Sıklık Bakımının Doğal Sarıçam (Pinus sylvestris L.) Meşcerelerinde Çap ve Göğüs Yüzeyi Üzerine Etkisi

Öz

Bu çalışmada, idare süresi sonunda işletme amacına uygun nitelikte ve ekonomik getirisi yüksek meşcereler oluşturabilmek için, sıklık çağındaki doğal sarıçam meşcerelerinde bakım tedbirleri sonucu, hektarda olması gereken göğüs yüzeyi miktarını ve birey sayısını belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaçla Sarıkamış ve Ardahan’da belirlenen iki deneme alanında (18-20 yaş aralığında) dört işlem (kontrol, zayıf, orta ve kuvvetli müdahale işlemi) ve üç tekerrürden oluşan her biri 500 m²’lik toplam 24 parsel oluşturulmuştur. Zayıf müdahale parselinde alandaki toplam göğüs yüzeyinin %10-15’i, orta müdahale parselinde %20-25’i ve kuvvetli müdahale parselinde ise %30-35’i çıkarılmış, kontrol parsellerinde herhangi bir müdahale yapılmamıştır.  Deneme parsellerindeki bireylerde 2010 yılı ilkbaharında başlangıç çap değerleri ölçülmüş ve işlemlere göre müdahale kesimleri yapılarak, 2013 yılı ilkbaharındaki çap değerleri ile karşılaştırılıp her iki müdahale yılı arasındaki gelişim farkı tespitleri yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre; yapılan sıklık bakımı müdahalelerinin gelişmeye etkisinin olduğu ve bu etkinin çap ve göğüs yüzeyi değerleri açısından en iyi gelişiminin kuvvetli müdahale işleminde gerçekleştiği tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda, genel olarak 18-20 yaşlarındaki doğal sarıçam meşcerelerinde sıklık bakımı yapılan alanlarda ilk sıklık bakımı kesimlerinde hektardaki birey sayısının 3000-4000 adet civarında tutulması çap ve göğüs yüzeyi açısından en iyi sonucu vermektedir.

Anahtar Kelimeler: Çap, göğüs yüzeyi, sarıçam, sıklık bakımı.

Anahtar Kelimeler

• Çap, göğüs yüzeyi, sarıçam, sıklık bakımı

Effects of precommercial thinning on stem diameter and basal area in young stands of Scots pine

Öz

Eastern Anatolia Region have natural Scots pine stands which provide smooth and quality yield and optimal growth in addition it is possibility to see stands with forked, thin, enormous, bad-shaped, non-growth trees. Precommercial thinning is a practical means of substantially increasing the production of usable wood. This study has been aimed to determine the effects of precommercial thinning on Scots pine stand (18-20 years old). Precommercial thinning experiments were established in Scots pine stands in Sarıkamış and Ardahan in 2010. The experimental plots are 3 x 4 x 500 = 6000 m² in each site. Three thinning treatments (light, moderate and heavy) and a control area were randomly assigned to adjacent areas, approximateley 0.6 ha in size in each site.  There are a total of 12 plots in each experiment area (3 replicates, 4 treatments per replicate). The effects of the treatments were analysed after a period of 3 years.  The study showed that heavy precommercial thinning (30-35 %reduction in basal area)  resulted in the highest diameter and basal area in both areas. It might be recommended densities of 3000-4000 stems ha-1 after early precommercial thinning in Scots pine.

Anahtar Kelimeler

• Diameter,basal area,Scots pine,precommercial thinning

Kaynakça

1. Alemdağ, Ş., 1967. Türkiye’deki Sarıçam Ormanlarının Kuruluşu, Verim Gücü ve Bu Ormanların İşletilmesinde Takip Edilecek Esaslar. Orm. Arş. Enst. Teknik Bülten Serisi No: 20. Ankara.
2. Anonim, 1997. Stand Management: using precommercial thinning to enhance woodland productivity. Oregon State University Extension Service, The Woodland Workbook, EC 1189.
3. Atay, İ., 1971. Tabii Gençleştirmenin Başarılı veya Başarısız Oluşuna Etki Yapan En Önemli Faktörler Üzerine Araştırmalar. İ.Ü. Orm. Fak. Yay. Cilt:21, Sayı: 2.
4. Atay, İ., 1984. Orman Bakımı. İ.Ü. Or. Fak. Yayınları No: 3196/356. İstanbul.
5. Boratynski, A., 1991. Range of Natural Distribution. In: Genetics of Scots pine (Giertych, M., Matyas, C. Eds.). Elsevier Publication. pp: 19-27. Amsterdam.
6. Fahlvik, N., Ekö, P-M. and Pettersson, N. 2005. Influence of precommercial thinning grade on branch diameter and crown ratio in Pinus sylvestris in southern Sweden. Scandinavian Journal of Forest Research 20: 243-251.
7. Fryk, J., 1984 Wide Spacing after Cleaning of Young Forest Stands – Stand Properties and Yield. Report 13, Department of Forest Yield Research, Swedish University of Agricultural Sciences, Garpenberg, pp.1-153.
8. Huuskonen, S., Hynynen, J., 2006. Timing and intensity of procommercial thinning and their effects on the first commercial thinning in Scots pine stands. Silva Fennica 40 (4): 645-661.

