The Effects of Self-Esteem and Organization-Based Self-Esteem on Organizational Commitment: A Study on White-Collar Employees in the Tourism Sector

Yıl 2026, Cilt: 27 Sayı: 1, 241 - 266, 17.03.2026

Tuba Yiyit , Enver Kerem Avcı

https://izlik.org/JA59GL43ZW

Öz

The aim of this study is to examine the relationship between self-esteem, organization-based self-esteem, and organizational commitment among white-collar employees working in the tourism sector. In this study, conducted within the scope of Eskişehir, a quantitative research method was adopted, and a total of 159 usable survey responses were collected during the data collection process. The findings revealed a positive and significant effect of self-esteem on organizational commitment, whereas no significant relationship was found between organization-based self-esteem and organizational commitment. The study highlights the potential of personal development initiatives to enhance organizational commitment and provides a contribution to the literature by focusing on white-collar employees in the tourism sector.

Anahtar Kelimeler

Organizational Behavior , Self-Esteem , Organizational Commitment , Organization-Based Self-Esteem , Tourism

Benlik Saygısı ve Örgüt Temelli Öz Saygının Örgütsel Bağlılık Üzerindeki Etkileri: Turizm Sektöründe Çalışan Beyaz Yakalılar Üzerine Bir Araştırma

https://izlik.org/JA59GL43ZW

Öz

Bu araştırmanın amacı, turizm sektöründe faaliyet gösteren otel işletmelerinde çalışan beyaz yakalıların benlik saygısı, örgüt temelli öz saygı ve örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Eskişehir kapsamında gerçekleştirilen çalışmada nicel yöntem benimsenmiş ve veri toplama sürecinde işlenebilir olan toplam 159 anket verisi elde edilmiştir. Elde edilen bulgular, benlik saygısının örgütsel bağlılık üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisi olduğunu göstermiştir. Örgüt temelli öz saygı ile örgütsel bağlılık arasında ise anlamlı bir ilişki saptanamamıştır. Çalışma, bireysel gelişim uygulamalarının örgütsel bağlılık üzerindeki olası etkilerini vurgulamakta ve turizm sektöründeki beyaz yakalı çalışanlar özelinde literatüre katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Örgütsel Davranış , Benlik Saygısı , Örgütsel Bağlılık , Örgüt Temelli Öz Saygı , Turizm

Kaynakça

• Ağaoğlu, O. K. (1992). İşgücünü verimli kullanma tekniklerinin turizm sektöründe uygulanması. Ankara: Milli Prodüktivite Merkezi Yayınları.
• Aiken, L. S. ve West, S. G. (1991). Multiple regression: testing and interpreting interactions. Kaliforniya: Sage.
• Akalın, Ç. (2006). Duygusal örgütsel bağlılık gelişiminde çalışanların algıladığı örgütsel destek ve ara bir değişken olarak örgüt temelli öz-saygı (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
• Akgemci, T., Abdul-Kareem, A., Kızıloğlu, E. (2020). Örgüt ikliminin örgüt temelli özsaygı ve öznel iyi oluş üzerindeki etkisi: KOBİ’ler üzerinde bir araştırma. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(1), 65-78.
• Akyüz, M. (2018). Duygusal emek örgüt temelli öz-saygı ve yaşam tatminini etkiler mi?. İşletme Araştırmaları Dergisi, 10(4), 170-186.
• Alada, V. (2020). Sosyal Mübadele Teorisi Perspektifinden Faiz: Bir Değerlendirme. İmgelem, 4(7), 423-437.
• Alavi, H. R. ve Askaripur, M. R. (2003). The relationship between self-esteem and job satisfaction of personnel in government organizations. Public Personnel Management, 32(4), 591-600. doi:10.1177/009102600303200409
• Allen, N. J., ve Meyer, J. P. (1990). The measurement and antecedents of affective, continuance and normative commitment to the organization. Journal of Occupational Psychology, 63(1), 1-18. doi:10.1111/j.2044-8325.1990.tb00506.x
• Aydın, E. (2017). Kültür Bağlamında Sosyal Mübadele: Kuramsal Bir Çalışma. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 547-562. https://doi.org/10.18092/ulikidince.323697
• Aydin, A., Sarier, Y., ve Uysal, S. (2011). The effect of gender on organizational commitment of teachers: a meta-analytic analysis. Educational Sciences: Theory and Practice, 11(2), 628-632.
• Aymaz, H. (2023). Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin mesleki benlik saygıları ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi). İstanbul Gelişim Üniversitesi, İstanbul.
• Azila-Gbettor, E. M., Atatsi, E. A., Mensah, C., ve Abiemo, M. K. (2020). Self-esteem, organizational citizenship behavior and commitment among university students. Journal of Applied Research in Higher Education, 12(5), 975-991. doi:10.1108/JARHE-04-2019-0095
• Baymur, F. B. (1978). Genel Psikoloji (4. Baskı). İstanbul: İnkılâp ve Aka Yayınları.
• Becker, H. S. (1960). Notes on the concept of commitment. American Journal of Sociology, 66(1), 32-40. doi:10.1086/222820
• Bergman, M. E. (2006). The relationship between affective and normative commitment: review and research agenda. Journal of Organizational Behavior, 27(5), 645-663. doi:10.1002/job.372
• Blascovich, J. ve Tomaka, J. (1991). Measures of self-esteem. J. P. Robinson, P. R. Shaver, L. S. Wrightman (Ed.), Measures of personality and social psychological attitudes (s. 115-160). Amerika Birleşik Devletleri: Academic Press.
• Bowling, N. A., Eschleman, K. J., Wang, Q., Kirkendall, C., ve Alarcon, G. (2010). A meta‐analysis of the predictors and consequences of organization‐based self‐esteem. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 83(3), 601-626. doi:10.1348/096317909X454382
• Cooper, A., Berry, K., ve Boyer-Davis, S. (2025). The Relationship Between Organization Commitment and Job Embeddedness in Public Accounting Firms. Journal of Organizational Psychology, 25(2).
• Chan, S. C., Huang, X. U., Snape, E. D., ve Lam, C. K. (2013). The Janus face of paternalistic leaders: Authoritarianism, benevolence, subordinates' organization‐based self‐esteem, and performance. Journal of Organizational Behavior, 34(1), 108-128. doi:10.1002/job.1797
• Chughtai, A. A. ve Zafar, S. (2006). Antecedents and consequences of organizational commitment among Pakistani university teachers. Applied HRM Research, 11(1), 39-64.
• Cho, C. C., ve Kao, R. H. (2022). Developing sustainable workplace through leadership: Perspectives of transformational leadership and of organizational citizenship behavior. Frontiers in Psychology, 13, 924091. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.924091
• Cohen, A. (2007). Commitment before and after: An evaluation and reconceptualization of organizational commitment. Human Resource Management Review, 17(3), 336-354. doi:10.1016/j.hrmr.2007.05.001
• Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2. Baskı). Amerika Birleşik Devletleri: Routledge.
• Cohen, J., Cohen, P., West, S. G., ve Aiken, L. S. (2013). Applied multiple regression/correlation analysis for the behavioral sciences. Amerika Birleşik Devletleri: Routledge.
