A Family Magazine in the Early Republican Period: Family, Women, and Children in Muhit Aile Magazine (1928-1933)

Yıl 2025, Cilt: 26 Sayı: Özel Sayı, 2728 - 2758, 30.12.2025

Suat Özdağ , Nihal Esen

Öz

The family is the most important institution that sustains society. The survival of a state depends on the national consciousness and upbringing of the society it builds. The newly established Republic of Turkey aimed to raise generations with a national consciousness. To this end, it undertook numerous initiatives in social, cultural, political, and legal fields. While building the new generation, the Republic's leaders made maximum use of the press and publishing media. One of the media outlets that contributed to the formation of the new generation during the early republican period was Muhit Aile Magazine. Launched in 1928, the magazine continued until 1933 and throughout its life, published numerous articles on family, women, and children. This study will examine these articles published in Muhit Magazine and examine their contributions to the republic's administration and society.

Anahtar Kelimeler

Family , Woman , Child , Republic , Family Magazine.

Erken Cumhuriyet Döneminde Bir Aile Dergisi: Muhit Aile Mecmuasında Aile, Kadın ve Çocuk (1928-1933)

Öz

Aile, toplumu ayakta tutan en önemli kurumdur. Bir devletin bekası, inşa ettiği toplumun ulus bilincine ve yetiştirme tarzına bağlıdır. Yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti Devleti de ulus bilincine varmış nesiller yetiştirmeyi amaçlamıştır. Bu amaçla sosyal, kültürel, siyasi ve hukuksal alanda birçok çalışma yapmıştır. Cumhuriyet yöneticileri, yeni nesli inşa ederken basın ve yayın araçlarından da azami derecede faydalanmıştır. Erken cumhuriyet döneminde yeni neslin inşasına katkı sunan basın araçlarından biri de Muhit Aile Mecmuasıdır. 1928 yılında yayın hayatına başlayan dergi 1933 yılına kadar devam etmiş, yayın hayatı boyunca aile, kadın ve çocuk üzerine birçok yazı neşretmiştir. Bu çalışmada Muhit dergisinde yayınlanan bu yazılar incelenerek, cumhuriyet yönetimine ve topluma sunduğu katkılar ele alınacaktır.

Anahtar Kelimeler

Aile , Kadın , Çocuk , Cumhuriyet , Aile Mecmuası.

Etik Beyan

Bu çalışma için Etik Beyan gerekmemektedir.

