Öz

Kitap okumak; çocukların kişisel gelişimini destekleyen, hayal dünyasını zenginleştiren, bireysel ve toplumsal kimlik kazanmasını sağlayan çok yönlü bir etkinliktir. Duygu düzenleme, insanların duygularının akışını yeniden yönlendirmeye çalıştıkları, içsel ve kişiler arası faktörleri etkileyen ve onlardan etkilenen, nörolojik olarak gerçekleşen dinamik bir süreçtir. Bu araştırmanın temel amacı, 11-13 yaş öğrencilerin kitap okuma alışkanlıklarının duygu düzenleme becerilerine etkisi incelemektir. Çalışmaya, 2020-2021 yılında Karaman il merkezinde eğitim gören 370 öğrenci katılmıştır. Çalışma grubunun, %37’sini erkekler (137), %63’ünü kızlar (233 ) oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak kişisel bilgilere ulaşılması için hazırlanan ‘‘Kişisel Bilgi Formu’’ kitap okuma alışkanlıklarını belirlemek için “Ortaokul Kitap Okuma Alışkanlığı Ölçeği” ve duygu düzenleme becerilerini belirlemek için ‘‘Ergenler İçin Duygu Düzenleme Ölçeği’ kullanılmıştır. Ölçeklerden elde edilen puan ortalamaları arasında anlamlı ilişki Pearson Korelasyon Analizi ile test edilmiştir. Kitap okuma alışkanlığı ile duygu düzenleme becerileri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Kitap okuma alışkanlıkları ile cinsiyet ve anne- baba eğitim düzeyi anlamlı olarak farklılaşırken yaş ile anlamlı fark oluşmamıştır. Duygu düzenleme becerileri ile cinsiyet, baba eğitim düzeyi anlamlı olarak farklılaşırken anne eğitim düzeyi ve yaş ile ilgili anlamlı bir fark tespit edilmemiştir.

Anahtar Kelimeler

• kitap okuma
• duygu düzenleme
• ön ergenlik
• öğrenci

The effect of reading habits of 11-13 year old students on their emotion regulation skills

Öz

Reading books; It is a versatile activity that supports children's personal development, enriches their imagination, and enables them to gain individual and social identity. Emotion regulation is a dynamically occurring neurological process in which people try to redirect the flow of their emotions, influencing and being influenced by internal and interpersonal factors. The main purpose of this research is to examine the effect of reading habits of 11-13 year old students on emotion regulation skills. 370 students studying in Karaman city center participated in the study in 2020-2021. The study group consisted of 37% boys (137) and 63% girls (233). In the research, "Personal Information Form", which was prepared to reach personal information, was used as data collection tools, "Middle School Book Reading Habits Scale" to determine book reading habits, and "Emotion Regulation Scale for Adolescents" to determine emotion regulation skills. The significant relationship between the mean scores obtained from the scales was tested with Pearson Correlation Analysis. It has been determined that there is a positive and significant relationship between the habit of reading books and emotion regulation skills. While there was a significant difference in reading habits, gender and parental education level, there was no significant difference with age. While emotional regulation skills and gender and father's education level differed significantly, there was no significant difference in mother's education level and age.

Anahtar Kelimeler

• reading
• emotion regulation
• pre-adolescence
• student

Kaynakça

1. Abd Ghani, A., Muslim, N. H., & Zakaria, M. N. (2020). The effects of gender and academic achievement on reading fluency among Year 2 Malaysian school children. International Journal of Pediatric Otorhinolaryngology, 132, 109907. https://doi:10.1016/j.ijporl.2020.109907.
2. Aküzüm, L. (2021). Ortaokul Öğrencilerinin Okuma Kültürlerinin çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. [Yüksek lisans tezi], Dicle Üniveristesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Diyarbakır.
3. Al-Mansour, N. S., & Al-Shorman, R. A. (2011). The effect of teacher’s storytelling aloud on the reading comprehension of Saudi elementary stage students. Journal of King Saud University - Languages and Translation, 23(2), 69–76. https://doi:10.1016/j.jksult.2011.04.001.
4. Atakay, A. (2020). Ergenlerin duygu düzenleme ve öznel iyi oluş düzeyleri ile ailelerinin duygu düzenleme ve dışavurulan duygulanım düzeyleri arasındaki yordayıcı ilişki. [Yüksek lisans tezi], Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
5. Atalay, D., & Özyürek, A. (2021). Ergenlerde duygu düzenleme stratejileri ve ebeveyn tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 50(230), 815–834. doi:10.37669/milliegitim.707741.
6. Benischek, A., Long, X., Rohr, C. S., Bray, S., Dewey, D., & Lebel, C. (2020). Prereading language abilities and the brain’s functional reading network in young children. NeuroImage, 217, 116903. https:// doi:10.1016/j.neuroimage.2020.116903.
7. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2014). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Pegem Akademi.
8. Calp, M. (2018). Ortaokul öğrenci̇leri̇ni̇n ki̇tap okuma alışkanlıkları: Ağrı il örneği̇. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 22(3), 897–924.

