Türkiye’de ekonomik büyüme ve enflasyonun savunma harcamaları üzerindeki etkisi: 1970-2022 ARDL analizi

Öz

İhtiyaçlar Maslow’a göre beş bölüme ayrılmaktadır. En alt tabakada fizyolojik ihtiyaç yer alırken bir sonraki tabakada ise güvenlik ihtiyacı bulunmaktadır. Devletler güvenlik ihtiyacını karşılamak amacıyla savunma harcamaları veya askeri harcamalar adı altında birtakım kamu harcamaları gerçekleştirmektedir. Bu harcamalar enflasyon, ekonomik büyüme, cari işlemler açığı ve işsizlik gibi birçok makroekonomik değişkeni etkileyebilmektedir. Ayrıca bu değişkenlerden de etkilenebilmektedir. Bu çalışmadaki amaç, Türkiye ekonomisinde enflasyon ve ekonomik büyüme değişkenlerinin savunma harcamaları üzerindeki etkisini araştırmaktır. 1970-2022 dönemi için yapılan çalışmada yıllık veriler kullanılmış olup ARDL yöntemi ve Sınır Testi uygulanmıştır. Değişkenler arasında eş bütünleşme ilişkisi tespit edildikten sonra ARDL modeli kurulmuş ve kısa ve uzun dönemli ilişkiler analiz edilmiştir. Uzun dönem sonuçları savunma harcamalarının hem enflasyon hem de ekonomik büyüme ile istatistiki olarak anlamlı bir ilişki içerisinde olduğunu göstermiştir. Dolayısıyla, enflasyon ve ekonomik büyümede yaşanan artışlar savunma harcamalarında artışa neden olmaktadır. Hata düzeltme modeli ile kısa dönemde yaşanan sapmalar uzun dönemde ortadan kalkmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Savunma Harcamaları
• Ekonomik Büyüme
• Enflasyon
• ARDL
• Sınır Testi

The Effect of Economic Growth and Inflation on Defense Expenditures in Türkiye: 1970-2022 ARDL Analysis

Abstract

According to Maslow needs are divided into five parts. While there is a physiological need at the bottom layer, there is a need for security in the next layer. States make some public expenditures under the name of defense or military expenditures in order to meet their security needs. These expenditures can affect many macroeconomic variables such as inflation, economic growth, current account deficit and unemployment. Defense expenditures are also affected by these variables. The purpose of this study is to research the effect of inflation and economic growth variables on defense expenditures in the Turkish economy. This study is conducted on the period of 1970-2022, annual data was used and the ARDL method and Bound Test were applied. After determining the existence of a cointegration relationship between the variables, that ARDL model was established and, short and long-term relationships were analyzed. Long-term results showed that defense expenditures have statistically significant relationship with both inflation and economic growth. Thus, increases in inflation and economic growth lead to an increase in defense expenditures. With the error correction model, deviations experienced in the short term are eliminated in the long term.

Keywords

• Defense Expenditures
• Economic Growth
• Inflation
• ARDL
• Bound Test

Kaynakça

1. Anwar, M. A., Rafıque, Z., & Joiya, S. A. (2012). Defense Spending-Economic Growth Nexus: A Case Study of Pakistan. Pakistan Economic and Social Review, 163-182.
2. Asiloğulları, M. (2020). Türkiye’de savunma harcamalarının enflasyon üzerindeki etkisi (1960-2017). Savunma Bilimleri Dergisi, 19(37), 125-157.
3. Aydın, A. (2023). Türkiye’de Ekonomik Büyüme ve Enflasyonun Askeri Harcamalar Üzerindeki Etkisi: ARDL Analizi. Bucak İşletme Fakültesi Dergisi, 6(1), 87-108.
4. Barro, R. J. (1987). Government spending, interest rates, prices, and budget deficits in the United Kingdom, 1701- 1918. Journal of Monetary Economics, 20(2), 221-247.
5. Başar, S., & Künü, S. (2012). Savunma Harcamalarının İktisadi Büyümeye Etkisi. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitü Dergisi, 1(10), 1-30.
6. Bayraktar, S. (2019). Savunma Sanayi ve Savunma Harcamalarının Makroekonomik Etkileri: Türkiye Örneği. Doctoral dissertation, Marmara Universitesi , 1-80.
7. Benoit, E. (1978). Growth and defense in developing countries. Economic development and cultural change, 26(2), 271-280.
8. Capra, J. R. (1981). The national defense budget and its economic effects. Federal Reserve Bank of New York, Quarterly Review, 6(2), 21-31.

9. Chowdhury, A. R. (1991). A causal analysis of defense spending and economic growth. Journal of Conflict Resolution, 35(1), 80-97.
10. Collier, P., & Hoeffler, A. (2002). Military Expenditure:: Threats, Aid, and Arms Races. Policy Research Working Paper, 3-23.
11. Dedebek, E., & Meriç, M. (2015). Avrupa Birliği ülkelerinde savunma harcamalarını belirleyen ekonomik ve sosyal faktörler: Panel veri analizi. Sayıştay Dergisi, (97), 89-104.
12. Deger, S., & Sen, S. (1995). Military expenditure and developing countries. Handbook of defense economics, 1, 275-307.
13. Dickey, D. A., & Fuller, W. A. (1981). Likelihood ratio statistics for autoregressive time series with a unit root. Econometrica: journal of the Econometric Society, 1057-1072.
14. Durgun, Ö., & Timur, M. C. (2017). Savunma Harcamaları ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Analizi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (54), 126-137.
15. Enders, W. (2008). Applied econometric time series. John Wiley & Sons.
16. Erbaykal, E. (2007). Türkiye'de savunma harcamaları ve ekonomik büyüme ilişkisi (Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü).