Araştırma Makalesi

Derin öğrenmeye dayalı orman yangını tahmin modeli geliştirilmesi ve Türkiye yangın risk haritasının oluşturulması

Cilt: 9 Sayı: 2 15 Aralık 2022
PDF İndir
EN TR

Derin öğrenmeye dayalı orman yangını tahmin modeli geliştirilmesi ve Türkiye yangın risk haritasının oluşturulması

Öz

Orman yangınları; doğal hayatı, biyolojik ekosistemi tehdit eden ve ormancılık faaliyetlerini sekteye uğratarak ekonomik kayıplara neden olan ana sorunlardan birisidir. Yangınlar; bitki örtüsü, su ve hava gibi doğal kaynakların zarar görmesine veya tamamen yok olmasına neden olabilir. Ayrıca ormanların çevresinde bulunan yerleşim veya tarım alanlarına da hasar vererek can ve mal kayıplarına sebep olabilir. Bu yüzden orman yangınlarıyla mücadele edilmesi ve tahribatın asgari düzeye indirilmesi için kaynakların kullanılmasında doğru kararların verilmesi ve etkili planlamaların yapılması önem arz etmektedir. Bu çalışmada orman yangınlarıyla mücadelede kullanılmak için Orman Yangını Analiz Tahmin (OYAT) modeli oluşturulmuştur. OYAT; resmi kaynaklardan elde edilen bitki örtüsü, iklim değişiklikleri, beşeri etmenler ve daha önceki yangın verilerine dayandırılarak geliştirilmiştir. Bu veriler derin öğrenme tekniği ile işlenerek OYAT modeli oluşturulmuştur. OYAT kullanılarak, analiz edilen veriler ile orman yangını tahmini yapılır ve bölgesel yangın risk haritası elde edilir. OYAT coğrafi bilgi sistemleri (CBS) ile uyumlu çalışabilmesi sayesinde kolay kullanıma sahip, dinamik veriler ile güncellenebilen ve görselleştirilerek saklanabilen bir yapıya sahiptir. Türkiye’deki 2013-2019 yılları arasındaki orman yangını verileri OYAT modelinin değerlendirilmesinde kullanılmıştır. OYAT ile oluşturulan risk haritalarının %98 doğruluk oranına sahip olduğu gözlenmiştir. İzleyen yıllarda veri havuzunun büyümesiyle birlikte, OYAT modelinin yangın önleme için yapılacak planlamalarda daha verimli ve başarılı olacağı öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abadi, M., Barham, P., Chen J., Chen Z., Davis A., Dean J., Devin M., Ghemawat S., Irving G., Isard M., ark. 2016. Tensorflow: A system for large-scale machine lea,rning. 12th symposium on operating systems design and implementation 16: 265–283.
  2. Achu, A. L., Thomas, J., Aju, C.D., Gopinath, G., Kumar, S., Reghunath, R., 2021. Machine-learning modelling of fire susceptibility in a forest-agriculture mosaic landscape of southern India. Ecological Informatics, s. 101348.
  3. Ajin, R.S., Loghin, A. M., Vinod, P. G., Jacob, M. K., 2016. RS and GIS-based forest fire risk zone mapping in the Periyar Tiger Reserve, Kerala, India. Journal of Wetlands Biodiversity 6:139–148.
  4. Ayres, M. P., Lombardero, M. J., 2000. Assessing the consequences of global change for forest disturbance from herbivores and pathogens. Science of the Total Environment 262(3):263–286.
  5. Burke, D. J., Knisely, C., Watson, M. L., Carrino-Kyker, S. R., Mauk, R. L., 2016. The effects of agricultural history on forest ecological integrity as determined by a rapid forest assessment method. Forest Ecology and Management 378:1–13.
  6. Cohen, J. D., Deeming J. E. 1985. The national fire-danger rating system: basic equations 82. US Department of Agriculture, Forest Service, Pacific Southwest Forest and Range Experiment Station.
  7. Cortez, P., Morais, A. D. J. R. (2007). A data mining approach to predict forest fires using meteorological data. I Associação Portuguesa para a Inteligência Artificial (APPIA)
  8. Dale, H.V., Joyce, L.A., McNulty, S., Neilson, R. P., Ayres, M.P., Flannigan, M.D., Hanson, J.P., Irland, L.C., Lugo, E.A., Peterson, C. J., Simberloff, D., Swanson, F.J., Stocks, B.J., Wotton, B. M., 2001. Climate change and forest disturbances: climate change can affect forests by altering the frequency, intensity, duration, and timing of fire, drought, introduced species, insect and pathogen outbreaks, hurricanes, windstorms, ice storms, or landslides. BioScience 51(9): 723–734.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Orman Endüstri Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

