Vatandaşlığın Niteliksel Dönüşümü ve Vatandaşlık Eğitimi Üzerine Bir Betimleme Çalışması
Öz
Küreselleşme süreciyle birlikte ulus devlete olan aidiyet duygusunun zayıflamasıyla, vatandaşlığın ‘ulusal’ boyutu tartışılır hâle gelmiş olup kapsamı ulusal kimliğin ve aidiyetliğin ötesinde rol, kimlik, hak talebi gibi farklı kavramlar ışığında dönüştürülmeye başlanmıştır. Bu dönüşüm, doğal bir evrim sürecine işaret etmekten ziyade ‘jeopolitiğin konusu olarak vatandaşlık’ şeklinde nitelenebilecek politik bir sürece tekabül etmektedir. Bu çalışma, vatandaşlığın salt resmi, şekli ve hukuki statüden ibaret olmadığını ortaya koyarken vatandaşlık kavramında epistemik ve normatif konumda bulunan ‘vatan’ ifadesinin terk edilmesi hususunda muhalif bir bakış açısı sunmaktadır. Vatandaşlığın ulusal aidiyetliğe yapışık bir kavram şeklinde ele alındığı bu makalede, ilk etapta vatandaşlığı oluşturan değerler/unsurlar mercek altına alınmakta; ardından, vatandaşlık eğitimi perspektifi içinde herkes için hedef olması gereken öğeler ele alınmaktadır
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Brubaker, R. (2009). Fransa’da ve Almanya’da Vatandaşlık ve Ulus Ruhu. Ankara: Dost Kitapevi.
- Caymaz, B. (2008). Türkiye’de Vatandaşlık Resmî İdeoloji ve Yansımaları. 2. Baskı, İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
- Çiçekli, B. (2007). Yabancılar ve yabancı olmayanlar: Almanya’da ve Türkiye’de hukuki statü. Göç ve Entegrasyon: Almanya ve Türkiye’de Azınlık-Çoğunluk İlişkileri (s. 189-210). Ankara: Konrad Adenauer Stiftung Vakfı Yayınları.
- Dauenhauer, B.P. (2001). Kırılgan Bir Dünyada Yurttaşlık (Çev: A. Özdil & F. Kaynak). Adana: Çuku- rova Üniversitesi Basımevi.
- Delanty, G. (1997). Models of Citizenship: Defining European Identity and Citizenship. Citizenship Studies, Vol: 1, No: 3, 285-303.
- Durgun, Ş. (2010). Cumhuriyetçi ve Liberal Anlayış Çerçevesinde Türkiye’de Vatandaşlık Sorunsalı. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı: 1, 65-92.
- Falk, R. (2005). Yırtıcı Küreselleşme Bir Eleştiri. 4. Baskı, İstanbul: Küre Yayınları.
- Göğer, E. (1995). Çifte vatandaşlık. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 44, Sayı:1, 127- 181.
- Gök, F. (2003). Ders Kitaplarında İnsan Hakları: Tarama Sonuçları (Edt. B. Çotuksöken, A. Erzan, O. Silier). Vatandaşlık ve İnsan Hakları Eğitimi Ders Kitapları (s. 158-171). İstanbul: Tarih Vakfı Ya- yınları.
- Gülalp, H. (2007). Vatandaşlık ve Etnik Çatışma Ulus Devletin Sorgulanması (Hz. H. Gülalp). Milliye- te Karşı Vatandaşlık (s. 11-34), 2. Baskı, İstanbul: Metis Yayınları.