THE EFFECT OF TRAFFIC FINES ON TRAFFIC ACCIDENTS IN TÜRKİYE

Yıl 2025, Cilt: 18 Sayı: 2, 706 - 720, 30.04.2025

Hünkar Güler , Hüseyin Ergin

https://doi.org/10.25287/ohuiibf.1602514

Cited By: 1

Öz

This study is to estimate the effect of traffic fines on traffic accidents in Türkiye by using annual data for the period 1990-2023 with the Johansen cointegration and Granger causality tests. The dependent variable employed is the number of traffic accidents while the independent variables are traffic fines, average years of education, per capita income and road/motor vehicle ratio. The analysis estimates a long-run relationship between traffic fines and traffic accidents. However, improvements in socio-economic status, such as education and per capita income, do not seem to impact traffic accidents. As a mandatory compliance instrument, traffic fines emerge as an important determinant in encouraging safer driving behavior. The amount of traffic fines should be regularly updated taking into account the inflation and economic conditions. Traffic fines should be set at a lower limit, which is a deterrent for everyone, but a progressive tariff based on the “vehicle insurance value” that takes into account the ability to pay can also be applied. Effective enforcement of fines is as vital as the fines themselves. Inconsistent or lax enforcement can weaken the impact of penalties. Policymakers should invest in speed cameras, automated ticketing systems, and new technologies to ensure consistent and fair enforcement. Traffic fines should be used as an effective tool in reducing traffic accidents and reducing the social and economic costs of these accidents.

Anahtar Kelimeler

Public Policy , Traffic Accidents , Traffic Fines , Granger Causality Analysis

Etik Beyan

The authors declare that ethical rules were followed in this study's preparation processes. In case of a contrary situation, ÖHÜİİBF Journal is not responsible, and all responsibility belongs to the authors of this study.

Teşekkür

We thank the referees and editorial board who contributed to the publishing process

TÜRKİYE'DE TRAFİK PARA CEZALARININ TRAFİK KAZALARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Öz

Bu çalışma, Türkiye'de trafik para cezalarının trafik kazaları üzerindeki etkisini, 1990-2023 yılları arasındaki yıllık verileri kullanarak, Johansen eşbütünleşme ve Granger nedensellik testleri yardımıyla tahmin etmektedir. Çalışmada bağımlı değişken trafik kazasayısı iken, bağımsız değişkenler; trafik cezaları, ortalama eğitim süresi, kişi başına düşen gelir ve yol/motorlu taşıt oranını içermektedir. Analiz sonuçları trafik para cezaları ile trafik kazaları arasında uzun dönemli bir ilişki tahmin etmektedir. Bununla birlikte, eğitim ve kişi başına düşen gelir gibi sosyo-ekonomik durumdaki iyileşmelerin trafik kazaları üzerinde bir etki oluşturmadığı gözlenmektedir. Zorunlu bir uyum aracı olan trafik para cezaları daha güvenli sürüş davranışını teşvik etmede önemli bir belirleyici olarak ortaya çıkmaktadır. Trafik para cezası miktarları enflasyon ve iktisadi şartlar dikkate alınarak düzenli olarak güncellenmelidir. Trafik para cezalarında herkes için caydırıcı olan bir alt sınır belirlenmekle birlikte ödeme gücünü de dikkate alan “araç kasko değerine” göre de artan oranlı bir tarife uygulanabilir. Cezaların etkili bir şekilde uygulanması, cezaların kendisi kadar önemlidir. Tutarlı olmayan veya gevşek uygulama, cezaların etkisini zayıflatabilir. Politika yapıcılar, cezaların tutarlı ve adil bir şekilde uygulanmasını sağlamak için hız kameraları, otomatik bilet sistemleri ve yeni teknolojilere yatırım yapmalıdırlar. Trafik para cezaları, trafik kazalarının azaltılmasında olduğu kadar; bu kazaların, toplumsal ve iktisadi maliyetlerinin düşürülmesinde de etkili bir araç olarak kullanılmalıdır.

Anahtar Kelimeler

Kamu Politikası , Trafik Kazaları , Trafik Para Cezaları , Granger Nedensellik Analizi

Etik Beyan

Bu çalışmanın tüm hazırlanma süreçlerinde etik kurallara uyulduğunu yazarlar beyan eder. Aksi bir durumun tespiti halinde ÖHÜİİBF Dergisinin hiçbir sorumluluğu olmayıp, tüm sorumluluk çalışmanın yazarlarına aittir.

Teşekkür

Yayın sürecinde katkısı olan hakemlere ve yayın kuruluna teşekkür ederiz.

