Kurtların (Canis lupus) Batı Karadeniz Bölgesi’ndeki habitat tercihleri ve habitatlarının yönetilmesi için öneriler

Öz

Kurtlar Türkiye’nin bütün bölgelerinde dağılım göstermektedir. Bununla birlikte ülkemizde kurtlara dair yapılmış çalışma sayısı oldukça sınırlıdır. Bu çalışma, insan etkisinin ve orman varlığının yoğun olduğu Bolu Orman Bölge Müdürlüğü alanı içerisinde Düzce ve Bolu illerinde, kurtların habitat kullanımlarını ve tercihlerini tespit etmek için yapılmıştır. Elde edilen veriler ışığında da kurtların yönetimi için bazı öneriler getirilmiştir. Arazi çalışmalarında kurtların varlığı, rastgele seçilen örnekleme alanlarında dışkı tespiti ve fotokapan çalışmasına dayanarak tespit edilmiştir. Veriler analiz edilmeden önce oto korelasyonu önlemek için benzer verilerin bir kısmı veri grubundan çıkarılmıştır. Toplam olarak 48 adet kurt varlığı tespit edilmiştir. Ayrıca habitat varlığının tespiti için rastgele 48 nokta seçilmiş ve bu alanlara ait habitat bilgileri de kurtların habitat kullanımı ve tercih analizlerinde kullanılmıştır. ArcGIS programı kullanılarak her iki 48 noktanın etrafında 2,5 km tampon bölge oluşturulmuş ve bölge içinde kalan meşçere tiplerinin alanları hesaplanmıştır. Bunlar daha sonra beş habitat sınıfına indirgenmiş ve alanların kurtlar tarafından kullanılıp kullanılmadığı ve seçim oranı (w) hesaplanmıştır. Ayrıca her iki örnekleme alanına ait veri seti birbirleriyle eğim, bakı, yükseklik, yola ve yerleşim yerlerine uzaklık açısından değerlendirilerek t-testiyle test edilmiş, p<0,05 için birbirlerinden anlamlı bir farkı olup olmadığı hesaplanmıştır. Çalışmamızda kurtlar genellikle 1100 m üzerinde, ibreli ormanları ve 50 dereceden daha yüksek eğimli kuzey bakıları ve özellikle insan etkisinden uzak alanlarda bulunmayı tercih etmektedir. Kurtların yoğun insan faaliyetlerinin olduğu alanlardan örneğin ormancılık faaliyetleri ve otoyollardaki trafikli bölgelerden çekindikleri tespit edilmiştir. Ek olarak, kurtların habitatlarının daha detaylı analiz edilebilmesi için modern radyo telemetri yöntemleriyle izlenmesi ve diyetinin tespit edilmesinin faydalı olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Kurt,etçiller,kaynak kullanımı,habitat,düzce,Bolu

Habitat preferences of wolves (Canis lupus) in western Black Sea Region and suggestions for the management of habitats

Öz

Wolves are distributed in all regions of Turkey, but there is a very limited number of studies about wolves. This study was conducted to determine habitat use and preferences of wolves in Düzce and Bolu provinces within Bolu Forest Regional Directorate where human disturbance and forest existence are intense. Some suggestions were made for the management of wolves. Presence of wolves was recorded by using randomly founded scats in the field, and wolf photographs in camera traps. Before analyzing the existing data, similar locations were removed to prevent autocorrelation. A total of 48 wolf occurrences were determined. In addition, 48 randomly chosen points corresponding to the existing habitat specifications were used to analyze habitat use and preference. Of 2.5 km buffer was drawn to both 48 points using the ArcGIS program, and the areas of forest stands were calculated. These were then reduced to five habitat classes, and the habitat preference rate (w) and usage of wolves were calculated by using the ratio of these two areas. In addition, these two data sets were analyzed with respect to slope, elevation, distance to the roads and settlements by statistical t-test. Besides, it was calculated whether there is a significant difference for p < 0.05. As a result, we found that wolves generally were over 1100m above sea level in coniferous forests with less human influence, and preferred northern aspects with more than 50 degrees in slope. We revealed that wolves avoid from heavy traffic at highways and cutting-based forestry activities in the forests. To analyze the habitats in detail, it can be useful to monitor wolves by using modern radio telemetry methods and to analyze the diet of wolves.