9. Hynynen, J., 1995. Predicting tree crown ratio for unthinned and thinned Scots Pine stands. Canadian Journal of Forest Research 25: 57-62.
10. Johanson, K., 1992. Effects of initial spacing on the stem and branch properties and graded guality of Picea abies (L.) Karst. Scandinavian Journal of Forest Research 7: 503-514.
11. Karadağ, M., 2013. Ankara Orman Bölge Müdürlüğünde Sarıçam (Pinus sylvestris L.)’ın Doğal Gençleştirme Koşullarının Belirlenmesi. OGM İç Anadolu Ormancılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü yayınları, No: 299. Ankara.
12. Kayacık, H., 1963. Türkiye çamları ve bunların coğrafi yayılışları üzerine araştırmalar. İ.Ü. Orman Fakültesi Dergisi Seri A 13: 1-17.
13. Kellomäki, S., Tuimala, A., 1981. Effect of stand density on branchiness of young Scots pines. Folia Forestalia 478: 1-27.
14. Makinen, H., 1996. Effect of intertree competition on branch characteristics of Pinus sylvestris Families. Scandinavian Journal of Forest Research 11: 129-136.
15. Parviainen, J., 1978. Taimisto-ja Riukuvaiheen Ma”Nniko” Nharvennus. Referat: Durchforstung im Kiefernbestand inder Jungwuchs-und Stangenholzphase. Folia Forestalia 346, 40 pp (Almanca Özetli Fince Yayın).
16. Pettersson, N., 1993. The effect of density after precommercial thinning on volume and structures in Pinus sylvestris and Picea abies stands. Scandinavian Journal of Forest Research 8: 528-539.
17. Pravdin, L.H., 1969. Scots pine variation, Intraspecific taxonomy and selection. USDA For. Serv. 208 p, Washington D.C.
18. Ruha, T., Varmola, M., 1997. Precommercial thinning in naturally regenerated scots pine stands in northern Finland. Silva Fennica 31: 401-415.
19. Saatçioğlu, F., 1971. Orman Bakımı. İ.Ü. Orm. Fak. Yayınları No: 1636/160. İstanbul.
20. Saatçioğlu, F., 1976. Silvikültür I. Silvikültürün Biyolojik Esasları ve Prensipleri. İ.Ü. Orman Fak. Yayınları, Yayın No 2187/222, İstanbul.
21. Skilling, D.D., 1990. Pinus sylvestris. In: Silvics of North America. Vol. 1. Conifer. (Russell, M.B. Barbara, H.H. eds.). USDA Agr. Handbook.454. pp: 489-496. Washington, D.C.
22. Ulvcrona, K. A., Claesson, S., Sahlen, K., Lundmark, T., 2007. The effects of thinning and stand density on stem form and branch characteristics of Pinus sylvestris. Forestry 80 (3): 323-335.
23. Varmola, M., 1982. Taimikko- ja riukuvaiheen männikönkehitys harvennuksen jälkeen. Summary: Development of Scots pine stands at the sapling and pole stages after thinning. Folia Forestalia 524.31 p.
24. Varmola, M. and Salminen, H. 2004 Timing and intensity of precommercial thinning in Pinus sylvestris stands. Scandinavian Journal of Forest Research 19: 142-151.
25. Vestjordet, E., 1977. Precommercial thinning of young standsof Scots pine and Norway spruce: I: Data stability, dimension distribution, etc. Medd. Norsk Inst. Skogforsk 33: 314-436.
26. Vuokila, Y., 1972. Treatment of seedling stands from the viewpoint of production. Folia Forestalia 141, 36 p.
27. Vuokila, Y., 1981. The growth reaction of young pine stands to the first thinning. Folia Forestalia 468, 13 p.
28. Yıldızbakan, A., Saraçoğlu, Ö., Akgün, C., Aydın, A.C. 2013. Sedir Meşcerelerinin Hacim Artımını Maksimize Eden Optimum Kuruluşlar, OGM Doğu Akdeniz Ormancılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Yayınları, Yayın No: 69, Teknik Bülten No:43, Sayfa 183, Tarsus.