Kaynakça

• Akalın, G. (2016). Kamu ekonomisi. Ankara: Orion Yayınevi.
• Avcı, M. A. (2021). Para cezalarında eksen kayması. Maliye Çalışmaları Dergisi, (66), 19-49. https://doi.org/10.26650/mcd2021-981758
• Bulut, Y., Akın, S. & Kahraman, Ö. F. (2017). Kamu politikalarının oluşturulmasında sivil toplum kuruluşlarının etkisi. Strategic Public Management Journal, 3(6), 23-34. https://doi.org/10.25069/spmj.341620
• Candan, G. T. & Yurdadoğ, V. (2017). Türkiye’de maliye politikası aracı olarak teşvik politikaları. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (27), 150-173. https://doi.org/10.5505/pausbed.2017.82084
• Delice, M. (2013). Hız, alkol ve genel trafik denetimlerinin trafik kazaları üzerindeki etkilerinin incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(2), 27-44. https://dergipark.org.tr/en/pub/ataunisosbil/issue/2830/38420
• Donay, S. & Kaşıkçı, M. (2005). En son değişikliklerle açıklamalı ve karşılaştırmalı Türk ceza kanunu. İstanbul: Beta Basım Yayım.
• Duru, A. A. (2022). Türkiye’de kamu politikası sürecindeki aktörler ve gündem belirleme. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12(3), 158-187. https://doi.org/10.18074/ckuiibfd.1179153
• Elvik, R. (2016). Association between increase in fixed penalties and road safety outcomes: A meta- analysis. Accident; analysis and prevention, 92, 202-10. https://doi.org/10.1016/j.aap.2016.03.028
• Foroutaghe, M., Moghaddam, A., & Fakoor, V. (2020). Impact of law enforcement and increased traffic fines policy on road traffic fatality, injuries and offenses in Iran: Interrupted time series analysis. PLoS ONE, 15. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0231182
• Goerke, L. (2003). Road traffic and efficient fines. European Journal of Law and Economics, 15, 65-84. https://doi.org/10.1023/A:1021101908116
• Göçer, İ., Mercan, M., Peker, O. & Bulut, Ş. (2013). Türkiye’de cari açığın nedenleri, finansman kalitesi ve sürdürülebilirliği: ekonometrik bir analiz, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 8(1), 213-242. https://dergipark.org.tr/tr/pub/oguiibf/issue/5715/76505#article_cite
• Gujarati, D. N. (1999). Temel ekonometri, Ümit Şenesen & Gülay Günlük Şenesen (çev.), İstanbul: Literatür Yayıncılık.
• Jang, J. (2009). Modeling of the effective levels of traffic violation fines. Journal of Korean Society for Transportation, 27(3), 111-118.
• Johansen, S. (1988). Statistical analysis of cointegration vectors. Journal of economic dynamics and control, 12(2- 3), 231-254. https://doi.org/10.1016/0165-1889(88)90041-3Get rights and content
• Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Başkanlığı (2021). Karayolları trafik güvenliği strateji belgesi ve eylem planı. https://www.trafik.gov.tr/
• Kaplanhan, F. (2021). Türkiye’de trafik kazalarının ekonomik maliyeti üzerine bir inceleme. Uluslararası Medeniyet Çalışmaları Dergisi, 6(2), 115-140. https://dergipark.org.tr/tr/pub/inciss/issue/68546/1033553
• Karayolları Genel Müdürlüğü(KGM) (2023). KGM devlet ve il yolları envanteri. https://www.kgm.gov.tr/Sayfalar/KGM/SiteTr/Root/default.aspx
• Karayolları Genel Müdürlüğü(KGM) (2024). Trafik kazaları özeti 2023. chrome- extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.kgm.gov.tr/SiteCollectionDocuments/KGMd ocuments/Trafik/TrafikKazalariOzeti2023.pdf
• Kavsıracı, O., Demirbaş, M. & Tine, S. (2021). Karayolu trafik güvenliği’ne yönelik gerçekleştirilen sosyal kampanya, denetim, idari cezalar ve bireyler üzerindeki etkileri. İDEALKENT, 12(34), 1285-1309. https://doi.org/10.31198/idealkent.1013602
• Liu, Z., Wu, H. & Li, R. (2020). Effects of the penalty mechanism against traffic violations in China: A joint frailty model of recurrent violations and a terminal accident. Accident; analysis and prevention, 141, 105547 . https://doi.org/10.1016/j.aap.2020.105547
• Özdemir, A. R. & Öksüzler, O. (2006). Türkiye’de turizm bir ekonomik büyüme politikası aracı olabilir mi? bir granger nedensellik analizi. Balıkesir Üniversitesi SBE Dergisi, 9(16), 107-126. https://dergipark.org.tr/tr/pub/baunsobed/issue/50334/651793
• Öztürk, E. A. (2020). 81 ildeki 2010-2013 yıllarına ait trafik cezalarının karşılaştırılması. 2nd HEZARFEN International Congress of Science, Mathematics and Engineering Sciences, Ankara.
• Sevüktekin, M. & Nargeleçekenler, M. (2010), Ekonometrik zaman serileri analizi, Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
• Sümer, N. & Kaygısız, Ö. (2015). Türkiye’de denetleme, cezalar ve trafik güvenliği göstergeleri arasındaki ilişkiler: 2008-2012 yılları analizi. Turkish Journal of Public Health, 13(3), 193-205. https://doi.org/10.20518/thsd.11797