Gestalt kuramı ve hareketli tipografi: Uzaktan öğretim yöntemiyle öğrenci deneyimleri - Fenomenolojik bir inceleme

Öz

Bu çalışmanın odak noktası, "Grafik Tasarımı III" dersi kapsamında öğrencilerin, Gestalt Kuramı'na dayalı hareketli tipografi tasarım sürecine ilişkin deneyimlerini incelemektir. Araştırma, Gestalt Kuramı'nın öğretiminin öğrenciler üzerindeki etkisini keşfetmek amacıyla nitel araştırma yaklaşımı ve fenomenoloji deseni kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Fenomenoloji, bireylerin deneyimlerini anlamak ve yorumlamak için kullanılan bir araştırma metodolojisidir. Çalışma, 2020-2021 öğretim yılı bahar döneminde uzaktan öğretim yoluyla gerçekleşen "Grafik Tasarım III" dersini alan sekiz öğrenci üzerinde yürütülmüştür. Araştırma verileri; gözlem, görüşmeler, doküman incelemesi, görsel-işitsel malzemelerin birleşiminden elde edilmiş ve içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Bu analiz sonucunda öğrencilerin, Gestalt Kuramı anlamlandırma süreçlerini "kıyaslama", "tasarlama" ve "üretme" olmak üzere üç ana tema etrafında şekillendirdikleri görülmüştür. Araştırma sonuçları, öğrencilerin Gestalt Kuramı'nın temel kavramlarını daha iyi anlamalarının tasarım süreçlerine nasıl olumlu etki sağladığını ortaya koymaktadır. Bu nedenle, grafik tasarım derslerinde Gestalt Kuramı ve ilkelerini öğrencilere daha etkili bir şekilde aktarmak amacıyla ders planlarının gözden geçirilip geliştirilmesi ve bu konuda daha fazla eğitim verilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Fenomelojik araştırma
• Gestalt görsel algı ilkeleri
• Gestalt kuramı
• Görsel algı

Gestalt theory and kinetic typography: Student experiences through distance learning - A phenomenological study

Öz

The focal point of this study is to examine the experiences of students in the context of the process of designing kinetic typography based on Gestalt Theory within the scope of the 'Graphic Design III' course. The research was conducted using a qualitative research approach and a phenomenological design to explore the impact of Gestalt Theory instruction on students. Phenomenology is a research methodology employed to understand and interpret individuals' experiences. The study was carried out with eight students who took the 'Graphic Design III' course during the spring semester of the 2020-2021 academic year, which was conducted through remote teaching. Research data were obtained through a combination of observation, interviews, document analysis, and visual-auditory materials, and were evaluated through content analysis. The analysis revealed that students shaped their processes of understanding Gestalt Theory around three main themes: 'comparison,' 'design,' and 'production.' The study results indicate that students gained awareness of how understanding the fundamental concepts of Gestalt Theory influences their design processes. Therefore, it is recommended to review and enhance course plans and provide more education to effectively convey Gestalt Theory and its related principles to students in graphic design courses.

Anahtar Kelimeler

• Phenomenological research
• Gestalt principles of visual perception
• Gestalt theory
• Visual perception.

Kaynakça

1. Akdemir, Ö. (2011). Yükseköğretimimizde uzaktan eğitim. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi/Journal of Higher Education and Science, 69-71.
2. Akyürek, M. İ. (2020). Uzaktan eğitim: Bir alanyazın taraması. Medeniyet Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1-9.
3. Anadolu Üniversitesi. (2021). Açıköğretim Fakültesi genel bilgi. Anadolu Üniversitesi. https://abp.anadolu.edu.tr/tr/birim/genelBilgi/2/1/1
4. Arnheim, R. (1974). Art and visual perception: A psychology of the creative eye. University of California Press.
5. Behrens, R. (1998). Art, design and gestalt theory. Leonardo, 31(4), 299. https://doi.org/10.2307/1576669
6. Bozkurt, A. (2017). Türkiye’de uzaktan eğitimin dünü, bugünü ve yarını. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 85-124.
7. Carbon, C. (2019). Psychology of Design. Design Science, 5, E26. doi:10.1017/dsj.2019.25
8. Christensen, L. B., A. Turner, L., & Johnson, R. (2020). Araştırma yöntemleri desen ve analiz. Anı Yayıncılık.

