16-18. Asırlarda Buhara Hanlığı’na Gelen Batılı Seyyahlar ve Seyahatnameleri
Öz
Tarihte Türk dünyasının en önemli kültür ve medeniyet sahalarından biri olarak karşımıza çıkan Batı Türkistan, sahip olduğu coğrafyanın sunduğu imkânlar sebebiyle de pek çok milletin ilgi alanında olmuştur. Özellikle Orta Çağ’ın sonundan itibaren yükselişe geçen Avrupa toplumu bölgeyi tanımak adına bazı girişimlerde bulunmuştur. 16. asrın ikinci yarısından sonra ise Doğu Avrupa’da yükselişe geçen Rusya, yakınında bulunan bölgeyi uzun vadede kontrol etmeyi düşünmüş ve bu amaçla bölgenin merkez hanlığı durumundaki Buhara Hanlığı’na pek çok devlet görevlisi göndererek, bölgeyi tanımaya çalışmıştır. Bu seyahatlerin sonunda bölgede bulunan hanlıklar ve Türkistan coğrafyası hakkında çok değerli bilgiler veren seyahat notları ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada söz konusu hanlığı 16-18. asırlarda ziyaret eden, çoğunluğunu Rusların oluşturduğu batılı seyyahlar, onlardan geriye kalan seyahat notları ve notların nitelikleri incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alpargu, Mehmet. (2002). Türkistan Hanlıkları, Türkler (8. Cilt), Ankara: Yeni Türkiye, ss. 557-605.
- Barthold, V. V. (2004). Rusya ve Avrupa’da Oryantalizm (Çeviren: Kaya Bayraktar, Ayşe Mera), İstanbul: Küre Yayınları.
- Beneveni, F. (1986). Poslannik Petra I. na Vostoke Posol’stvo Florio Beneveni v Persiyu i Buharu v 1718-1725 godah, Moskva: Glavnaya Redakstiya Vostoçnoy Literaturı İzdatel’stva “Nauka”.
- Burnaşev, T. (1918). Puteşestvie ot Sibirskoy Linii do Goroda Buharı v 1794 i Obratno v 1795 godu, (red.: G. Sapisskiy). Sibirskiy Vestnik (çast’ 2-3). S. Peterburg, ss. 37-110.
- Clavijo, Ruy Gonzalez. (2016). Timur Devrinde Kadis’ten Semerkand’a Seyahat (Çeviren: Ömer Rıza Doğrul), İstanbul: Köprü Kitapları.
- D’ohsson, A. C. M. (2014). Moğol Tarihi, (Yay. Haz.: Ekrem Kalan), İstanbul: IQ Kültür Sanat Yayıncılık.
- Efremov, F. (1811). Stranstvovanie Filippa Efremova v Kirgizskoy Stepi, Buharii, Hive, Persii, Tibete i İndii i Vozvraşenie ego Ottuda Çrez Angliyu v Rossiyu, (red.: P. Kondıreva), Kazan.
- Golden, P. (2014). Dünya Tarihinde Orta Asya, (Çeviren: Yahya Kemal Taştan), İstanbul: Ötüken Neşriyat.
- Gömeç, Saadettin. (2003). Türk Cumhuriyetleri ve Toplulukları Tarihi, Ankara: Akçağ Yayınları.
- Gündoğdu, Abdullah. (2014). Türk Dünyasında Milli Egemenlik Fikrinin Gelişimi, Belgi Dergisi, 8(2), ss. 1139-1149.