7 Şubat 2022

Kabul Tarihi

9 Mayıs 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 9 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Fidanboy, M., Adar, N., & Okyay, S. (2022). Derin öğrenmeye dayalı orman yangını tahmin modeli geliştirilmesi ve Türkiye yangın risk haritasının oluşturulması. Ormancılık Araştırma Dergisi, 9(2), 206-218. https://doi.org/10.17568/ogmoad.1066557
AMA
1.Fidanboy M, Adar N, Okyay S. Derin öğrenmeye dayalı orman yangını tahmin modeli geliştirilmesi ve Türkiye yangın risk haritasının oluşturulması. orman. 2022;9(2):206-218. doi:10.17568/ogmoad.1066557
Chicago
Fidanboy, Mehmet, Nihat Adar, ve Savaş Okyay. 2022. “Derin öğrenmeye dayalı orman yangını tahmin modeli geliştirilmesi ve Türkiye yangın risk haritasının oluşturulması”. Ormancılık Araştırma Dergisi 9 (2): 206-18. https://doi.org/10.17568/ogmoad.1066557.
EndNote
Fidanboy M, Adar N, Okyay S (01 Aralık 2022) Derin öğrenmeye dayalı orman yangını tahmin modeli geliştirilmesi ve Türkiye yangın risk haritasının oluşturulması. Ormancılık Araştırma Dergisi 9 2 206–218.
IEEE
[1]M. Fidanboy, N. Adar, ve S. Okyay, “Derin öğrenmeye dayalı orman yangını tahmin modeli geliştirilmesi ve Türkiye yangın risk haritasının oluşturulması”, orman, c. 9, sy 2, ss. 206–218, Ara. 2022, doi: 10.17568/ogmoad.1066557.
ISNAD
Fidanboy, Mehmet - Adar, Nihat - Okyay, Savaş. “Derin öğrenmeye dayalı orman yangını tahmin modeli geliştirilmesi ve Türkiye yangın risk haritasının oluşturulması”. Ormancılık Araştırma Dergisi 9/2 (01 Aralık 2022): 206-218. https://doi.org/10.17568/ogmoad.1066557.
JAMA
1.Fidanboy M, Adar N, Okyay S. Derin öğrenmeye dayalı orman yangını tahmin modeli geliştirilmesi ve Türkiye yangın risk haritasının oluşturulması. orman. 2022;9:206–218.
MLA
Fidanboy, Mehmet, vd. “Derin öğrenmeye dayalı orman yangını tahmin modeli geliştirilmesi ve Türkiye yangın risk haritasının oluşturulması”. Ormancılık Araştırma Dergisi, c. 9, sy 2, Aralık 2022, ss. 206-18, doi:10.17568/ogmoad.1066557.
Vancouver
1.Mehmet Fidanboy, Nihat Adar, Savaş Okyay. Derin öğrenmeye dayalı orman yangını tahmin modeli geliştirilmesi ve Türkiye yangın risk haritasının oluşturulması. orman. 01 Aralık 2022;9(2):206-18. doi:10.17568/ogmoad.1066557

Cited By