• Corser, W. D. (1998). The changing nature of organizational commitment in the acute care environment: Implications for nursing leadership. JONA: The Journal of Nursing Administration, 28(6), 32-36.
• Crocker, J. (2002). The costs of seeking self-esteem. Journal of Social Issues, 58(3), 597-615. doi:10.1111/1540-4560.00279
• Çiftçi, G. E. ve Çankaya, M. (2019). İşkoliklik ve benlik saygısı arasındaki ilişkide örgütsel desteğin aracılık rolü: sağlık sektöründe bir araştırma. Journal of Academic Inquiries, 14(1), 499-536
• Çuhadaroğlu, F. (1986). Adolesanlarda benlik saygısı (Yayımlanmamış Uzmanlık Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
• Demirel, Y. (2009). Örgütsel bağlılık ve üretkenlik karşıtı davranışlar arasındaki ilişkiye kavramsal yaklaşım. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(15), 115-132.
• Dick, G. ve Metcalfe, B. (2001). Managerial factors and organizational commitment: A comparative study of police officers and civilian staff. The International Journal of Public Sector Management, 14(2), 111-128. doi:10.1108/09513550110387336
• Dündar, Y. (2022). Mesleki damgalama, mesleki benlik saygısı ve kariyer bağlılığı ilişkisi: otelcilik sektöründe bir uygulama. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 10(4), 3173-3192. doi:10.21325/jotags.2022.1136
• Eliyana, A., Permana Emur, A., ve Sridadi, A. R. (2020). Building Nurses' Organizational Commitment by Providing Good Quality of Work Life. Systematic Reviews in Pharmacy, 11(4).
• Erceylan, N. (2010). Yöneticilerin liderlik davranışlarının çalışanların örgütsel bağlılıkları üzerindeki etkileri ve bir araştırma (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İnönü Üniversitesi, Malatya.
• Erden, N. S. (2011). Mediating effects of organization based self-esteem on the relationship between organizational justice and organizational commitment (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
• Ertürk, E. ve Bedük, A. (2015). Sosyal Mübadele Teorisi Bağlamında Güç Mesafesi ve Örgütsel Adalet Algılamalarının Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Üzerindeki Etkisi. İşletme Bilimi Dergisi, 3(1), 1-19. https://doi.org/10.22139/ibd.72405
• Friedrich, R. J. (1982). In defense of multiplicative terms in multiple regression equations. American Journal of Political Science, 26(4), 797-833.
• Gardner, D. G., Huang, G.-H., Niu, X., Pierce, J. L., ve Lee, C. (2015). Organization-based self-esteem, psychological contract fulfillment, and perceived employment opportunities: a test self-regulatory theory. Human Resource Management, 54(6), 933-953. doi:10.1002/hrm.21648
• Gardner, D. G. ve Pierce, J. L. (1998). Self-esteem and self-efficacy within the organizational context: An empirical examination. Group & Organization Management, 23(1), 48-70. doi:10.1177/1059601198231004
• González, T. F., ve Guillén, M. (2008). Organizational commitment: A proposal for a wider ethical conceptualization of ‘normative commitment’. Journal of Business Ethics, 78, 401-414. doi:10.1007/s10551-006-9333-9
• Güler, B. (2020). Sosyal Mübadele Teorisi Bağlamında Birey-Örgüt Uyumunun İşe Adanmışlık Üzerine Etkisine İlişkin Bir Araştırma. Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 20(40), 186-200. https://doi.org/10.30976/susead.715107
• Güney, S., Akalın, Ç. ve İlsev, A. (2007). Duygusal örgütsel bağlılık gelişiminde algılanan örgütsel destek ve örgüt temelli öz-saygı. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(2), 189-211.
• Haar, J. M., ve Brougham, D. (2016). Organizational-based self-esteem: A within country comparison of outcomes between Māori and New Zealand Europeans. Journal of Management & Organization, 22(5), 720-735. doi:10.1017/jmo.2015.59
• Hadi, N. ve Tentama, F. (2020). Affective commitment, continuance commitment and normative commitment in reflecting organizational commitment. American International Journal of Business Management, 3(8), 148-156.
• Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., ve Anderson, R. E. (2019). Multivariate Data Analysis (8. Baskı). İngiltere: Pearson Prentice.
• Harman, H. H. (1976). Modern Factor Analysis. Chicago: University of Chicago Press.
• Hatim, M. ve Jamil, S. I. (2023). Effect of self-esteem, gender, and type of institution on the organizational commitment of secondary school teachers. Towards Excellence, 15(3), 218-228.
• Huang, C. C., Wang, Y. M., Wu, T. W., ve Wang, P. A. (2013). An empirical analysis of the antecedents and performance consequences of using the moodle platform. International Journal of Information and Education Technology, 3(2), 217-221.