Kaynakça

• Akın, Y. (2019). Gürbüz ve yavuz evlatlar, Erken Cumhuriyet’te beden terbiyesi ve spor (4. Baskı). İstanbul: İletişim Yayınları.
• Arı, K. (1992). Cumhuriyet Dönemi Nüfus Politikasını Belirleyen Temel Unsurlar. Ankara: ATAM Yayınları.
• Aşa, E. (1989). 1928’e Kadar Türk kadın mecmuaları. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, Türkiye.
• Bakacak, A. G. (2009). Cumhuriyet Dönemi Kadın İmgesi Üzerine Bir Değerlendirme. Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, (44), 627–638.
• Başboğa, S. (2017). Annelik Sanatı: Erken Cumhuriyet Dönemi Çocuk Dergilerinde Çocuğun Bedensel Kurgusu. İnsan & İnsan Dergisi, 4(12), 6–30.
• Cansız, D. (2024). Atatürk Döneminde Temel Çocuk Hakları (1923–1938). Vakanüvis – Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi, 9(2), 1054–1095.
• Çakır, G. (2020). Atatürk Dönemi’nde Türkiye’de Aile Hukuku ve Çocuk Hakları. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(1), 349–368.
• Çakır, G. (2022). Atatürk Dönemi'nde Çocuk, Kadın ve Aile Algısı. İstanbul: Libra Kitap.
• Dayı, S. E. (2010). Atatürk’e Göre Cumhuriyet Öncesi ve Sonrasında Türk Kadını. Atatürk Dergisi, 3(1), 115–133.
• Demirdirek, A. (2011). Osmanlı kadınlarının hayat hakkı arayışının bir hikâyesi. Ankara: Ayizi Yayıncılık.
• Duman, D. ve Doğdu, M. (2010). 1930–1950 dönemi çocuk dergilerinde yurttaşlık bilinci gelişimi kapsamında ulus-devlet algısının sağlanması: “Türk çocuğu – Cumhuriyet çocuğu”. Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, 9(20), 157–170.
• Duman, O. Ö. ve Payaslı, V. (2018). Cumhuriyet Döneminde Modernleşmenin Kadın Simgesi: Afet İnan (1925–1938). Yakın Dönem Türkiye Araştırmaları, 17(33), 65–122.
• Erbil, K. (2024). Endülüs’te Çocuk ve Eğitim. Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 11(1), 353–380.
• Gürkan, H. (2021, Güz). Cumhuriyet Gazetesinde Çocuk ve Çocukluk Meselesi (1928–1939). Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, (104), 173–220.
• İçli, T. (1998). Cumhuriyet Döneminde Kadının Sosyal Konumu. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 15 (Cumhuriyetimizin 75. Yılı Özel Sayısı), 93–104.
• Karabacak, M. (2009). Cumhuriyet’in İlk Beş Yılında Kadın Dergileri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Samsun, Türkiye.
• Karadoğan, U. (2025). Cumhuriyet’in İlk Yıllarından İtibaren Eğitimde Çocuk ve Aile Katılımının Tarihsel Gelişimi (1923–1946). Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (67), 433–449.
• Kasapoğlu, A. (2011). Aile Sosyolojisi. A. Kasapoğlu ve N. Karkıner (Ed.), Sosyolojik Yaklaşımlar Temelinde Aile Kuramları içinde (s. 2–26). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.
• Kılıç, S. M. ve Yılmaz, D. V. (2019). Cumhuriyet dönemi kadın dergileri (1923–1992). Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 10(17), 2139–2156.
• Mardin Davaz, A. (1998). Hanımlar Âlemi’nden Roza’ya. İstanbul: Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı Yayınları.
• Mutlu, N. (2009). Popüler Kadın Dergilerinde Kadın Temsili (Örnek Olay: Cosmo-Politan Dergisi). Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya, Türkiye.
• Özen, H. (1990). Tarihsel Süreç İçinde Türk Kadın Gazete ve Dergileri (1868–1990). İstanbul: Kendi Yayını.
• Özkiraz, A. ve Arslanel, M. (2011). İkinci Meşrutiyet Döneminde Kadın Olmak. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 3(1), 1–10.
• Sak, R., Şahin Sak, İ. T., Öneren Şendil, Ç. ve Nas, E. (2021). Bir araştırma yöntemi olarak doküman analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 227–250. http://doi.org/10.33400/kuje.843306
• Şahin, E. (2018). Geçmişten günümüze kadın süreli yayınlarına karşılaştırmalı bir yaklaşım. Türk ve İslam Dünyası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 5(16), 86–105.
• Taş, E. (2023, Ekim). Cumhuriyet dönemi Gürbüz Türk Çocuğu dergisinde vurgulanan çocuk hakları temalarının incelenmesi. BAUNSOBED, 26(49 Cumhuriyet’in 100. Yılı Özel Sayısı), 459–464.
• Tuğluoğlu, F. (2015). II. Meşrutiyet Döneminde Milliyetçi Bir Çocuk Dergisi: Talebe Defteri (1913–1919). Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, XV(30), 99–139.
• Üstel, F. (2024). Makbul Vatandaşın Peşinde. İstanbul: İletişim Yayınları.
• Yağcı, Ö. (2007). Atatürk’ün Eğitime İlişkin Görüşleri. N. Güngör (Ed.), Cumhuriyetin İlk Yıllarından Günümüze Dil Kültür Eğitim içinde (s. 148–162). Ankara: Gazi Üniversitesi Yayını No. 8.
• Yüksel, S. (2014). Türk Medeni Kanunu Bakımından Kadın-Erkek Eşitliği. Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, XVII(2), 175–200.
• Zafer, A. (2013). Cumhuriyet ile Birlikte Değişen Türk Aile Yapısı ve Kadının Durumu. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, (24), 121–134.
• Zekeriya, S. (1924). Nereye gidiyoruz? Cemiyetimizi tehdit eden müthiş tehlikelerden haberdar mıyız? İçin için ölen bir millet. Resimli Ay, 1(1).
• Zekeriya, S. (1927). İstikbal Davası. Gürbüz Türk Çocuğu Mecmuası, Çocuk Gününe Mahsus Fevkalade Nüsha (23 Nisan), 30–31.