GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE DIŞA AÇILMA SÜRECİNDE KALKINMA VE SEKTÖREL DÜALİZM İLİŞKİSİ

In this paper, the impact of economic development on sector dualism in developing countries during their transition to open economy is examined based on labor productivity differences between agricultural and nonagricultural sectors. To this end, the data of 43 developing countries which belong to 2000s are analyzed via cross-section analysis. Based on the evidence, the structural change which they experience in their outward-oriented developing processes leads to a convergence between the labor productivities of agricultural and non-agricultural sectors. The convergence tendency in the labor productivities of agricultural and nonagricultural sectors demonstrates the growing importance of the agricultural sector for the developing countries together with the transition to open economy. The findings of the paper are also important as regards the development policy priorities of developing countries. Determination of the tendency of sector dualism will lead developing countries in designating their policies for the allocation priorities of the scarce factors between sectors. Yet, ascertaining the tendencies of agricultural and non-agricultural sector labor productivities is expected to assist in the formation of foreign trade policies of developing countries.  

Bu çalışmada, gelişmekte olan ülkelerde dışa açılma sürecinde, tarım ve tarım dışı sektör arasındaki işgücü verimlilik farkından hareketle, ekonomik kalkınmanın sektörel düalizm üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla, gelişmekte olan 43 ülkenin 2000’li yıllara ait verileri yatay kesit analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, bu ülkelerin dışa açık kalkınma sürecinde yaşamakta oldukları yapısal değişim, tarım ve tarım dışı sektördeki işgücü verimlilikleri arasında yakınsamaya neden olmaktadır. Tarım ve tarım dışı sektör arasında işgücü verimliliği açısından saptanan yakınsama eğilimi, gelişmekte olan ülkelerde dışa açılma ile birlikte tarım sektörünün öneminin arttığını göstermiştir. Çalışmanın bulguları, gelişmekte olan ülkelerin kalkınma politikası öncelikleri açısından da önem taşımaktadır. Sektörel düalizmin gelişme eğiliminin saptanması, gelişmekte olan ülkelerin kıt kaynakların sektörler arasındaki tahsis önceliklerini belirleyen politikaları için yol gösterici olacaktır. Tarım ve tarım dışı sektör işgücü verimliliklerine ait eğilimlerin saptanmasının gelişmekte olan ülkelerin dış ticaret politikası tercihlerinin oluşturulmasına da yardımcı olması beklenmektedir