Elektrik fiyatlarındaki değişimin bankacılık sektörünün finansal performansına etkisi: Türkiye örneği

Elektrik fiyatları, bankacılık sektörünün müşteri portföyünü oluşturan işletmelerin maliyetlerini etkileme ve bankacılık hizmetlerinin maliyetlerine girdi sağlama gibi iki önemli etki yoluyla banka performansını etkileyebilmektedir. Elektrik fiyatlarındaki değişimler, özellikle enerji maliyetlerinin yüksek olduğu sektörlerde faaliyet gösteren şirketlerin kredi taleplerindeki artış veya azalış şeklinde bankacılık sektörüne yansıyabilir. Yüksek enerji fiyatları, işletme maliyetlerini artırabilir ve şirket kârlılığını olumsuz etkileme suretiyle bankaların kredi riskini artırabilir. Bunlara ek olarak kredi kullanmış olan enerji şirketlerinin finansal performansı kredinin geri dönüşünü etkileyebilir. Bu nedenlerle Türk bankacılık sektörü, enerji ithalatına bağımlı gelişmekte olan bir ülke olarak, bu ilişkiyi anlamak için uygun bir bağlam sunmaktadır. Buradan hareketle çalışmada, elektrik enerjisini ithal eden bir ülke olarak Türkiye'de, elektrik fiyatlarındaki değişimlerin bankacılık sektörünün finansal performansı üzerindeki etkisinin değerlendirmesi amaçlamaktadır. Bu amaçla, 2010-2022 yılları arasında elektrik fiyatlarındaki değişimin, bankacılık sektörünün aktif kârlılığı üzerindeki etkisini değerlendirmek üzere Toda-Yamamoto (1995) nedensellik testi uygulanmıştır. Bulgular, elektrik fiyatlarındaki değişikliklerin bankacılık sektörünün aktif kârlılığı üzerinde bir etkisi olduğunu göstermiştir. Sonuçların, enerji maliyetlerinin finansal sektörü üzerindeki etkilerini anlamak ve enerji fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı finansal kurumların nasıl tepki verebileceğini değerlendirmek açısından katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.

Electricity prices can influence bank performance through two significant impact pathways: affecting the costs of businesses constituting the customer portfolio of the banking sector and providing input to the costs of banking services. Changes in electricity prices can be reflected in the banking sector, particularly in sectors where energy costs are high, in the form of an increase or decrease in credit demands of companies. High energy prices can increase operational costs and, by negatively affecting company profitability, can increase banks' credit risk. In addition, the financial performance of energy companies that have taken out loans can affect the repayment of these loans. Therefore, the Turkish banking sector, as a developing country dependent on energy imports, provides an appropriate context for understanding this relationship. Based on this, the study aims to evaluate the impact of changes in electricity prices on the financial performance of the banking sector in Turkey, as a country that imports electrical energy. To this end, Toda-Yamamoto (1995) causality test is applied to assess the impact of changes in electricity prices on the return on assets of the banking sector for the years 2010-2022. The findings indicate that changes in electricity prices have an impact on the return on assets of the banking sector. It is believed that the results could contribute to understanding the effects of energy costs on the financial sector and evaluating how financial institutions can respond to fluctuations in energy prices.