9. Chimange, M., & Bond, S. (2020). Strategies used by child and youth care workers in to develop belonging and foster healthy attachments with young people in care in child and youth care centers in Tshwane, South Africa. Children and Youth Services Review, 118, 105373 . https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2020.105373.
10. Cohen, N., & Arbel, R. (2020). On the benefits and costs of extrinsic emotion regulation to the provider: Toward a neurobehavioral model. Cortex, 130, 1-15. https://doi.org/10.1016/j.cortex.2020.05.011.
11. Comrey, A. L., & Lee, H. B. (1992). Faktör Analizinde İlk Ders (2nd ed.). Psikoloji Basını. https://doi.org/10.4324/9781315827506A.
12. Duy, B., & Yıldız, M. A. (2014). Ergenler için duygu düzenleme ölçeği’ nin Türkçe’ye uyarlanması. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 5(41), 23-35.
13. Dündar, N., & Maden, S. (2019). Velilerin çocuk edebiyatı farkındalıkları ile öğrencilerin okuma alışkanlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(4), 1077–1094.
14. Erdağı Toksun, S. (2019). Okul öncesi öğretmen adaylarının okuma alışkanlıkları. eKafkas Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(4), 1–9. https://doi:10.30900/kafkasegt.657615.
15. Fávero, M., Lemos, L., Moreira, D., Ribeiro, F. N., & Sousa-Gomes, V. (2021). Romantic attachment and difficulties in emotion regulation on dyadic adjustment: A comprehensive literature review. Frontiers in Psychology, 12, 723823. https://doi:10.3389/fpsyg.2021.723823.
16. Gözün Kahraman, Ö., & Gökşen, E. (2021). Okul öncesi dönemdeki çocukların duygu düzenleme becerileri ile mizaç özellikleri ve ebeveyn tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Gelişim ve Psikoloji Dergisi, 2(3), 13–23. https://doi:10.51503/gpd.850931.
17. Gresham, D., & Gullone, E. (2012). Emotion regulation strategy use in children and adolescents: The explanatory roles of personality and attachment. Personality and Individual Differences, 52(5), 616–621. https://doi:10.1016/j.paid.2011.12.016.
18. Gruhn, M. A., & Compas, B. E. (2020). Effects of maltreatment on coping and emotion regulation in childhood and adolescence: A meta-analytic review. Child Abuse & Neglect, 103, 104446. https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2020.104446.
19. Gummerum, M., & López-Pérez, B. (2020). “You shouldn’t feel this way!” Children’s and adolescents’ interpersonal emotion regulation of victims’ and violators’ feelings after social exclusion. Cognitive Development, 54(November), 100874. https://doi:10.1016/j.cogdev.2020.100874.
20. Guo, Q., Kim, Y. S., Liu, Y., Peng, Y., Sun, W., & Wang, Y. (2021). The effects of a summer reading program for migrant children in migrant schools: First-year results from a randomized experiment. Asia Pacific Education Review, 22(1), 139-154. https://doi.org/10.1007/s12564-020-09659-5.
21. Haşimoğlu, A., & Aslandoğan, A. (2018). Lise öğrencilerinin ergenlik dönemi sorunları ve duygu düzenleme stratejileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Academic Review of Humanities and Social Sciences, 1(2), 71–83 İşcan, A., Arıkan, İ. B., & Alkış Küçükaydın, M. (2013). İlköğretim ikinci kademe öğrencilerin kitap okuma alışkanlıkları ve okumaya ilişkin tutumları. Uluslararası Avrasya Sosyal Bilgiler Dergisi, 4(11), 1-16.
22. Kandemir, H., & Demiroğlu Memiş, A. (2019). Beşinci sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuduğunu anlama farkındalığı ile okuduğunu anlama ve okuma tutumlarının incelenmesi. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(Özel Sayı), 67-82. https://dx.doi.org/10.30855/gjes.2019.os.01.005.