Anahtar Kelimeler

• wolf,düzce,bolu,carnivores,resource use,habitat

Kaynakça

1. Ambarlı, H., Ertürk, A., Soyumert, A., 2016. Current status, distribution and conservation of brown bear (Ursidae) and wild canids (gray wolf, golden jackal and red fox; Canidae) in Turkey. Turkish Journal of Zoology 40: 944-956.
2. Anonim, 2018a. Meteoroloji Genel Müdürlüğü. https://www.mgm.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.aspx?m=DUZCE (Erişim Tarihi: 13.04.2018)
3. Anonim, 2018b. Meteoroloji Genel Müdürlüğü. https://www.mgm.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.aspx?m=BOLU (Erişim Tarihi: 13.04.2018)
4. Anonim, 2012. Bolu Orman Bölge Müdürlüğü 2012 Birim Faaliyet Raporu. https://boluobm.ogm.gov.tr/FaaliyetRaporu/Bolu%20Orman%20B%C3%B6lge%20M%C3%BCd%C3%BCrl%C3%BC%C4%9F%C3%BC%202012%20Y%C4%B1l%C4%B1%20Birim%20Faaliyet%20Raporu.pdf (Erişim Tarihi: 13.04.2014)
5. Arjo, W.M., Pletscher, H.D., 2004. Coyote and Wolf Use in Northwestern Montana, USDA National Wildlife Research Center – Staff Puplications.71.
6. Buzbaş, E.Ö., (2002). Activity, abundance and diet of the gray wolf (Canis lupus) in eastern Thrace, Turkey. Yüksek lisans tezi, Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul, Türkiye, 71s.
7. Can, Ö.E., 2001. The Status of gray wolf (Canis lupus L. 1758) brown bear (Ursus arctos L. 1758) and Eurasian lynx (Lynx lynx 1758) in Turkey and recommendation for effective conservation programs, Yüksek Lisans Tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara, Türkiye. 109s.
8. Capitani, C., Chynoweth, M., Kusak, J., Çoban, E. and Şekercioğlu, Ç., 2015. Wolf diet in an agricultural landscape of nort-eastern Turkey. Mammalia 80 (3):1-6

9. Ertürk, A., 2010. GIS based Canis lupus L. 1758 (Carnivora:Canidae) (gray wolf) habitat suitability analysis and modelling species distribution in Bartin province, Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara, Türkiye, 92s.
10. Ertürk, A., 2017. Research on the spatial ecology and population structure of Anatolian Canis lupus L. 1758 (gray wolf), Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi. Ankara, Türkiye. 248s. Jedrzejewski, W., Niedzilkowska, M., Nowak, S., Jedrzejewska, B., 2004. Habitat variables associated with wolf (Canis lupus) distribution and abundance in northern Poland. Diversity and Distributions 10: 225-233.
11. Keten, A., 2016. Düzce İlinde Yırtıcı Memeli Türlerin Zamansal ve Mekânsal Dağılımı. Kastamonu Üniv., Orman Fakültesi Dergisi. 16(2):566-574.
12. Kuzyk G.W., Kneteman, J. and Schemiegelow, F.K.A., 2004. Winter habitat use by Wolves, Canis lupus, in relation to forest harvesting in west-central Alberta. Canadian Field-Naturalist 118(3): 368-375.
13. Manly, B.F.L., McDonald, L.L., Thomas, D.L., McDonald, T.L., Erickson, WP., 2002. Resource Selection by Animals: Statistical Design and Analysis for Field Studies 2nd edn. Dordrecht – The Netherlands: Kluwer Academic.
14. Massolo, A., Meriggi, A., 1998. Factors affecting habitat occupancy by wolves in northen Apennines (northern Italy): a model of habitat suitability. Ecography 21:97-107.
15. McLoughlin, P.D., Walton, L.R., Cluff, H.D., Paquet, P.C. and Ramsay, M.A., 2004. Hierarchical habitat selection by tundra wolves. Journal of Mammalogy 85(3):576-580.
16. Mech, L.D. and L. Boitani., 2003. Wolves: Behavior, ecology and conservation. University of Chicago, Chicago.
17. Mech, L.D., 1996. A new era for carnivore conservation. Wildlife Society Bulletin 24(3):397-401.
18. Merrill, S.B., Mech, D., 2000. Details of Extensive Movements by Minnesota Wolves (Canis lupus). The American Midland Naturalist. 144(2):428-433.
19. Milakoviç, B., Parker, K.L., Gustine, D.D., Lay, R.J., Walker, A.B.D. and Gillingham, M.P., 2011. Habitat selection by a focal predator (Canis lupus) in a multiprey ecosystem of the northern Rockies. Journal of Mammalogy 92(3):568–582.
20. Mladenoff, D.J., Sickley, A.T., Haight, R.G., Wydeven P.A., 1995. A Regional Landscape Analysis and Prediction of Favorable Gray Wolf Habitat in the Northern Greet Lekes Region. Conservation Biology. 9(2):279-294.
21. Oğurlu, İ., 2001. Yaban Hayatı Ekolojisi, Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Yayınları, Orman Fakültesi Yayını, Türkiye.
22. Tuğ, S., 2005. Conflicts between humans and wolf: A study in Bozdağ, Konya province, Turkey, Yüksek Lisans Tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi. Ankara, Türkiye. 58s.
23. Wagner, C., Holzapfel, M., Reinhardt, I., Ansorge, Hermann., 2012. Wolf (Canis lupus) feeding habits during the first eight years of its occurrence in Germany, Mammalian Biology 77: 196-203.
24. Zlatonova, D., Popova, E., 2013. Habitat variables associated with wolf (Canis lupus) distribution and abundance in Bulgaria. Bulgaria Journal of Agricultural Science 19(2), 262-266.