-

Öz

Tourism, recognized as one of the most important service sectors that enable countries to earn gains in economic, social and cultural fields. In this study, the place and the importance of Turkey’s tourism sector in Turkish economy with a great tourism potential are evaluated. Tourism industry continues to be one of Turkey's most important sources of growth. Therefore the developed and developing countries with a tourism potential, aim to raise the level of country’s welfare by accelerating the economic development, as well as by extending revenue to the base, by especially emphasising on international tourism activities. In this study,for the period of 1963-2010, shortand long-term relationships between economic growth and tourism, have been analyzed by the method of cointegration and causality. Despite there is not any relationship between two variables for the short term; the findings indicate that tourism is an important cause of economic growth for the long term. Obtained statistics support the hypothesis that there is a bidirectional (reversible) causality between the two variables. All these findings emphasize that the tourism industry is one of the most important sources of growth in Turkey.

Anahtar Kelimeler

• Tourism, Economic Growth, Causality, Cointegration Approach

TÜRKİYE’DE TURİZM GELİRLERİ- EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: NEDENSELLİK ANALİZİ (1963-2010)

Öz

Turizm bir ülkenin ekonomik, sosyal ve kültürel alanlarda kazanım elde etmesini sağlayan en önemli hizmet sektörlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmada, geniş bir turizm potansiyeline sahip olan Türkiye’nin turizm sektörünün ülke ekonomisindeki yeri ve önemi değerlendirilmiştir. Turizm endüstrisi Türkiye’nin önemli büyüme kaynaklarından biri olma özelliğini korumaktadır. Bu nedenle turizm potansiyeli bulunan gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler özellikle uluslararası turizm faaliyetlerine ağırlık vererek, hem ekonomik gelişmelerini hızlandırmak hem de geliri tabana yaymak suretiyle ülkedeki refah düzeyini yükseltmeyi amaçlamaktadırlar. Bu çalışmada 1963-2010 dönemine ilişkin Türkiye’de turizm ve ekonomik büyüme arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkiler eşbütünleşme ve nedensellik yöntemi ile analiz edilmiştir. Kısa dönemde iki değişken arasında bir ilişki bulunmazken, uzun dönemde turizm ekonomik büyümenin önemli bir nedenidir sonucuna ulaşılmaktadır. Elde edilen istatistikler iki değişken arasında çift yönlü (tersinir) bir nedenselliğin olduğu hipotezini doğrulamaktadır. Tüm bu bulgular turizm endüstrisinin Türkiye’nin önemli büyüme kaynaklarından biri olduğunu vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Turizm, Ekonomik Büyüme, Nedensellik, Eşbütünleşme Yaklaşımı

Kaynakça

1. Bahar, O. (2006), Turizm Sektörünün Türkiye’nin Ekonomik Büyümesi Üzerindeki Etkisi: VAR Analizi Yaklaşımı, C.B.Ü. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 13 (2): 137-150.
2. Bahar, O. ve M. Kozak (2005), Uluslararası Turizm ve Rekabet Edebilirlik, Detay Yayıncılık, Ankara.
3. Balaguer, J. ve M. Cantavella-Jorda (2002), Tourism as a Long-run Economic Growth Factor: The Spanish Case, Applied Economics, 34(7):877-884.
4. Banerjee, A. J. D. ve R. Mestre (1998), Error-correction Mechanism Tests for Cointegration in a Single-equation Framework, Journal of Time Series Analysis, 19 (3): 267-2
5. Belk, R. W ve J.A. Costa (1995), International Tourism: An Assessment and Overview, Journal of Macromarketing, 15 (2): 33-49.
6. Bozkurt, H. (2007), Zaman Serileri Analizi. Ekin Kitabevi, Bursa.
7. Charemza, W.W. ve D. F. Deadman (1992), New Directions in Econometric Practice General to Spesific Modelling, Cointegration and Vector Autoregressions, 1st ed., Edward Elgar Publishing, London.
8. Cho, V. (2003), A Comparison of Three Different Approaches to Tourist Arrival Forecasting, Tourism Management, 24, 323-330.

9. Clancy, M. J. (1999), Tourism and Development: Evidence from Mexico, Annals of Tourism Research, 26(1): 1-20.
10. Copeland, B. R. (1991), Tourism, Welfare and De-industrialization in a Small Open Economy, Economica, 58, November, 515-529.
11. Dıamond, J. (1977), Tourism’s Role in Economic Development: the Case Reexamined, Economic Development and Cultural Change, 25 (3): 539-553.
12. Dickey, D. ve W. A. Fuller (1981), Likelihood Ratio Statistics For Autoregressive Time Series With A Unit Root, Econometrica, 49 (4): 1057-1072.
13. Gökovalı, Ü. ve Bahar, O. (2006), Contribution of Tourism to Economic Growth in Mediterrranean Countries: A Panel Data Approach, Anatolia An International Journal of Tourism And Hospitality Research, 17 (2): 155–168.
14. Göymen, K. (2000), Tourism and Governance in Turkey, Annals of Tourism Research, 27 (4), 1025-1048.