23. Karademir, M. (2018). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin kitap okuma alışkanlıklarının düzeyi nedir? [Yüksek lisans tezi], İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilgiler Enstitüsü, İstanbul.
24. Katrancı, M. (2015). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin kitap okuma motivasyonlarının incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 3(2), 49-62.
25. Keskin, F., Ömeroğlu, E. & Okur, A. (2015). 0-6 yaş arasındaki çocuklara sözcük öğretimi ile ilgili çalışmaların incelenmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 3(1), 80–95. https://doi:10.16916/aded.81304.
26. Kılınç, M., & Önder, A. (2019). Ortaokul öğrencilerinin erken dönem uyumsuz şemaları ile duygu düzenleme yöntemleri arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 14(20). https://doi:10.26466/opus.542052.
27. Kır, Ö. (2021). Ortaokul öğrencilerinin psikolojik sağlamlık düzeylerinin bağlanma stilleri ve duygu düzenleme becerileri açısından incelenmesi. [Yüksek lisans tezi], Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
28. Kolay, İ. (2021). 15-17 yaş arası ergenlerde psikolojik dayanıklılık ile duygu düzenleme arasındaki ilişkinin incelenmesi.[Yüksek lisans tezi], İstanbul Aydın Üniversitesi Lisans Eğitim Enstitüsü, Bursa.
29. Koole, S. L. (2009). The psychology of emotion regulation: An integrative review. Cognition & Emotion, 23(1), 4-41. https://doi.org/10.1080/02699930802619031.
30. Köksal, K. (2001). Okuma Yazmanın Öğretimi -2. Pegem A Yayınevi.
31. Liao, C. N., Chang, K. E., Huang, Y. C., & Sung, Y. T. (2020). Electronic storybook design, kindergartners' visual attention, and print awareness: An eye-tracking investigation. Computers & Education, 144. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2019.103703.
32. Macit, İ., & Demir, M. K. (2016). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin kâğıttan okuma becerileri ile ekran okuma tercih düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(1), 331-346.
33. Megreya, A. M., Al-Attiyah, A. A., Moustafa, A. A., & Hassanein, E. E. A. (2020). Cognitive emotion regulation strategies, anxiety, and depression in mothers of children with or without neurodevelopmental disorders. Research in Autism Spectrum Disorders, 76, 101600. https:// doi:10.1016/j.rasd.2020.101600.
34. Milli Eğitim Bakanlığı. (2019). PISA 2018 Türkiye Ön Raporu. Eğitim Analiz ve 72 Değerlendirme Raporları Serisi. https://www.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2019_12/03105347_pisa_2018_turkiye_on_raporu.pdf.
35. Muller, M. (2021). Reading habits of young people in the context of digital progress: an example of research of republic croatia. 2021 10th International Conference on Educational and Information Technology (ICEIT), 219–225. https://doi:10.1109/ICEIT51700.2021.9375553.
36. Özbak, E. (2021). Bilişsel esneklik ile depresif belirtiler arasındaki ilişkide duygu düzenleme becerilerinin aracı rolünün incelenmesi. [Yüksek lisans tezi], Trabzon Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Trabzon.
37. Öztürk, E., & Aydemir, Z. (2013). Başlangıç düzeyi okuyucularının okuma motivasyonlarının, günlük kitap okuma süreleri ve ailenin okuma durumuna göre değerlendirilmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(3), 1105-1116.
38. Phillips, K. F. V., & Power, M. J. (2007). A new selfreport measure of emotion regulation in adolescents: The regulation of emotions questionnaire. Clinical Psychology and Psychotherapy, 14, 145–156.
