Araştırma Makalesi

TÜRKİYE’DE ÇEŞİTLİLİK YÖNETİMİ ÜZERİNE HAZIRLANAN TEZLERİN BİBLİYOMETRİK ANALİZ YÖNTEMİYLE İNCELEMESİ (2003-2025)

Cilt: 8 Sayı: 1 2 Temmuz 2026
PDF İndir
EN TR

TÜRKİYE’DE ÇEŞİTLİLİK YÖNETİMİ ÜZERİNE HAZIRLANAN TEZLERİN BİBLİYOMETRİK ANALİZ YÖNTEMİYLE İNCELEMESİ (2003-2025)

Öz

Bu çalışmada Türkiye’de 2003-2025 yılları arasında farklılık/çeşitlilik yönetimi üzerine hazırlanan 124 lisansüstü tezi (90 yüksek lisans, 34 doktora) bibliyometrik yöntemlerle incelenmiştir. Tezlerin yıllara, türlere, dillere, üniversitelere, enstitülere, ana bilim dallarına ve araştırma yöntemlerine göre dağılımı belirlenmiş; anahtar kelime eş görünürlük analizi VOSviewer, yaşam döngüsü ve üç alan analizi Bibliometrix/RStudio aracılığıyla gerçekleştirilmiş, tez başlıkları, özetler ve anahtar kelimeler arasındaki ilişkiler Sankey diyagramıyla görselleştirilmiştir. Arşiv verilerinin analiz araçlarında kullanılabilmesi için HTML tabanlı özgün bir uygulama geliştirilmiştir. Bulgular, alanın 2003 yılında Türkiye'deki lisansüstü araştırmalarda yer bulmaya başladığını, lojistik büyüme modeline göre 2019'da zirveye ulaştığını (R² = 0,744) ve bu tarihten itibaren gerileme sürecine girdiğini göstermektedir. Tezlerin büyük çoğunluğu yüksek lisans düzeyinde (%72,6), nicel yöntemle (%70,2) ve Türkçe olarak (%94) hazırlanmış; işletme ve eğitim yönetimi alanları öne çıkan disiplinler olmuştur. Anahtar kelime analizleri, "farklılık yönetimi" kavramının incelenen dönem boyunca baskın kaldığını, "çeşitlilik yönetimi" teriminin ise 2019'dan itibaren görünürlük kazanmaya başladığını ortaya koymaktadır. Uluslararası literatürde "diversity management" olarak kullanılan kavramın Türkçe yazında iki ayrı terimle karşılandığı ve bu terminolojik ikiliğin daha önce hiçbir çalışmada sayısal olarak belgelenmediği saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. AlShehhi, A., Nasir, B. B. M., Kilani, A., Abuhassna, H. ve Awae, F. (2022). Exploring the role of diversity on management and attitude: A bibliometric analysis. International Journal of Academic Research in Progressive Education and Development, 12(10), 1217–1231.
  2. Aria, M. ve Cuccurullo, C. (2017). bibliometrix: An R-tool for comprehensive science mapping analysis. Journal of Informetrics, 11(4), 959–975. https://doi.org/10.1016/j.joi.2017.08.007
  3. Bal, C. G. ve Karakuş, F. N. (2018). Farklılıkların Yönetimi Konusu Üzerine Yapılan Lisansüstü Tez Çalışmalarına Yönelik Bir İçerik Analizi: 2003-2017 Dönemi. İşletme Bilimi Dergisi, 6(2), 99–113. https://doi.org/10.22139/jobs.398930
  4. Barney, J. B. (1991). Firm Resources and Sustained Competitive Advantage. Journal of Management, 17(1), 99–120. https://doi.org/10.1177/014920639101700108
  5. Bell, S. T., Villado, A. J., Lukasik, M. A., Belau, L. ve Briggs, A. L. (2011). Getting Specific about Demographic Diversity Variable and Team Performance Relationships: A Meta-Analysis. Journal of Management, 37(3), 709–743. https://doi.org/10.1177/0149206310365001
  6. Brewer, M. B. (1991). The social self: On being the same and different at the same time. Personality and Social Psychology Bulletin, 17(5), 475–482. https://doi.org/10.1177/0146167291175001
  7. Byrne, D. (1971). The Attraction Paradigm. New York: Academic Press.
  8. Cho, S., Kim, A. ve Mor Barak, M. E. (2017). Does diversity matter? Exploring workforce diversity, diversity management, and organizational performance in social enterprises. Asian Social Work and Policy Review, 11(3), 193–204. https://doi.org/10.1111/aswp.12125

