Araştırma Makalesi

Ebeveynlik Tutumları ile Kişiler Arası Duygu Düzenleme Arasındaki İlişki: Sosyal Öz-Yeterliğin Aracılık Rolü

Cilt: 26 Sayı: Özel Sayı 30 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Ebeveynlik Tutumları ile Kişiler Arası Duygu Düzenleme Arasındaki İlişki: Sosyal Öz-Yeterliğin Aracılık Rolü

Öz

Bu araştırmada ebeveynlik tutumları, kişiler arası duygu düzenleme ve sosyal öz-yeterlik arasındaki ilişkilerin, ayrıca sosyal öz-yeterliğin aracılık rolünün incelenmesi amaçlamaktadır. Araştırma grubu 20-35 yaşları arasındaki 589 lisans ve yüksek lisans öğrencisinden oluşmuştur. Veri; kişisel bilgi formu, Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları Ölçeği – Çocuk Formu, Kişiler Arası Duygu Düzenleme Ölçeği ve Sosyal Yeterlik Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Aracılık etkisi incelenmesinde PROCESS eklentisi kullanılmıştır. Analizler olumlu ebeveynliğin kişiler arası duygu düzenlemeyi ve sosyal öz-yeterliği pozitif, olumsuz ebeveynliğin ise negatif yönde yordadığını göstermiştir. Sosyal öz-yeterlik ile kişiler arası duygu düzenleme arasında pozitif yönde bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Aracılık modellerinin anlamlı olduğu, sosyal öz-yeterliğin kısmi aracılık etkisi olduğu bulunmuştur. Araştırmanın sonuçları, çocukluk dönemindeki ebeveyn tutumlarına ilişkin algıların yetişkinlikteki duygu düzenleme ile doğrudan ya da dolaylı olarak ilişkili olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Ebeveynlik, Duygu Düzenleme, Sosyal Öz-Yeterlik, Yetişkinlik

Etik Beyan

Bu çalışma (10.07.2020 tarih ve 1-5 sayılı Beykoz Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulunun Etik Kurul Onay Belgesi ile) bilimsel araştırma ve yayın etiği kurallarına uygun olarak hazırlanmıştır.

Kaynakça

  1. Arrindell, W. A., Sanavio, E., Aguilar, G., Sica, C., Hatzichristou, C., Eisemann, M. … van der Ende, J. (1999). The development of a short form of the EMBU: Its appraisal with students in Greece, Guatemala, Hungary and Italy. Personality and Individual Differences, 27(4), 613–628. https://doi.org/10.1016/S0191-8869(98)00192-5
  2. Bakioğlu, F. ve Türküm, A. S. (2017). Psychometric properties of adaptation of the Social Efficacy and Outcome Expectations Scale to Turkish. European Journal of Educational Research, 6(2), 213–223. https://doi.org/10.12973/eu-jer.6.2.213
  3. Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84(2), 191–215. https://doi.org/10.1037/0033-295X.84.2.191
  4. Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
  5. Bandura, A. (2012). On the functional properties of perceived self-efficacy revisited. Journal of Management, 38(1), 9–44. https://doi.org/10.1177/0149206311410606
  6. Barber, B. K., Stolz, H. E. ve Olsen, J. A. (2005). Parental support, psychological control, and behavioral control: Assessing relevance across time, culture, and method. Monographs of the Society for Research in Child Development, 70(4), 1–137. https://doi.org/10.1111/j.1540-5834.2005.00365.x
  7. Baumrind, D. (1971). Current patterns of parental authority. Developmental Psychology, 4(1, Pt. 2), 1–103. https://doi.org/10.1037/h0030372
  8. Bi, X., Cui, H., Pan, B., Liu, Z., Chen, W. ve Ma, Y. (2024). The influence of positive parenting styles on adolescents’ materialism: Moderated mediating effect. Current Psychology, 43, 19747–19756. https://doi.org/10.1007/s12144-024-05821-z
  9. Bilgin, M. (2011). Relations among proposed predictors and outcomes of social self-efficacy in Turkish late adolescents. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(40), 1–18.
  10. Boon, H. J. (2007). Low- and high-achieving Australian secondary school students: Their parenting, motivations and academic achievement. Australian Psychologist, 42(3), 212–225. https://doi.org/10.1080/00050060701405584

Kaynak Göster

APA
Akman Özdemir, P. (2025). Ebeveynlik Tutumları ile Kişiler Arası Duygu Düzenleme Arasındaki İlişki: Sosyal Öz-Yeterliğin Aracılık Rolü. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(Özel Sayı), 1460-1480. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1684688
AMA
1.Akman Özdemir P. Ebeveynlik Tutumları ile Kişiler Arası Duygu Düzenleme Arasındaki İlişki: Sosyal Öz-Yeterliğin Aracılık Rolü. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;26(Özel Sayı):1460-1480. doi:10.17494/ogusbd.1684688
Chicago
Akman Özdemir, Petek. 2025. “Ebeveynlik Tutumları ile Kişiler Arası Duygu Düzenleme Arasındaki İlişki: Sosyal Öz-Yeterliğin Aracılık Rolü”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26 (Özel Sayı): 1460-80. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1684688.
EndNote
Akman Özdemir P (01 Aralık 2025) Ebeveynlik Tutumları ile Kişiler Arası Duygu Düzenleme Arasındaki İlişki: Sosyal Öz-Yeterliğin Aracılık Rolü. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26 Özel Sayı 1460–1480.
IEEE
[1]P. Akman Özdemir, “Ebeveynlik Tutumları ile Kişiler Arası Duygu Düzenleme Arasındaki İlişki: Sosyal Öz-Yeterliğin Aracılık Rolü”, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 26, sy Özel Sayı, ss. 1460–1480, Ara. 2025, doi: 10.17494/ogusbd.1684688.
ISNAD
Akman Özdemir, Petek. “Ebeveynlik Tutumları ile Kişiler Arası Duygu Düzenleme Arasındaki İlişki: Sosyal Öz-Yeterliğin Aracılık Rolü”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 26/Özel Sayı (01 Aralık 2025): 1460-1480. https://doi.org/10.17494/ogusbd.1684688.
JAMA
1.Akman Özdemir P. Ebeveynlik Tutumları ile Kişiler Arası Duygu Düzenleme Arasındaki İlişki: Sosyal Öz-Yeterliğin Aracılık Rolü. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2025;26:1460–1480.
MLA
Akman Özdemir, Petek. “Ebeveynlik Tutumları ile Kişiler Arası Duygu Düzenleme Arasındaki İlişki: Sosyal Öz-Yeterliğin Aracılık Rolü”. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 26, sy Özel Sayı, Aralık 2025, ss. 1460-8, doi:10.17494/ogusbd.1684688.
Vancouver
1.Petek Akman Özdemir. Ebeveynlik Tutumları ile Kişiler Arası Duygu Düzenleme Arasındaki İlişki: Sosyal Öz-Yeterliğin Aracılık Rolü. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Aralık 2025;26(Özel Sayı):1460-8. doi:10.17494/ogusbd.1684688