Araştırma Makalesi

Modern Romandan Modernist Romana Abdülhak Şinasi Hisar’ın Romanları

Cilt: 10 Sayı: 2 17 Temmuz 2020
PDF İndir
EN TR

Modern Romandan Modernist Romana Abdülhak Şinasi Hisar’ın Romanları

Öz

Çamlıca’daki Eniştemiz, Fahim Bey ve Biz ve Ali Nizami Beyin Alafrangalığı ve Şeyhliği adlı üç romanı olan Hisar, üçünde de aynı tarz roman anlayışıyla karşımıza çıkmaktadır: Romanlar belli bir yere kadar olayların ve kişilerin anlatımı olarak verilirken ilerleyen bölümler belli bir temanın işlendiği tiratlara dönmektedir. Bu bölümlerde kullanılan dil ve üslup bir romandan çok deneme türünü andırmaktadır. Adı geçen romanlarda yazar, yaşadıklarından, gördüklerinden ve duyduklarından hareketle belli kişileri tavsif etmekte, sonra da onlar üzerinden hayata, sanata, yaşlılığa ve ölüme dair görüşlerini ortaya koymaktadır. Romanlarda yakından tanıdığı kişileri, babasının, eniştesinin ve yakın çevresinin anlattıklarına kendi gözlemlerini de katarak ele almaktadır. Romancı hakkında ilk izlenim budur ve bu düşünce yaygın olarak kabul görmüştür. Ancak onun romanlarda sadece gördüklerini ve yaşadıklarını anlattığını söylemek yanıltıcıdır. Yazarın bu üç romanda ele aldığı kişilerin, Çamlıca’daki Enişte, Fahim Bey ve Ali Nizami Bey’in gerçekte tanıdığı ve yaşayan kişiler olup olmadığını bilmiyoruz. Bunların gerçek kişiler olduğu düşüncesiyle onun muhayyileden yoksun olduğunu söylemek romanı sadece ‘modern roman’ bağlamında anlayanların söyleyebileceği ve kabul edebileceği bir görüştür. Romanların yazıldığı 1940’lı ve 1950’li yıllarda roman, sadece ‘modern roman’ ın kurallarının kabul edildiği bir çağı geride bırakmış, ‘yeni roman’ arayışlarına yönelmiştir. Yirminci yüzyılın başlarında başta İngiltere’de Virginia Woolf ve Almanya’da Franz. Kafka olmak üzere birçok Avrupa ülkesinde geleneksel-gerçekçi/modern romanlardan içerik ve biçimce farklı romanlar yazılmaya başlanmıştır. Bu yeni roman anlayışı geleneksel gerçekçi roman anlayışını yıkarak yeni bir roman tarzı yaratmıştır: Modernist roman. Batıda başarılı örnekleri verilen modernist roman tarzı Türk edebiyatını da etkilemiştir. Ahmet Hamdi Tanpınar, Peyami Safa ve Abdülhak Şinasi Hisar gibi Türk romancıları bu akımdan etkilenerek benzer romanlar yazmaya girişmişlerdir. Tanpınar’ın, Safa’nın bazı romanlarını ve Hisar’ın adı geçen romanlarını Batıda başlayan modernist roman anlayışının erken dönem örnekleri olarak görmek mümkündür. Bu makalede modernist roman üzerinde durularak Hisar’ın modern romandan modernist romana geçişte köprü görevi gördüğü ve romanlarıyla modernist romanı hazırladığı üzerinde durulacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alena, Rami (2002). Abdülhak Şinasi Hisar’ın Söyleminde Gelenek. Yayınlanmamış Yüksek Lisans tezi, Ankara: Bilkent Üniversitesi, Ekonomi ve Sosyal Bilimler Enstitüsü. Çıkla, Selçuk (2007). “1940'lı Yıllarda Düzenlenen Sanat Yarışmaları ve İnönü Sanat Armağanları”, İlmi Araştırmalar, Sayı: 23, s. 29-46 . Çoraklı, Ş. (2018). Postmodern Roman Ve Orhan Pamuk’un Kırmızı Saçlı Kadın Adlı Romanında Anlatıcı. Tekirdağ: Zfwt Vol.10, No.1. Ecevit, Yıldız (2004). Orhan Pamuk’u Okumak Kafası Karışmış Okur ve Modern Roman, İstanbul: İletişim Yayınları. Hisar, Abdülhak Şinasi (2008). Fahim Bey ve Biz. İstanbul: YKY . Hisar, Abdülhak Şinasi (2011). Ali Nizami Bey’in Alafrangalığı ve Şeyhliği, İstanbul: YKY. Hisar, Abdülhak Şinasi (2012). Çamlıca’daki Eniştemiz, İstanbul: YKY . Moran, Berna (2005). Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış, 2. Cilt, İstanbul: İletişim Yayınları. Sazyek, Hakan (2009). “Attila İlhan’ın Sokaktaki Adam’ı: Hasan”, Kitap-lık, 2009, S. 133, s. 91-104. Şaylan, Gencay (1999). Postmodernizm, Ankara: İmge Kitapevi. Uçman, Abdullah (2018). “Hisar, Abdülhak Şinasi”, TDV İslam Ansiklopedisi, http://www.islamansiklopedisi.org.tr/hisar-abdulhak-sinasi Yalçın-Çelik, Sıdıka Dilek (1999). Yeni Tarihselcilik Kuramı ve Türk Edebiyatında Postmodern Tarih Romanları, Ankara: Akçağ Yayınları. Yürek, Hasan (2008). “Türk Romanında Modernist Etkinin Boyutları”, GÜ Gazi Eğitim Dergisi, Cilt 28, Sayı I, s.187-202, Ankara. Zariç, Mahfuz (2015). “Göstergebilim Açısından Abdülhak Şinasi Hisar’ın Eserlerinde Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Medeniyet Sorunu”, Akademik Bakış Dergisi, Sayı: 51 Eylül- Ekim, İktisat ve Girişimcilik Üniversitesi, Türk Dünyası Kırgız – Türk Sosyal Bilimler Enstitüsü, Celalabat – KIRGIZİSTAN http://www.akademikbakis.org

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sanat ve Edebiyat

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

17 Temmuz 2020

Gönderilme Tarihi

18 Haziran 2020

Kabul Tarihi

30 Haziran 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 10 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Tekşan, M. (2020). Modern Romandan Modernist Romana Abdülhak Şinasi Hisar’ın Romanları. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 10(2), 407-417. https://izlik.org/JA32XJ72KZ

Bilginin ışığında aydınlanmak dileğiyle…

ODÜSOBİAD