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İletişim Ekonomisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

2 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

9 Haziran 2026

Kabul Tarihi

27 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 8 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Turan, B. (2026). TÜRKİYE’DE ÇEŞİTLİLİK YÖNETİMİ ÜZERİNE HAZIRLANAN TEZLERİN BİBLİYOMETRİK ANALİZ YÖNTEMİYLE İNCELEMESİ (2003-2025). Oğuzhan Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 94-107. https://doi.org/10.55580/oguzhan.1966680
AMA
1.Turan B. TÜRKİYE’DE ÇEŞİTLİLİK YÖNETİMİ ÜZERİNE HAZIRLANAN TEZLERİN BİBLİYOMETRİK ANALİZ YÖNTEMİYLE İNCELEMESİ (2003-2025). OGUZHAN. 2026;8(1):94-107. doi:10.55580/oguzhan.1966680
Chicago
Turan, Bülent. 2026. “TÜRKİYE’DE ÇEŞİTLİLİK YÖNETİMİ ÜZERİNE HAZIRLANAN TEZLERİN BİBLİYOMETRİK ANALİZ YÖNTEMİYLE İNCELEMESİ (2003-2025)”. Oğuzhan Sosyal Bilimler Dergisi 8 (1): 94-107. https://doi.org/10.55580/oguzhan.1966680.
EndNote
Turan B (01 Temmuz 2026) TÜRKİYE’DE ÇEŞİTLİLİK YÖNETİMİ ÜZERİNE HAZIRLANAN TEZLERİN BİBLİYOMETRİK ANALİZ YÖNTEMİYLE İNCELEMESİ (2003-2025). Oğuzhan Sosyal Bilimler Dergisi 8 1 94–107.
IEEE
[1]B. Turan, “TÜRKİYE’DE ÇEŞİTLİLİK YÖNETİMİ ÜZERİNE HAZIRLANAN TEZLERİN BİBLİYOMETRİK ANALİZ YÖNTEMİYLE İNCELEMESİ (2003-2025)”, OGUZHAN, c. 8, sy 1, ss. 94–107, Tem. 2026, doi: 10.55580/oguzhan.1966680.
ISNAD
Turan, Bülent. “TÜRKİYE’DE ÇEŞİTLİLİK YÖNETİMİ ÜZERİNE HAZIRLANAN TEZLERİN BİBLİYOMETRİK ANALİZ YÖNTEMİYLE İNCELEMESİ (2003-2025)”. Oğuzhan Sosyal Bilimler Dergisi 8/1 (01 Temmuz 2026): 94-107. https://doi.org/10.55580/oguzhan.1966680.
JAMA
1.Turan B. TÜRKİYE’DE ÇEŞİTLİLİK YÖNETİMİ ÜZERİNE HAZIRLANAN TEZLERİN BİBLİYOMETRİK ANALİZ YÖNTEMİYLE İNCELEMESİ (2003-2025). OGUZHAN. 2026;8:94–107.
MLA
Turan, Bülent. “TÜRKİYE’DE ÇEŞİTLİLİK YÖNETİMİ ÜZERİNE HAZIRLANAN TEZLERİN BİBLİYOMETRİK ANALİZ YÖNTEMİYLE İNCELEMESİ (2003-2025)”. Oğuzhan Sosyal Bilimler Dergisi, c. 8, sy 1, Temmuz 2026, ss. 94-107, doi:10.55580/oguzhan.1966680.
Vancouver
1.Bülent Turan. TÜRKİYE’DE ÇEŞİTLİLİK YÖNETİMİ ÜZERİNE HAZIRLANAN TEZLERİN BİBLİYOMETRİK ANALİZ YÖNTEMİYLE İNCELEMESİ (2003-2025). OGUZHAN. 01 Temmuz 2026;8(1):94-107. doi:10.55580/oguzhan.1966680