Kripto Paraya Yönelik Mali Öneriler: Bilgi Edinme Yoluyla Vergi Denetimi ve Değer Artışı Kazancı Üzerinden Vergilendirme

Öner Gümüş; Ersin Nail Sağdıç

doi:10.17494/ogusbd.1041299

TR

Kripto Paraya Yönelik Mali Öneriler: Bilgi Edinme Yoluyla Vergi Denetimi ve Değer Artışı Kazancı Üzerinden Vergilendirme

Öz

Kriptografinin kullanılması suretiyle bağlanan ve güvenilir olduğu kabul edilen kayıt sistemi blok zincir olarak adlandırılır. Blok zincir kullanımıyla ilk kripto para olan Bitcoin, Satoshi Nakamoto tarafından geliştirilmiştir. Birçok avantajı ve dezavantajı bulunan kripto para Türkiye’de de popüler hale gelmiştir. Bunun göstergesi de kripto para kullanımında Türkiye’nin dünyada dördüncü, Avrupa’da birinci olmasıdır. Ancak söz konusu popülarite hem bazı dolandırıcılık olaylarına hem de seçmen tercihlerinin çarpıtılmasına yol açmaktadır. Bu durumu vergi denetimi ve vergilendirme ile önlemek mümkündür. Bu kapsamda çalışmada ulaşılan sonuçlar kripto paranın dijital paraya çevrilmesi ve böylelikle Merkez Bankasınca tanınması, bilgi edinme yoluyla vergi denetimi yapılması ve değer artışı kazancı üzerinden vergilendirme yapılmasıdır.

Anahtar Kelimeler

Blok Zincir, Kripto Para, Vergi Denetimi, Değer Artış Kazancı

Kaynakça

Akdoğan, A. (2006). Vergi Hukuku ve Türk Vergi Sistemi. Ankara: Gazi Kitabevi.
Arslan, M. (2012). Vergi Hukuku. Bursa: MKM Yayıncılık.
Avunduk, H. ve Aşan, H. (2018). Blok Zinciri (Blokchain) Teknolojisi ve İşletme Uygulamaları: Genel Bir Değerlendirme. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 33 (1), 369-384.
Basın açıklaması. (2013, 25 Kasım). Erişim adresi https://www.bddk.org.tr/Duyuru/EkGetir/510?ekId=530
Bilici, N. (2011). Vergi Hukuku. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Bitcoin'le ödeme alan ülkeler. (2020, 3 Temmuz). Erişim adresi https://www.icrypex.com/tr/blog/bitcoin-le-odeme-alan-ulkeler
Blokzincir teknolojileri. (2017). Erişim adresi https://blokzincir.bilgem.tubitak.gov.tr/blok-zincir.html
Cryptocurrency. (2017, 21 Haziran). Erişim adresi https://www.mahfiegilmez.com/2017/06/cryptocurrency.html
Dijital para ile vergi ödenebilir mi?. (2021, 3 Şubat). Erişim adresi https://www.dunya.com/ekonomi/dijital-para-ile-vergi-odenebilir-mi-haberi-487553
En çok kripto para kullanılan ülkeler belli oldu: Türkiye Avrupa’da birinci dünyada dördüncü. (2021, 20 Şubat). Erişim adresi https://www.ntv.com.tr/ekonomi/en-cok-kripto-para-kullanilan-ulkeler-belli-oldu-turkiye-avrupada-birinci-dunyadadorduncu,2yYbosOdhE2LAGgwgcK5CA

