Araştırma Makalesi

Türkiye'de Emeklilerin Tüketim Bilmecesi

Cilt: 18 Sayı: 1 30 Ocak 2025
PDF İndir
EN TR

Türkiye'de Emeklilerin Tüketim Bilmecesi

Öz

Bu araştırmada Türkiye’de emeklilik döneminde tüketimde bir düşüşün olup olmadığı emeklilik tüketim bilmecesi çerçevesinde araştırılmıştır. Araştırmanın verileri Türkiye genelini temsil etmek üzere seçilen illerin (İstanbul, İzmir, Ankara, Bursa, Tekirdağ, Adana, Kayseri, Trabzon, Zonguldak, Erzurum, Malatya ve Şanlıurfa) kent merkezinde hanehalkını temsil eden bireylerle (hanehalkı reisi veya hanehalkı reisinin eşi) Kasım-Aralık 2021 tarihleri arasında yapılan toplam 4500 anketten sağlanmıştır. Ekonometrik model olarak Regresyon Süreksizliği tasarımı seçilmiş, emeklilerin tüketim kalıbı içinde en büyük paya sahip gıda, giyim, sağlık, konut ve enerji harcama türleri ile projenin kapsamı sınırlandırılmıştır. Türkiye’de hanehalkı reisinin emekliliği hak etmesinden sonraki beş yıllık dönemde gıda, giyim, sağlık, konut ve enerji harcamalarında hanehalkı reisinin emekliliği hak etmesinden önceki beş yıllık döneme göre aşağı doğru bir süreksizliğin olduğu belirlenmiştir. Hanehalkı reisinin emekli olması durumunda hanenin gıda, giyim, sağlık harcamalarının azaldığı, en önemli azalışın %52.8 ile giyim harcamasında olduğu ve giyim harcamasını %49.2 ile cepten yapılan sağlık harcamasının takip ettiği belirlenmiştir. Hanehalkı reisinin emekli olması ile birlikte enerji harcamasının %49.1, konut harcamasının ise %48.9 artması araştırmanın önemli bulgularındandır. Türkiye’de emeklilikte gıda, giyim, sağlık harcamalarındaki azalışın, enerji ve konut harcamalarındaki artışın temel nedeni, emeklilik döneminde emeklilerin gelir kayıplarının büyük olmasıdır. Bu araştırmada, Türkiye’de emeklilikte tüketim bilmecesinin olduğu ve tüketim bilmecesinin ana nedeninin düşük gelir olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK 1001

Proje Numarası

pROJE nO: 220K346

Kaynakça

  1. Aguila, E., Attanasio, O.P., & Meghir, C. (2011). Changes in consumption at retirement: evidence from panel data. Rev. Econ. Stat. 3, 1094–1099.
  2. Allais, O., Leroy, P., & Mink, J. (2020). Changes in food purchases at retirement in France. Food Policy, 90, 101806.
  3. Asik, G. A. (2024). Early retirement incentives and transition into informality. Labour Economics, 90, 102561.
  4. Asik, G. (2017). Regresyon Süreksizliği Yönteminin Türkiye’de Erken Emeklilik Teşviklerinin İşgücü Piyasası Üzerine Etkilerinin İncelenmesinde Kullanımı, in: M. Aran (ed.), Kalkınma Programlarının Değerlendirmesinde Etki Analizi Yöntemleri ve Türkiye’de Uygulamalar, Optimist Press: İstanbul.
  5. Atalay, K., Barrett, G. F., & Staneva, A. (2020). The effect of retirement on home production: evidence from Australia. Review of Economics of the Household, 18, 117-139.
  6. Attanasio, O. P., Banks, J., Meghir, C., & Weber, G. (1999). Humps and bumps in lifetime consumption. Journal of Business & Economic Statistics,17(1), 22-35.
  7. Battistin, E., Brugiavini, A., Rettore, E., & Weber, G. (2009). The retirement consumption puzzle: evidence from a regression discontinuity approach. The American Economic Review, 99(5), 2209-2226.
  8. Beblo, M., & Schreiber, S. (2022). Leisure and housing consumption after retirement: new evidence on the life-cycle hypothesis. Review of Economics of the Household, 20(1), 305-330.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Mikro İktisat (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Ocak 2025

Gönderilme Tarihi

4 Eylül 2024

Kabul Tarihi

2 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 18 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Sengul, S., & Lopcu, K. (2025). Türkiye’de Emeklilerin Tüketim Bilmecesi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(1), 321-340. https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1543463
Creative Commons Lisansı
Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari-AynıLisanslaPaylaş 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.