Türkçede Şahıs Eklerinin Kökenine Dair Bazı Düşünceler
Öz
Türkçe dilbilgisi ve müstakil çalışmalarda, şahıs eklerinin doğasına ilişkin bütün durum ve bakış açılarının analiz edildiği görülmektedir. Bununla birlikte Türkiye Türkolojisi’nde şahıs eklerinin oluşumuyla ilgili varsayımlar göz önüne alındığında konu ile ilgilenenleri ikiye ayırmak mümkündür: I. Üç tip şahıs eki olduğunu savunan araştırmacılar; II. Emir ve istek kiplerini ayırt ederek dört tip şahıs eki olduğunu savunan araştırmacılar. Bu çalışmada, emir ve istek kökenli olduğu belirtilen şahıs ekleri, konunun dışında bırakılarak iyelik ve zamir kökenli olduğu belirtilen şahıs eklerinin yalnızca şahıs zamirlerinden ekleştiği ifade edilecek, dolayısıyla Türkçede zamir ve iyelik kökenli şahıs eklerinden ziyade yalnızca zamir kökenli şahıs eklerinin var olduğu görüşü savunulacaktır.
Anahtar Kelimeler
İyelik kökenli şahıs ekleri, zamir kökenli şahıs ekleri, dilbilgiselleşme, köken bilgisi
Kaynakça
- Adalı, O. (2004). Türkiye Türkçesinde biçimbirimler. Ankara: Papatya Yayıncılık.
- Akaslan, T. (2011). -mAktA (VE -Iyor). Turkish Studies, 6(4), 331-352.
- Aslan, S. (2003). Türk-Moğol-Tunguz dillerinde 3. kişi bildiricileri ve zamir n’si problematiği. Kök Journal of Social and Strategical Researches, 5(2), 93-113.
- Banguoğlu, T. (2019). Türkçenin grameri. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
- Baskakov, N. A. (1952). Karakalpakskiy yazık II fonetika i morfologiya. Moskova: İzdatelstvo Akademii Nauk SSSR.
- Başdaş, C. (2014). Türkçede üçüncü şahıs iyelik eki ve zamir n’si. The Journal of Academic Social Science Studies, 30(1), 147-161.
- Bazin, L. (1979). Türk dilinin müşterek tarafları ve temâyülleri (E. Gemalmaz Çev.), Tarihi Türk Şiveleri içinde (s. 15-28). Ankara: TKAE Yay.
- Bilgegil, K. (2014). Türkçe Dilbilgisi. Erzurum: Salkımsöğüt Yayınları.
- Boz, E. (2015). Türkiye Türkçesi biçimsel ve anlamsal işlevli biçimbilgisi. Ankara: Gazi Kitabevi.
- Bozkurt, F. (2004). Türkiye Türkçesi. İstanbul: Kapı Yayınları.