HİTİTLERDE YERALTI DÜNYASI

Hittites, who founded a state centered at Hattusha (now Boğazköy) in 1650 B.C. by the leadership of Hattusili I, managed to control most of the Ancient Near East in the following centuries. In addition to their political and military achievements, they created a synthesis of civilization. In doing that, they were especially influenced by the belief and culture of other people living on Anatolia in second millennium B.C. Among these people were primarily the Hurrians who were living in southeast of Anatolia and North Syria. They gave to Hittites a new idea of universe. According to information obtained from Hittite texts, the universe had a dual character consisting of sky and earth. The earth also comprised the underground. This research was related to the underground defined as “dirty” or “dark” in Hittite texts. Underground was also the land of the dead. But there were situations where it was necessary to make contact with underground in some conditions. These were the situations in which dirtiness needed to be sent to underground. In such situations, a pit was digged on the ground and communication with the underground was established.

M.Ö. 1650 yılında I.Hattušili’nin önderliğinde Hattuša (bugünkü Boğazköy) merkezli bir devlet kuran Hititler sonraki yüzyıllar boyunca Ön Asya’nın büyük bölümüne hâkim olmayı başarmışlardır. Siyasi ve askeri anlamdaki bu büyük başarılarının yanı sıra uygarlık alanında da bir sentez yaratmışlardır. Özellikle de M. Ö. 2. bin yıl Anadolu’sunda yaşayan diğer halkların inanç ve geleneklerinden etkilenmiş ve faydalanmışlardı. Bu halkların başında Güneydoğu Anadolu ve Kuzey Suriye bölgesinde varlığını sürdürmüş olan eski halklardan Hurriler yer alıyordu. Hurriler Hititlere yeni bir evren anlayışı bağışlamışlardır. Hitit metinlerinden edindiğimiz bilgiye göre evren gökyüzü ve yeryüzü olarak ikili kapsamaktadır. Ele aldığımız konu yeraltı dünyasıdır ve metinlerde genellikle “kirli” veya “karanlık/kara” kavramıyla tanımlanmaktadır. Yeraltı dünyası aynı zamanda ölümün ve ölülerin diyarıdır. Fakat onunla bağlantı kurmanın zorunlu olduğu durumlar da söz konusudur. Bunlar yeraltına gönderilmesi gerektiği düşünülen “kirlilik” durumlarıdır. Böyle durumlarda yere bir çukur kazılır ve yeraltıyla ilişkiye geçilir.