9. Chuang, H.-C., Tseng, H.-Y., & Tang, D.-L. (2023). An eye tracking study of the application of geştalt theory in photography. Journal of Eye Movement Research, 16(1). https://doi.org/10.16910/jemr.16.1.5
10. Creswell, J. W. (2021). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (6. Baskı). Siyasal Kitapevi.
11. Erişti, S. D., Uluuysal, B., & Dindar, M. (2013). Görsel algı kuramlarına dayalı etkileşimli bir öğretim ortamı tasarımı ve ortama ilişkin öğrenci görüşleri. Anadolu Journal of Educational Sciences International, 47-66.
12. Erkuş, A. (2017). Davranış bilimleri için bilimsel araştırma süreci. Seçkin Yayıncılık.
13. Ersoy, A. F. (2016). Fenomenoloji. A. Saban ve A. Ersoy (Ed.), Eğitimde nitel araştırma desenleri içinde (s. 53-109). Anı Yayıncılık.
14. Eti, İ., & Karaduman, B. (2020). Covid-19 pandemisi sürecinin öğretmen adaylarının mesleki yeterlikleri açısından incelenmesi. Milli Eğitim Dergisi, 635 - 656.
15. Guberman S. (2017). Gestalt Theory Rearranged: Back to Wertheimer. Frontiers in Psychology. 8:1782. doi: 10.3389/fpsyg.2017.01782
16. Karadağ, E., & Cemil , Y. (2020). Yeni Tip koronavirüs pandemisi döneminde üniversitelerde uzaktan eğitim: Lisans öğrencileri kapsamında bir değerlendirme çalışması. Yükseköğretim Dergisi, 181-192. https://doi.org/10.2399/yod.20.730688
17. Katz, D., & Tyson, R. (1950). Gestalt psikology. The Ronald Press Company.
18. Kanlıoğlu, A. & Öztürk, A. (2022). Fotoğrafik kompozisyon ve Gestalt ilkelerinin ilişkisi üzerine bir çözümleme. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 22 (2), 167-194.
19. Koffka, K. (1935). Principles of gestalt psychology. Harcourt Brace.
20. Lidwell, W., Holden, K., Butler, J., & Elam, K. (2010). Universal principles of design: 125 ways to enhance usability, influence perception, increase appeal, make better design decisions, and teach through design (Revised and updated [edition]. Second edition). Rockport Publishers, an imprint of the Quarto Group.
21. Moore, C. M., & Egeth, H. (1997). Perception without attention: Evidence of grouping under conditions of inattention. Journal of Experimental Psychology: Human Perception and Performance, 23(2), 339–352. https://doi.org/10.1037/0096-1523.23.2.339
22. Murray, D. (2000). Koffka, Kurt. In A. E. Kazdin (Ed.), Encyclopedia of psychology (Vol. 4, pp. 451–453). Oxford University Press.
23. Oviatt, S., Coulston, R., Tomko, S., Xiao, B., Lunsford, R., Wesson, M., & Carmichael, L. (2003). Toward a theory of organized multimodal integration patterns during human-computer interaction. In Proceedings of the 5th international conference on Multimodal interfaces (pp. 44-51).
24. O’Connor, Z. (2013). Colour, contrast and gestalt theories of perception: the impact in contemporary visual communications design. Color Research & Application, 40(1), 85-92. https://doi.org/10.1002/col.21858
25. Patton, M. Q. (2018). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri. Pegem Akademi.
26. Paay, J. and Kjeldskov, J. (2007). A gestalt theoretic perspective on the user experience of location-based services. In Proceedings of OzCHI 2007 Association for Computing Machinery (ACM) https://doi.org/10.1145/1324892.1324952
27. Roth, S. (1995). Visual literacy and the design of digital media. Acm Siggraph Computer Graphics, 29(4), 45-47. https://doi.org/10.1145/216876.216889
28. Santrock, J. W., & Yussen, S. (1992). Child development: An introduction. Wm. C. Brown.
29. Scott, N. (2020). Cognitive psychology and tourism–surfing the “cognitive wave”: a perspective article. Tourism Review, 75(1), 49-51.
30. TEDMEM. (2020). COVID-19 sürecinde eğitim: Uzaktan öğrenme, sorunlar ve çözüm. Türk Eğitim Derneği.
31. Wertheimer, M. (1923). Laws of Organization in Perceptual Forms. Çev. Ellis, W.D. (1938). A Source Book of Gestalt Psychology. London: Kegan Paul & Trench & Trubner & Co. Ltd.
32. Wertheimer, M. (1924). The General Theoretical Situation. Çev. Ellis, W.D. (1938). A Source Book of Gestalt Psychology. London: Kegan Paul & Trench & Trubner & Co. Ltd.
33. Widadijo, W. T. (2020). Tipografi kinetik pada judul film pemenang ffı kategori animasi tahun 2013-2018. Aksa jurnal desain komunikasi visual, 3(2), 507-519. https://doi.org/10.37505/aksa.v3i2.38
34. Yamamoto, G. T., & Altun, D. (2020). Coronavirüs ve çevrimiçi (online) eğitimin önlenemeyen yükselişi. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 25-34. Yanık, C. (2018). Türkiye'de sanat ve tasarım dergilerinin kapaklarında görsel algı ilkeleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık. Yüksel, P., & Yıldırım, S. (2015). Theoretical frameworks, methods, and procedures for conducting phenomenological studies in educational settings. Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry, 1-20.