• Irefin, P. ve Mechanic, M. A. (2014). Effect of employee commitment on organizational performance in Coca Cola Nigeria Limited Maiduguri, Borno state. Journal of Humanities and Social Science, 19(3), 33-41.
• İbicioğlu, H. (2000). Örgütsel bağlılıkta paradigmatik uyumun yeri. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 15(1), 13-22.
• Jabbar, M. N., Mahmood, W., ve Qambar, G. (2020). Mediating role of organizational commitment and work environment on the relationship between transformational leadership and job satisfaction. Journal of Talent Development and Excellence, 12(2), 3974-3988.
• Johnston, R., Jones, K., ve Manley, D. (2018). Confounding and collinearity in regression analysis: a cautionary tale and an alternative procedure, illustrated by studies of British voting behavior. Quality & Quantity, 52(4), 1957-1976. doi:10.1007/s11135-017-0584-6
• Karasar, N. (2007). Bilimsel araştırma yöntemi: kavramlar, ilkeler, teknikler. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
• Katz, D. ve Kahn, R. L. (1977). Örgütlerin toplumsal psikolojisi. H. Can, Y. Bayar (Çev.). Ankara: Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü.
• Korman, A. K. (1970). Toward a hypothesis of work behavior. Journal of Applied Psychology, 54(1), 31-41. doi:10.1037/h0028656
• Mathieu, J. E. ve Zajac, D. M. (1990). A review and meta-analysis of the antecedents, correlates, and consequences of organizational commitment. Psychological Bulletin, 108(2), 171. doi:10.1037/0033-2909.108.2.171
• Matsuda, Y., Pierce, J. L., ve Ishikawa, R. (2011). Development and validation of the Japanese version of organization-based self-esteem scale. Journal of Occupational Health, 53(3), 188-196. doi:10.1539/joh.L10129
• Meyer, J. P. ve Allen, N. J. (1984). Testing the side-bet theory of organizational commitment: Some methodological considerations. Journal of Applied Psychology, 69(3), 372. doi:10.1037/0021-9010.69.3.372
• Meyer, J. P. ve Allen, N. J. (1991). A three-component conceptualization of organizational commitment. Human Resource Management Review, 1(1), 61-89. doi:10.1016/1053-4822(91)90011-Z
• Meyer, J. P. ve Allen, N. J. (1997). Commitment in the workplace: Theory, research, and application. Kaliforniya: Sage.
• Meyer, J. P. ve Herscovitch, L. (2001). Commitment in the workplace: toward a general model. Human Resource Management Review, 11(4), 299-326. doi:10.1016/S1053-4822(00)00053-X
• Minibas-Poussard, J., Le Roy, J., ve Erkmen, T. (2017). The moderating role of individual variables in the relationship between organizational justice and organizational commitment. Personnel Review, 46(8), 1635-1650. doi:10.1108/PR-12-2015-0311
• Mowday, R. T., Porter, L. W., ve Dubin, R. (1974). Unit performance, situational factors, and employee attitudes in spatially separated work units. Organizational Behavior and Human Performance, 12(2), 231-248. doi:10.1016/0030-5073(74)90048-8
• Mowday, R. T., Porter, L. W., ve Steers, R. M. (2013). Employee-organization linkages: The psychology of commitment, absenteeism, and turnover. New York: Academic Press.
• Nunnally, J. C. ve Bernstein, I. H. (1994). Psychometric Theory (3. Baskı). New York: McGraw-Hill.
• Olalı, H. ve Korzay, M. (1989). Otel işletmeciliği. İstanbul: Beta Basım.
• O'Reilly, C. A. ve Chatman, J. (1986). Organizational commitment and psychological attachment: The effects of compliance, identification, and internalization on prosocial behavior. Journal of Applied Psychology, 71(3), 492-499. doi:10.1037/0021-9010.71.3.492
• Örücü, E. ve Kışlalıoğlu, R. S. (2014). Örgütsel bağlılık üzerine bir alan çalışması. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 10(22), 45-65. doi:10.11122/ijmeb.2013.9.19.459
• Özdevecioğlu, M. (2003). Algılanan örgütsel destek ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişkilerin belirlenmesine yönelik bir araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(2), 113-130.
• Pekkan, N. Ü., Tumurbağa, M., ve Özdem, G. (2024). Örgüt temelli öz saygı ve duygusal bağlılığın örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisini belirlemeye yönelik bir araştırma. Journal of Management Archive, 1(1), 26-45. doi:10.70877/joma.12
• Pierce, J. L., Gardner, D. G., Cummings, L. L., ve Dunham, R. B. (1989). Organization-based self-esteem: construct definition, measurement, and validation. Academy of Management Journal, 32(3), 622-648. doi:10.5465/256437
• Pierce, J. L., Gardner, D. G., Dunham, R. B., ve Cummings, L. L. (1993). Moderation by organization-based self-esteem of role condition – employee response relationships. Academy of Management Journal, 36(2), 271-288. doi:10.5465/256523
