Gelişen Piyasa Ekonomileri için Satınalma Gücü Paritesi Teorisinin Yeniden İncelenmesi: Kırılmalı Fourier Panel Durağanlık Testinden Bulgular
Öz
Bu çalışma gelişen piyasa ekonomileri için satın alma gücü paritesi (SGP) teorisini güçlü formda test etmeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda Morgan Stanley tarafından gerçekleştirilen gelişen piyasa ekonomisi sınıflandırmasından hareketle 16 ülke için reel döviz kuru modeli test edilmektedir. Analizler Li, Ranjbar ve Chang (2015) tarafından gerçekleştirilen ve hem keskin hem de yumuşak kırılmaları göz önüne alan Fourier panel durağanlık yöntemiyle incelenmiştir. Araştırma dönemi 1990-2023 yıllık gözlemlerden oluşmaktadır. Elde edilen bulgular panelin geneli için SGP’nin durağan olduğuna işaret etmektedir. Spesifik olarak incelendiğinde ise Brezilya, Şili, Çin, Kolombiya, Macaristan, Endonezya, Filipinler, G.Afrika ve Tayland için durağanlık şartının sağlandığını ve beraberinde SGP’nin geçerli olduğunu ortaya koymaktadır. Diğer taraftan Hindistan, Kore, Malezya, Meksika, Peru, Polonya ve Türkiye için reel döviz kuru serilerinin durağan olmadıkları sonucuna varılmıştır. Bu durum, söz konusu ülkelerde SGP’nin geçersiz olduğunu göstermektedir. Sonuçlar temel olarak gelişen piyasa ekonomilerinin büyük çoğunluğunda döviz kuruna yönelik şokların geçici bir özellik gösterdiğini doğrulamaktadır. Bu durum, fiyat değişimlerinin uzun dönemde döviz kurlarındaki değişimleri açıklayabileceği anlamına gelmektedir. Diğer taraftan SGP’nin geçerli olmadığı ekonomiler için ise döviz kurunun gelecek değerinin belirlenmesinde fiyat hareketlerinin belirleyici bir rol oynamadığı anlaşılmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Proje Numarası
Teşekkür
Kaynakça
- Akçay, A. Ö., & Erataş, F. (2015). Satın alma gücü paritesi teorisinin geçerliliği: G7 örneği. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 81-100.
- Alba, J. D., & D. Park. (2005). An Empirical Investigation of Purchasing Power Parity (PPP) for Turkey. Journal of Policy Modeling, 27(8), 989–1000.
- Bahmani-Oskooee, M., Chang, T., Chen, T. H., & Tzeng, H. W. (2017). Revisiting purchasing power parity in Eastern European countries: quantile unit root tests. Empirical Economics, 52, 463-483.
- Bahmani-Oskooee, M., Chang, T., & Liu, W. C. (2014). Revisiting purchasing power parity in 34 OECD countries: sequential panel selection method. Applied Economics Letters, 21(18), 1283-1287.
- Bai, J., & Perron, P. (1998). Estimating and testing linear models with multiple structural changes. Econometrica, 47-78.
- Balassa, B. (1964). The purchasing-power parity doctrine: a reappraisal. Journal of Political Economy, 72(6), 584-596.
- Becker, R., Enders, W., & Hurn, S. (2004). A general test for time dependence in parameters. Journal of Applied Econometrics, 19(7), 899-906.
- Becker, R., Enders, W., & Lee, J. (2006). A stationarity test in the presence of an unknown number of smooth breaks. Journal of Time Series Analysis, 27(3), 381-409.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Uluslararası Finans
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
9 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
15 Kasım 2024
Kabul Tarihi
8 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 19