Eski bir gizli istihbarat ajanının kripto para itirafları. (2021, 9 Ocak). Erişim adresi https://koinbulteni.com/eski-bir-gizli-istihbarat-ajaninin-kripto-para-itiraflari-90721.html
Fırat, S. ve Daşdemir, E. (2021). Kripto Paralarda Miktar Teorisi Uygulaması: Bitcoin Örneği ve Covid-19 Salgının Etkisi. İstanbul İktisat Dergisi, 71 (1), 81-102.
How many cryptocurrency exchanges are there?. (2021, 27 Temmuz). Erişim adresi https://www.cryptimi.com/guides/how-many-cryptocurrency-exchanges-are-there
İstihbarat operasyonlarında kripto para dönemi. (2021, 5 Şubat). Erişim adresi https://www.trthaber.com/haber/gundem/istihbarat-operasyonlarinda-kripto-para-donemi-553935.html
Kızılot, Ş. ve Taş, M. (2013). Vergi Hukuku ve Türk Vergi Sistemi. Ankara: Gazi Kitabevi.
Kripto paralar, bitcoin ve blockchain. (2017, 11 Kasım). Erişim adresi https://www.mahfiegilmez.com/2017/11/kripto-paralar-bitcoin-ve-blockchain.html
Kripto paraların avantajları ve dezavantajları. (2018, 25 Şubat). Erişim adresi https://www.hurriyet.com.tr/ekonomi/kobi/kripto-paralarin-avantajlari-ve-dezavantajlari-40747869
Küresel kripto para borsaları. (t.y.). Erişim adresi https://coin-turk.com/dunya-borsalari
MASAK. (2021). Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıları İçin Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörizmin Finansmanının Önlenmesine Dair Yükümlülüklere İlişkin Temel Esaslar.
https://ms.hmb.gov.tr/uploads/sites/12/2021/05/Kripto-Varlik-Hizmet-Saglayicilar-Rehberi.pdf (Erişim Tarihi: 10.08.2021).
Öncel, M., Çağan, N. ve Kumrulu, A. (1985). Cilt 1: Vergi Hukuku. 2. Basım. Ankara: Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları: 548.
Özkul, F. U. ve Baş, E. (2020). Dijital Çağın Teknolojisi Blokzincir ve Kripto Paralar: Ulusal Mevzuat ve Uluslararası Standartlar Çerçevesinde Mali Yönden Değerlendirme. Muhasebe ve Denetime Bakış, 20 (60), 57-74.
Pehlivan, O. (2011). Vergi Hukuku. Trabzon: Murathan Yayınevi.
Saraçoğlu, F. (2018). Türk Vergi Sistemi. Ankara: Gazi Kitabevi.
Şenyüz, D., Yüce, M. ve Gerçek, A. (2012). Vergi Hukuku. Bursa: Ekin Basım Yayın Dağıtım.
Şenyüz, D., Yüce, M. ve Gerçek A. (2021). Türk Vergi Sistemi. Bursa: Ekin Basım Yayın Dağıtım.
Tanrıverdi, M., Uysal, M. ve Üstündağ, M. T. (2019). Blokzinciri Teknolojisi Nedir?: Alanyazın İncelemesi. Bilişim Teknolojisi Dergisi, 12 (3), 203-217.
Tekin, F. ve Çelikkaya, A. (2013). Vergi Denetimi. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Thodex'in kurucusu 2 milyar dolarlık vurgun soruşturması. (2021, 22 Nisan). Erişim adresi https://www.trthaber.com/haber/ekonomi/thodexin-kurucusu-2-milyar-dolarlik-vurgun-sorusturmasi-574973.html
Tüm kripto paralar. (t.y.). Erişim adresi https://tr.investing.com/crypto/currencies?__cf_chl_jschl_tk__=125acd9390f31fe8e303904699884064eb9faf1b-1619543934-0-AXRSNOSsziWF5k2dAFclbNanRM6cALvOBarEhLK1XpbSIhXFScxxqINVauKaIsQVqLNKO6Wue025sewb76ogh1iSqT8YXIvosfMVc4xkSjwzXKjbNPAQX-
WUuQRyJ8_N9nZppiRE7CuOkQxhOUwldfyoCchbAZCTObIgAJ574zaEnFAVvAV3Vns1XukE3a6Tf3qcDOrEupkeVDcDGUXXhHGy5mVqlZ_L4ve6m2YSWMl1LNmoEb8PCAdpmHBKpZrsOF8vX9UhVi6wXT_qb2b60C6VCtnTxdykZwJqv7oXijn5IDm0h0mLZSdWzSj8czArv16tYu0oHerGY_17zJsfzq51wJSGJctZHynA2b6xLArZUUPdtQDObHwsPOTOOvjqg-
pHrMmxgyEuIlAuZmY9HyeZLtbElGwenZ1QjEbAf7AjTogxv5rRzElN__vlvz78I_n-IRqMUZ8RkwDRORN0XhFp8lVSAQruZxh2EbKN8SDr
Türkiye Bilişim Vakfı. (2019). Blokzinciri Teknolojisi Terminoloji Çalışması. İstanbul: Rumi Matbaacılık.
Türkmen, N. (2021, 5 Nisan). Kripto Paraların Vergilendirilmesi. https://www.sozcu.com.tr/2021/yazarlar/nedim-turkmen/kripto-paralarin-vergilendirilmesi-6353978/ (Erişim Tarihi: 10.08.2021).
Ulusoy, A. (2021, 30 Nisan). Dünya Dijital Paraya Koşuyor. https://www.yenisafak.com/yazarlar/ahmet-ulusoy/dunya-dijital-paraya-kosuyor-2058338 (Erişim tarihi: 10.08.2021).
Üç Kuzey Koreli istihbarat yetkilisi ABD merkezli bankalardan 1,3 milyar dolar değerinde kripto para çaldı, ABD Adalet Bakanlığı soruşturma başlattı. (2021, 18 Şubat). Erişim adresi https://medyascope.tv/2021/02/18/uc-kuzey-koreli-istihbarat-yetkilisi-abd-merkezli-bankalardan-13-milyon-degerinde-kripto-para-caldi-abd-adalet-bakanligi-sorusturma-baslatti/
Üstün, Ü. S. (2013). Nasıl Bir Vergi Denetimi ve Vergi Yargısı. İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım.
Yıldırım, M. (2019). Blok Zincir Teknolojisi, Kripto Paralar ve Ülkelerin Kripto Paralara Yaklaşımları. Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 10 (20), 265-277.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Öner Gümüş ^*
0000-0002-3231-3293
Türkiye

