A Revıew On Kazakh Chıldren's Magazınes: Balalar "''Älemı Jwrnalı" Example

Yıl 2026, Cilt: 27 Sayı: 1, 385 - 405, 17.03.2026

Mehmet Kahraman

https://doi.org/10.17494/ogusbd.1764985

https://izlik.org/JA99PU76GR

Öz

This study considers Kazakh proverbs about natural phenomena as a phenomenon and examines Kazakhs' perceptions of natural phenomena through these proverbs. The key here is to phenomenologically identify the areas of use of proverbs and their semantic and cultural value. The phenomenological approach allows for the combined use of different methods.

The phenomenological design is one of the preferred qualitative research methods for in-depth understanding of different perspectives on phenomena. This research focuses on the semantic values of expressions specific to nature, climate, and seasons in proverbs, the most comprehensive heritage of Kazakh oral culture. The conceptualization process focuses on (i) described natural phenomena, (ii) the perception of natural phenomena, (iii) the views and thoughts about nature in the proverbs, (iv) individuals' accumulation of knowledge regarding the universe-nature-climate-season cycles, and (v) sociocultural structures and sociocultural norms. The study was designed using a survey model, and the data were analyzed using document analysis, a qualitative research method.

Anahtar Kelimeler

Fhenomenological approach , Kazakh proverbs , natural events.

Doğa Olayları Konulu Kazak Atasözlerine Fenomenolojik Bir Yaklaşım

https://izlik.org/JA99PU76GR

Öz

Bu çalışma, doğa olayları konulu Kazak atasözlerini bir fenomen olarak ele almakta ve Kazakların doğa olayları hakkında algılarını atasözleri üzerinden incelemektedir. Burada esas olan fenomenolojik olarak atasözlerinin kullanım alanları ve anlamsal ve kültürel değerinin ortaya konulması önemlidir. Fenomenoloik yaklaşım farklı yöntemlerin birlikte kullanılmasına olanak tanımaktadır.
Araştırmada Fenomenoloji deseni, fenomenlerin farklı perspektiflerini derinlemesine anlamak için tercih edilen nitel araştırma yöntemlerinden biridir. Bu araştırma Kazak sözlü kültürünün en kapsamlı mirası olan atasözlerinin doğaya, tabiata, iklim ve mevsimlere özgü ifadelerin anlamsal değerlerine yönelmiş, kavramlaştırma sürecinde (i) betimlenmiş doğa olayları, (ii) doğa olaylarının algılanması, (iii) atasözlerinde geçen doğa ile ilgili görüş ve düşündeler, (iv) bireylerin evren-doğa- iklim- mevsim döngülerine ait birikimleri ve (v) sosyal-kültürel yapılar ve sosyokültürel normlara odaklanılmış ve çalışma tarama modelinde tasarlanmış, veriler nitel araştırma yöntemlerinden belge analizi yöntemiyle incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Fenomenolojik yaklaşım , Kazak atasözleri , doğa olayları , fenomen.

