Immanuel Kant’ın Eğitim Felsefesinde Hochschuldidaktik

Öz

İnsanın “erginlik” ve insanlığın “aydınlanma” durumunun gerçekleşmesi yani “insanın aklını başkasının rehberliği olmaksızın kullanabilmesi” doğru bilgilerle donanmış olmasına bağlıdır. Bunu sağlayacak olan ise insan yetiştirme yöntemleri ve eğitim sistemleridir. İnsan yetiştirme sistemleriyle bunlara ilişkin felsefi tutum ve yaklaşımlar sürekli etkileşim içerisinde olmuşlardır. Filozoflar, toplumun birçok sorunu içinde eğitimle ilgili de birtakım düşünceler öne sürmüşlerdir. Toplumların eğitim ile ilgili anlayış ve uygulamalarının değerlendirilmesi, sağlıklı bir eğitim geleneğinin oluşturulması ve değişen şartlara uyumunun sağlanması gibi açılardan eğitim düşünür ve filozofların görüşleri önemli bir yere sahiptir. Bu bağlamda Yükseköğretim ve burada verilecek eğitim “insan eğitilmesi gereken tek varlıktır” anlayışına sahip Immanuel Kant açısından henüz aydınlanmamış çağın aydınlanmış çağa dönüşmesi için önemli bir işlev ve konuma sahiptir. Dolayısıyla bu çalışmada Kant’ın hem bir akademisyen ve Aydınlanma dönemi filozofu hem de Jean-Jacques Rousseau gibi aydınlanma pedagojisinin temsilcilerinin düşüncelerinden etkilenmiş olması nedeniyle onun “Hochschuldidaktik” yani Yükseköğretimde “öğretim yöntemleri ve farkındalığı”yla ilgili düşüncelerinin tespiti ve değerlendirilmesi ortaya konulmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Din Eğitimi
• Immanuel Kant
• Yükseköğretim
• Didaktik
• Ders tasarımı
• Aydınlanma

University Didactics in Immanuel Kant's Education Philosophy

Öz

The realization of the state of "adulthood" and "enlightenment" of humanity, in other words, “the ability of a human to use their mind without the guidance of someone else” depends on being equipped with accurate knowledge. What will provide this is human training methods and education systems. Since the ancient philosophers, the relationship between education and philosophy has been tried to be established and a serious accumulation of knowledge and practice has been formed in this field. In this respect, philosophers, put forward some ideas about education among many problems of the society as well. Hence, the views of thinkers and philosophers have an important place in terms of evaluating the understanding and practices of societies regarding education establishing a healthy educational tradition and adapting to changing conditions. In this regard, Higher Education and the education to be given here have a significant function and position for Kant, who has the understanding of "human being is the only creature that must be educated", for the transformation of the not yet enlightened age into the enlightened age. Therefore, in this study, due to the fact that Kant was influenced by the ideas of Jean-Jacques Rousseau, both an academic and Enlightenment philosopher and typical representatives of Enlightenment pedagogy, it has been tried to determine and evaluate Kant's ideas on "University didactics" in other words; his ideas on "teaching methods and awareness" in Higher Education has a particular importance.

Anahtar Kelimeler

• Religious Education
• Immanuel Kant
• Higher Education
• Didactics
• Lesson design
• Enlightenment.

Kaynakça

1. Aristoteles (1890), Metaphysik, Übersetz von Hermann Bonitz, Druck und Verlag von Georg Reimer, Berlin, Erişim adresi: https://archive.org/details/aristotelesmeta00 arisgoog/ page/n5/mode/2up.
2. Arnoldt, E. (1908): Gesammelte Schriften Band IV. Kritische Exkurse im Gebiete der Kantforschung – Teil 1. Hrsg. von Otto Schöndorffer, Verlag von Bruno Cassierer, Berlin.
3. Bollnow, O. F. (1954). Kant und die Pädagogik. Zum 150. Todestag von Immanuel Kant am 12. Februar 1954, Erişim adresi: https:// bollnow-gesellschaft.de/ getmedia. php/ media / ofbg/201504/550v0-orig.pdf.
4. Cohen, H. (1885), Kants Theorie der Erfahrung, Ferd. Dümmlers Verlagsbuchhandlung - Harrwitz und Gossmann, Berlin.
5. Del Valle, J., (2004), Der Kompass und die Segel Kants Bestimmung der Kunst und des Genies, (unveröffentliche dissertation), Heidelberg: Universitätsbibliothek Heidelberg, Erişim adresi: http://archiv.ub.uni-heidelberg.de/volltextserver/6038/1/Der_Kompass_und_ die _Segel.pdf.
6. Düzgün, Ş. (2017), Sosyal Teoloji - İnsanın Yeryüzü Serüveni, Otto, İstanbul.
7. - (2018), Dini Anlama Kılavuzu, Otto, İstanbul.
8. Faulstich, P. (2011), Aufklärung, Wissenschaft und lebensentfaltende Bildung: Geschichte und Gegenwart einer großen Hoffnung der Moderne, transcript Verlag, Bielefeld.