Ersin Nail Sağdıç
0000-0002-4022-8515
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

17 Ekim 2021

Kabul Tarihi

20 Aralık 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 22 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.17494/ogusbd.1041299

IZ

https://izlik.org/JA43ZJ69PZ

APA

Gümüş, Ö., & Sağdıç, E. N. (2021). Kripto Paraya Yönelik Mali Öneriler: Bilgi Edinme Yoluyla Vergi Denetimi ve Değer Artışı Kazancı Üzerinden Vergilendirme. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(2), 531-538. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1041299

AMA

1.Gümüş Ö, Sağdıç EN. Kripto Paraya Yönelik Mali Öneriler: Bilgi Edinme Yoluyla Vergi Denetimi ve Değer Artışı Kazancı Üzerinden Vergilendirme. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2021;22(2):531-538. doi:10.17494/ogusbd.1041299

Chicago

Gümüş, Öner, ve Ersin Nail Sağdıç. 2021. “Kripto Paraya Yönelik Mali Öneriler: Bilgi Edinme Yoluyla Vergi Denetimi ve Değer Artışı Kazancı Üzerinden Vergilendirme”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22 (2): 531-38. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1041299.

EndNote

Gümüş Ö, Sağdıç EN (01 Aralık 2021) Kripto Paraya Yönelik Mali Öneriler: Bilgi Edinme Yoluyla Vergi Denetimi ve Değer Artışı Kazancı Üzerinden Vergilendirme. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22 2 531–538.

IEEE

[1]Ö. Gümüş ve E. N. Sağdıç, “Kripto Paraya Yönelik Mali Öneriler: Bilgi Edinme Yoluyla Vergi Denetimi ve Değer Artışı Kazancı Üzerinden Vergilendirme”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 22, sy 2, ss. 531–538, Ara. 2021, doi: 10.17494/ogusbd.1041299.

ISNAD

Gümüş, Öner - Sağdıç, Ersin Nail. “Kripto Paraya Yönelik Mali Öneriler: Bilgi Edinme Yoluyla Vergi Denetimi ve Değer Artışı Kazancı Üzerinden Vergilendirme”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22/2 (01 Aralık 2021): 531-538. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1041299.

JAMA

1.Gümüş Ö, Sağdıç EN. Kripto Paraya Yönelik Mali Öneriler: Bilgi Edinme Yoluyla Vergi Denetimi ve Değer Artışı Kazancı Üzerinden Vergilendirme. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2021;22:531–538.

MLA

Gümüş, Öner, ve Ersin Nail Sağdıç. “Kripto Paraya Yönelik Mali Öneriler: Bilgi Edinme Yoluyla Vergi Denetimi ve Değer Artışı Kazancı Üzerinden Vergilendirme”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 22, sy 2, Aralık 2021, ss. 531-8, doi:10.17494/ogusbd.1041299.

Vancouver

1.Öner Gümüş, Ersin Nail Sağdıç. Kripto Paraya Yönelik Mali Öneriler: Bilgi Edinme Yoluyla Vergi Denetimi ve Değer Artışı Kazancı Üzerinden Vergilendirme. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Aralık 2021;22(2):531-8. doi:10.17494/ogusbd.1041299

Kripto Paraya Yönelik Mali Öneriler: Bilgi Edinme Yoluyla Vergi Denetimi ve Değer Artışı Kazancı Üzerinden Vergilendirme

Öz

Kripto Paraya Yönelik Mali Öneriler: Bilgi Edinme Yoluyla Vergi Denetimi ve Değer Artışı Kazancı Üzerinden Vergilendirme

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

KRİPTO PARALARIN MUHASEBELEŞTİRİLMESİNE İLİŞKİN YAKLAŞIMLAR, TARTIŞMALAR VE ÖNERİLER

KRİPTO PARA BİRİMLERİNİN VERGİLENDİRME POLİTİKALARI VE SEÇİLİ ÜLKELER AÇISINDAN ANALİZİ

GİZLENMİŞ BİR FİNANSAL VARLIK OLARAK KRİPTO PARALAR: İSLAM HUKUKU VE VERGİ HUKUKU ÇERÇEVESİNDE BİR DEĞERLENDİRME