Etik Beyan

çalışmam etik beyan gerektirmiyor

Destekleyen Kurum

yok

Teşekkür

yok

Kaynakça

• Acaroğlu, T. (1992). Türk atasözleri. İstanbul: İletişim Yayınları.
• Aksoy, Ö. A. (1989). Atasözleri ve deyimler sözlüğü. İstanbul: İnkılâp Kitabevi.
• Aksoy, Ö. A. (1998). Atasözleri ve deyimler sözlüğü 1. İstanbul: İnkılap Yayınları.
• Aqqozin, M. (1990). Qazaq maqál mätelderi. Almatı: Qazaqstan Baspası.
• Demiryürek, G. (2012). TRT Çocuk Dergisi’nin yapısal özellikler bakımından değerlendirilmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 20(3), 1017–1034.
• Artun, E. (1999). Türk halk kültüründe Nevruz. Uluslararası Nevruz Sempozyumu. Karaganda, Kazakistan. http://turkoloji.cu.edu.tr/html/ea_turk_halk_kulturu_nevruz.htm (Erişim tarihi: 20.09.2024).
• Aslan, Ş. ve Uyar, S. (2020). Güç: Kültürel bağlamda atasözleri ve deyimler açılımı. Motif Akademi Halk Bilimi Dergisi, 13(29), 176–194. https://doi.org/10.12981/mahder.692913
• Atmaca, E. (2013). Kazak Türkçesinde makal-meteller ve “dil” organ adıyla kurulmuş makallar. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 2(1), 20–48.
• Çay (Abdulhaluk), M. (1995). Ergenekon Destanı ve Nevruz Bayramı. Ankara.
• Çobanoğlu, Ö. (2000). Türk dünyası sosyo-kültürel bağlamında Nevruz bayramının yapısal ve işlevsel bakımlardan halk bilimsel çözümlemesi. Uluslararası Nevruz Sempozyumu Bildirileri. Ankara: HAGEM Yayınları.
• Çobanoğlu, Ö. (2004). Türk dünyası ortak atasözleri sözlüğü. Ankara: Arma Yayınları.
• Descartes, R. (2007). Meditasyonlar (Çev. İ. Birkan). Ankara: BilgeSu Yayıncılık.
• Ergin, M. (2000). Orhun Abideleri. İstanbul: Boğaziçi Yazınları.
• Ergin, M. (2003). Oğuz Kağan Destanı. İstanbul: Erdem Yayınevi.
• Ergöbek, K. (2004). Qazaq maqál mätelderi. Türkistan: Turan Baspahanası.
• Güncel Türkçe Sözlük (GTS). (2023). (14. Baskı). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
• Gürsu, U. (2017). Kazak atasözleri. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
• Hançerlioğlu, O. (1996). Düşünce tarihi. İstanbul: Remzi Kitabevi.
• Kartaeva, T. ve Habijanova, G. (2017). Kazak kültüründe Nevruz ve Nevruznâme bayramı ritüelleri, özellikleri. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, 82, 107–124.
• Keykin, J. S. (2014). Qazaq maqál mätelderiniŋ altın kitabı. Almatı: Aruwna Baspası.
• Merleau-Ponty, M. (2017). Algılanan dünya (Çev. Ö. Aygün). İstanbul: Metis Yayıncılık.
• Oğuz, Ö. (1995). Türk dünyasında Nevruz kitapları. Millî Folklor, 25, 19–21.
• Ong, W. (2010). Orality and literacy: The technologizing of the word (Çev. S. Postacıoğlu Banon). İstanbul: Metis Yayınları.
• Oy, A. (1991). Atasözü. TDV İslam Ansiklopedisi (C. 4, s. 44–46). İstanbul.
• Ögel, B. (1998). Türk mitolojisi (C. I–II). Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
• Özkan, B. ve Gündoğdu, A. E. (2011). Toplumsal cinsiyet bağlamında Türkçede atasözleri ve deyimler. Turkish Studies, 6(3), 1133–1147.
• Qaydar, Ä. (2004). Xalıq danalığı: Qazaq maqál-mätelderiniñ tüsindirme sözdigi jäne zerttew. Almatı: Toğanay.
• Russell, B. (1996). Dış dünya üzerine bilgimiz (Çev. V. Hacıkadiroğlu). İstanbul: Kabalcı Yayınları.
• Sattarov, Q. (2011). Ortalıq Aziya qazaqtarınıŋ maqál-mätelderi. Almatı: Taŋbalı Baspası.
• Smaylova, A. T. (2002). Qazaqtıŋ maqál-mätelderi (C. 6). Almatı: Köşpendiler Baspası.
• Soykut, İ. H. (1974). Türk atalar sözü hazinesi. İstanbul: Ülker Yayınları.
• Turmanjanov, Ö. (1993). Qazaq maqál mätelderi. Almatı: Ana Tili Baspası.
• Serikqalïev, Z. (1972). Bärin bilsem. Almatı: Jazıwşı.
• Yalçın, H. (2022). Bir araştırma deseni olarak fenomenoloji. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), 213–232.
• Yeşil, Y. (2014). Bir gelenek, bir deyim: Mürekkep yalamak. Türkbilig, 28, 127–132.
• Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
• Yurtbaş, M. (1994). Sınıflandırılmış Türk atasözleri. İstanbul: Özdemir Yayıncılık.