9. Ferber, R. (2014), Alle Menschen streben von Natur nach Wissen, in: Studia Philosophica 2014, 167–183, Erişim adresi: https://www.zora.uzh.ch/id/eprint/100939/1/Antrittsvor lesung_Ferber.pdf.
10. Frank, D. J. & Gabler, J. (2019), Üniversiteyi Yeniden Kurmak: 20. Yüzyılda Akademide Dünya Çapında Değişimler, (Tercüme: Emrah Saraçoğlu), Küre Yayınları, İstanbul.
11. Müller-Schöll, N. (2008), Die Zukunft der Universität. Was ist eine Universität? Schlaglichter auf eine ruinierte Institution, Hass, Ulrike, Nikolaus, Müller-Schöll, Nikolaus (Hg.), transcript Verlag, Bielefeld.
12. Kant, I., (Bemerkungen, 1764), Bemerkungen zu den Beobachtungen über das Gefühl des Schönen und Erhabenen (1764/1765). (Güzellik ve Yücelik Duygusu Üzerine Gözlemlere Dair Notlar) (1764/1765). (Nachlass). Erişim adresi: https://korpora.zim.uni-duisburg-essen.de/Kant/aa02/205.html.
13. - (Nachricht, 1765), M. Immanuel Kants Nachricht von der Einrichtung seiner Vorlesungen in dem Winterhalbenjahre 1765-1766. (M. Immanuel Kant’ın 1765-1766 Kış Yarıyılında Derslerinin Ku- ruluşuna Dair Mesaj). (Vorkritische Schriften II (1757-1777). Erişim adresi: https://korpora.zim. uni-duisburg-essen.de/Kant/aa02/303.html.
14. - (Aufklärung, 1784), Beantwortung der Frage: Was i st Aufklärung? (Aydınlanma Nedir? Sorusuna Cevap). (Abhandlungen nach 1781, VIII). Erişim adresi: https://korpora.zim.uni-duisburg-essen. de/kant/aa08/033. html.
15. - (Was heißt, 1786), Was heißt: Sich im Denken orientiren? (Kendini Düşünceye Yönlendirmek Ne Anlama Gelir?). (Abhandlungen nach 1781, VIII). Erişim adresi: https://korpora.zim.uni-duisburg-essen.de/Kant/aa08/131.html.
16. - (ÜP, 1803), Über Pädagogik. (Immanuel Kant Eğitim Üzerine), Erişim adresi: https://korpora.zim.uni-duisburg-essen.de/Kant/aa09/437.html.
17. - (Logik), Immanuel Kant's Logik Ein Handbuch zu Vorlesungen. (Immanuel Kant’ın Mantığı-Derslere Dair Bir El Kitabı), Erişim adresi: https://korpora.zim.uni-duisburg-essen.de/ Kant/aa09/001.html.
18. Leone, F. (2019). Immanuel Kant über Erziehung Begründung und Aspekte der Pädagogik in Kants philosophischen Schriften. (unveröffentlichte Dissertation), Tübingen: Universitätsbibliothek Tübingen, TOBIAS-lib. 10.01.2020, Erişim adresi: https://publika tionen.uni-tuebingen.de/xmlui/ bitstream/handle/ 0900/87513/ImmanuelKantUeberErzi ehung.pdf?equence=1&isAllowedy.
19. Mikhail, T. (2017), Kant als Pädagoge. Einführung mit zentralen Texten. Paderborn.
20. Özgözgü, S. (2020), Locke, Kant ve Russel’in “Eğitim Üzerine” Düşünceleri, Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2020, 6(1), 94- 117.
21. Weisskopf, T. (1970). Immanuel Kant und die Pädagogik. Beiträge zu einer Monographie. Basel.
22. Vorländer, K. (2003), Immanuel Kant – Der Mann und das Werk. Dritte Auflage. Wiesbaden.
23. - (1917), Kant als Pädagoge. In: Monatsschrift für Höhere Schulen 16, Berlin, S. 449-454.