39. Samar, K. (2018, September 8). Kitap okuma süreleri: Türkiye'de ortalama günde kaç dakika kitap okunuyor? Euronews. https://tr.euronews.com/2018/09/08/turkiye-de-kitap-okuma-oran-bircok-avrupa-ulkesini-geride-b-rakt.
40. Schlesier, J., Roden, I., & Moschner, B. (2019). Emotion regulation in primary school children: A systematic review. Children and Youth Services Review, 239–257. https://doi:10.1016/j.childyouth.2019.02.044.
41. Silvers, J. A. (2022). Adolescence as a pivotal period for emotion regulation development. Current Opinion in Psychology, 44, 258-263. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2021.09.023.
42. Sparapani, N., Connor, C. M., McLean, L., Wood, T., Toste, J., & Day, S. (2018). Direct and reciprocal effects among social skills, vocabulary, and reading comprehension in first grade. Contemporary Educational Psychology, 58, 159- 167. https://doi.org/10.1016/j.cedpsych.2018.03.003.
43. Sun, B., Loh, C. E., & Nie, Y. (2021). The COVID-19 school closure effect on students’ print and digital leisure reading. Computers and Education Open, 2, 100033. https://doi:10.1016/j.caeo.2021.100033.
44. Tanju, E. H. (2010). Çocuklarda kitap okuma alışkanlığı’na genel bir bakış. Eğitim Kültür ve Araştırma Dergisi, 6(22), 30–39. https://doi:10.21560/spcd.43960.
45. Tok, M., Küçük, B., & Kırmacı, Ö. (2015). Ortaokul kitap okuma alışkanlığı ölçeği: Geçerlik güvenirlik çalışması. Eğitimde Kuram ve Uygulama Dergisi, 11(2), 694 - 716.
46. Unutkan, Ö. P. (2006). Anne babaların kitap okumaya ilgilerinin çocukların dil gelişimi açısından ilköğretime hazır bulunuşluğuna etkisi. Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (13).
47. Webb, T. L., Totterdell, P., & Ibar, D. N. H. (2015). Foundations and Extensions for the Extended Model: More on Implicit and Explicit Forms of Emotion Regulation. Psychological Inquiry, 26(1), 123-129. https://doi.org/10.1080/1047840X.2015.960040.
48. Wohl, M. J. A., & Tabri, N. (2016). The rocky road to reconciliation: Regulating emotions in an ıntergroup context. Psychological Inquiry, 27(2), 144-149. https://doi.org/10.1080/1047840X.2016.1153947.
49. Wollscheid, S. (2014). The impact of the leisure reading behaviours of both parents on children’s reading behaviour: Investigating differences between sons and daughters. Poetics, 45, 36–54. https:// doi:10.1016/j.poetic.2014.06.001.
50. Wu, S. C., Lue, H. C., & Tseng, L. L. (2012). A pediatric clinic-based approach to early literacy promotion - experience in a well-baby clinic in Taiwan. Journal of the Formosan Medical Association, 111(5), 258-264. https:// doi:10.1016/j.jfma.2011.05.008.
51. Xi, X., Tao, Q., Li, J., Kong, W., Zhao, Y. B., Wang, H., & Wang, J. (2021). Emotion-movement relationship: A study using functional brain network and cortico-muscular coupling. Journal of Neuroscience Methods, 362, 109320. https:// doi:10.1016/j.jneumeth.2021.109320.
52. Yıldız, E. C., Aktan, Z. D., & Yardımcı, E. (2021). Ön ergenlerin olumlu ve olumsuz mükemmeliyetçilik düzeylerinin mantıkdışı inançlar ve problem çözme becerisi ile ilişkisinin incelenmesi. Aydın İnsan ve Toplum Dergisi, (1), 75-103. https:// doi:10.17932/IAU.AIT.2015.012.
53. Yurdakul, Y., Beyazıt, U., Bütün Ayhan, A., & Şimşek, Ş. (2020). İlkokul öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ile serbest zamanlarında kitap okuma alışkanlıklarının incelenmesi. Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi (ASBD), 9(2), 217–229. https://www.doi.org/10.46971/ausbid.710610.