• Podsakoff, P. M., MacKenzie, S. B., Lee, J. Y., ve Podsakoff, N. P. (2003). Common method biases in behavioral research: a critical review of the literature and recommended remedies. Journal of Applied Psychology, 88(5), 879.
• Porter, L. W., Steers, R. M., Mowday, R. T., ve Boulian, P. V. (1974). Organizational commitment, job satisfaction, and turnover among psychiatric technicians. Journal of Applied Psychology, 59(5), 603-609. doi:10.1037/h0037335
• Riketta, M. (2002). Attitudinal organizational commitment and job performance: a meta‐analysis. Journal of Organizational Behavior, 23(3), 257-266. doi:10.1002/job.141
• Rosenberg, M. (1965). Society and the adolescent self-image. Princeton University Press, 11, 16-22.
• Rosenberg, M. (2015). Society and the Adolescent Self-Image. Princeton University Press. doi:10.1515/9781400876136
• Seymen, O. A. (2008). Örgütsel bağlılığı etkileyen örgüt kültürü tipleri üzerine bir araştırma (1. Baskı). Ankara: Detay Yayıncılık.
• Sheldon, M. E. (1971). Investments and involvements as mechanisms producing commitment to the organization. Administrative Science Quarterly, 16(2), 143-150. doi:10.2307/2391824
• Steers, R. M. (1977). Antecedents and outcomes of organizational commitment. Administrative Science Quarterly, 22(1), 46-56. doi:10.2307/2391745
• Somers, M. J. (1995). Organizational commitment, turnover and absenteeism: An examination of direct and interaction effects. Journal of Organizational Behavior, 16(1), 49-58. doi:10.1002/job.4030160107
• Somers, M. J. (2009). The combined influence of affective, continuance and normative commitment on employee withdrawal. Journal of Vocational Behavior, 74(1), 75-81. doi:10.1016/j.jvb.2008.10.006
• Sönmez, R. V. (2022). Örgütsel bağlılık ile örgüt temelli öz saygı ilişkisinde iş tatmininin aracı rolü: Türkiye’de bir araştırma. Business & Management Studies: An International Journal, 10(3), 796-816. doi:10.15295/bmij.v10i3.2050
• Şentuna, M. (2015). Investigation of job satisfaction, organizational commitment and self-esteem of physical education teachers according to the gender. International Online Journal of Educational Sciences, 7(2), 93-101.
• Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2013). Using Multivariate Statistics (6. Baskı). Boston: Pearson.
• Tang, T. L.-P. ve Ibrahim, A. H. S. (1998). Antecedents of organizational citizenship behavior revisited: public personnel in the United States and in the Middle East. Public Personnel Management, 27(4), 529-550. doi:10.1177/009102609802700407
• Tavas, B. ve Öztürk, C. (2016). İç güvenlik hizmetlerinde çalışanların örgütsel bağlılık ile benlik saygısı arasındaki ilişki: Türk Polis Teşkilatı örneklemi. International Journal of Human Sciences, 13(1), 1532-1542.
• Tunç, T. ve Kutanis, R. (2013). Benlik Saygısının Çatışma Yönetim Stilleri Üzerindeki Etkisi: Bir Üniversite Hastanesi. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 16(1), 23-43.
• Türkmenoğlu, M. A. (2020). Dışlanma ve tükenmişlik sarmalında örgüt temelli öz saygı: Hizmet sektöründe bir araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 11(Ek sayı), 50–64.
• Twenge, J. M. ve Campbell, W. K. (2015). Asrın Vebası: Narsisizm İlleti. Ö. Yüksel (Çev.). İstanbul: Kaknüs Yayınları.
• Üzülmez, M. (2024). Kültürel değerlerin örgütsel bağlılığa etkisi: yiyecek içecek işletmeleri üzerine bir araştırma. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, 8(2), 265-276. doi:10.32958/gastoria.1511970
• Wasti, S. A. (2002). Affective and continuance commitment to the organization: Test of an integrated model in the Turkish context. International Journal of Intercultural Relations, 26(5), 525-550. doi:10.1016/S0147-1767(02)00032-9
• WeiBo, Z., Kaur, S., ve Jun, W. (2010). New development of organizational commitment: a critical review (1960-2009). African Journal of Business Management, 4(1), 12-20.
• Wiener, Y. (1982). Commitment in organizations: A normative view. Academy of Management Review, 7(3), 418-428. doi:10.5465/amr.1982.4285349
• Yahaya, R. ve Ebrahim, F. (2015). Leadership styles and organizational commitment: literature review. Journal of Management Development, 35(2), 190-216. doi:10.1108/JMD-01-2015-0004
• Yüner, B. (2018). Örgüt temelli öz saygı ile duygusal örgütsel bağlılığa ilişkin öğretmen görüşleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 19(4), 777-799. doi:10.21565/ozelegitimdergisi.396246
• Zeyrekli Yaş, S. ve Usta Kara, I. (2022). Benlik saygısı, mutluluk, temel psikolojik ihtiyaç doyumu ile siyasi parti örgütlerine bağlılık ve sadakat arasındaki ilişkinin incelenmesi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 71, 44-58. doi:10.51290/dpusbe.978247